Cumhuriyetçilerin vergi indirimi stratejisi savaş ve tarifelerin gölgesinde kaldı

ABD’de Cumhuriyetçi Parti’nin geçtiğimiz yıl yasalaştırdığı vergi indirimlerinin siyasi ve ekonomik getirilerini ön plana çıkarma çabaları, İran’daki savaş, gümrük tarifeleri ve beraberinde gelen ekonomik belirsizlik nedeniyle ivme kaybediyor. Vergi düzenlemelerinin kalıcı hale getirilmesi ve seçmen nezdinde karşılık bulması hedeflenirken; yükselen akaryakıt fiyatları, artan ipotek faizleri ve savaş maliyetleri kamuoyunun gündemini vergi iadelerinden uzaklaştırıyor.

ABD’de Cumhuriyetçilerin geçen yıl yasalaştırdığı vergi indirimlerinin ekonomik faydalarını ön plana çıkarma girişimleri, Başkan Donald Trump’ın dış politika müdahaleleri, gümrük tarifeleri ve bunların tetiklediği ekonomik belirsizlik nedeniyle sekteye uğruyor.

Americans for Tax Reform Başkanı Grover Norquist, geçtiğimiz hafta Vergi Günü arifesinde düzenlenen basın toplantısında, İran savaşının halkın vergi indirimlerine dair algısı üzerindeki etkisine ilişkin bir soruyu yanıtlarken süreci değerlendirdi.

Norquist, “Savaş pahalıdır, hükümet pahalıdır ve burada bir zorluk mevcut” ifadelerini kullanarak mevcut konjonktürün yarattığı güçlüğe işaret etti.

Cumhuriyetçiler, Demokratların muhalefetini aşmalarına olanak tanıyan özel uzlaşma sürecini kullanarak, Trump’ın 2017 vergi indirimlerini kalıcı hale getirmeyi uzun süredir planlıyordu.

Bu doğrultuda geçen yıl, seçmenlerin ara seçimlerden önce yasanın ekonomik getirilerini hissetmeleri amacıyla “Büyük, Güzel Yasa Tasarısı” (One Big Beautiful Bill Act) olarak bilinen düzenlemeyi süratle geçirmek için yoğun çaba harcadılar. İş dünyasının, vergi indirimlerinin kalıcı hale gelmesinin sağladığı belirlilik ortamına olumlu yanıt vermesi bekleniyordu.

Vergi düzenlemesi isim değişikliğine rağmen halka ulaştırılamıyor

Cumhuriyetçiler, yasanın geçen yaz kabul edilmesinden bu yana mesajlarını seçmenlere ulaştırmakta zorluk yaşıyor. Düzenleme, seçmen nezdinde satışını kolaylaştırmak amacıyla gayriresmi olarak “Çalışan Aileler Vergi İndirimi” (Working Families Tax Cut) şeklinde yeniden adlandırıldı.

Ancak o tarihten bu yana patlak veren İran savaşı, Trump’ın gümrük tarifeleri ve yüksek akaryakıt fiyatları, ABD ekonomisinde birçok seçmenin vergi iadelerindeki artıştan daha fazla hissettiği sarsıntılara yol açtı.

Akaryakıt fiyatları bu ay ortalama 4 doların üzerine çıkarak 2022’den bu yana ilk kez bu seviyeyi gördü. Benzer şekilde, 2022’den bu yana ilk defa yüzde 6’nın altına inen ipotek faizleri, Trump’ın İran’a yönelik eylemlerinin ardından yeniden yükselişe geçti.

Trump ekonomi yönetiminden gelen uyarıları reddediyor

Başkan Trump, ekonomideki bu sarsıntıları sıklıkla önemsizleştirme veya tamamen reddetme yoluna gidiyor.

Trump, pazartesi günü The Hill’e yaptığı açıklamada, akaryakıt fiyatlarının gelecek yıla kadar galon başına 3 doların altına düşmeyebileceği uyarısında bulunan Enerji Bakanı Chris Wright’ın “tamamen yanıldığını” söyledi.

Cumhuriyetçi kanatta ise huzursuzluk artıyor. Bekleyen uzlaşma paketine vergi ve ödenebilirlik hükümlerinin dahil edilmesi yönündeki baskılar, bu durumun somut bir göstergesi olarak kabul ediliyor.

Norquist, vergi indirimlerinin faydalarını seçmenlere anlatmanın zorluğuna dikkat çekti. Elindeki anket verilerinin, halka vergi indirimleri geçmeseydi oranların yükseleceğinin anlatılması durumunda bunun olumlu karşılandığını gösterdiğini belirten Norquist, “Bir vergi artışından kaçınmış olmamız iyi bir fikir mi? Kesinlikle” dedi.

Cumhuriyetçiler vergi kazanımlarının takdir edilmemesinden şikayetçi

Seçmenlerin kıl payı kurtuldukları tehlikenin farkında olmadıklarını belirten Norquist, durumu şu sözlerle özetledi:

“Neyi kaçırdığınızın takdiri yok. Karşıdan gelen trafiği kıl payı kaçırdınız. Bu muhtemelen kampanya döneminde yapılmalıydı; kafanıza doğru gelen büyük bir kamyon vardı ve durdurulmasaydı sizi vuracak olan tüm vergi artışları buradaydı.”

Norquist, başka bir muhabire verdiği demeçte ise ekonomik açıdan tehlikenin durdurulmasının önemli olduğunu vurgulayarak, “Siyaseten haklısınız, bu durum yeterince takdir edilmedi” dedi.

Cumhuriyetçiler tarafından öne çıkarılan ve Amerikalıların daha büyük vergi avantajları elde ettiğine dair bazı işaretler de mevcut. Başkan Trump, yasada yer alan “bahşişlerden vergi alınmaması” hükmünü tanıtmak amacıyla geçen hafta bir DoorDash kuryesi olan Sharon Simmons’ı Oval Ofis’e davet ederek McDonald’s siparişi verdirdi.

Kamuoyu desteği için milyonlarca dolarlık reklam bütçesi ayrıldı

Temsilciler Meclisi Özgürlük Grubu Başkanı Andy Harris, vergi indirimi yasasının oldukça popüler olduğunu düşündüğünü ifade etti.

Harris, “Tahmin edilenden on milyonlarca daha fazla insanın bu indirimlerden yararlanacağını düşünüyorum, bu yüzden açıkça çok popüler. Amerikalıların, ceplerinden daha az para almamızdan mutlu olduklarını düşünüyorum” değerlendirmesinde bulundu.

Buna rağmen, dış gruplar yasanın halk nezdindeki bilinirliğini ve takdirini artırmak için büyük meblağlar harcamaya devam ediyor. Örneğin Americans for Prosperity, bu ay yasanın tanıtımı için reklam ve seçmen erişim faaliyetlerine 5,5 milyon dolar harcayacağını duyurdu.

İran savaşının yakın zamanda sona ermesi durumunda tablonun hızla değişebileceği öngörülüyor. Ancak Cumhuriyetçiler, kapalı kapılar ardında mevcut dinamiklerden duydukları endişeyi dile getiriyor.

Güney Dakota Senatörü Mike Rounds, NOTUS’a yaptığı açıklamada, “Odaklanmak istediğimiz bir konu bu. Ne yazık ki dünya olayları meseleyi bir bakıma ele geçirdi” diyerek durumu teyit etti.