Danimarka, Trump’a Grönland tehditlerini durdurmasını söyledi

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Washington’un Venezuela’yı işgalinin ardından NATO müttefikleri arasında gerginliklerin tırmanması üzerine ABD Başkanı Donald Trump ve müttefiklerine Grönland’ı ele geçirme tehditlerini durdurma çağrısında bulundu.

Trump pazar günü “Grönland’a ihtiyacımız var” dedi ve en yakın müttefiklerinden Stephen Miller’ın eşi, sosyal medya platformu X’te Danimarka toprakları üzerinde ABD bayrağı bulunan bir Grönland haritası yayınlayarak tek kelimeyle “yakında” yazdı.

Frederiksen, pazar akşamı The Atlantic dergisine verdiği röportajda, Trump’ın büyük Arktik adası hakkındaki yorumlarının ardından Trump ve ABD’ye en önemli tepkisini gösterdi:

“ABD’ye bunu çok açık bir şekilde söylemeliyim: ABD’nin Grönland’ı ele geçirmesi gerektiğinden bahsetmek kesinlikle mantıksız. Bu nedenle, ABD’yi tarihsel olarak yakın bir müttefikine yönelik tehditlerini durdurmaya şiddetle çağırıyorum.”

Frederiksen’in bu açıklamaları, Grönland Başbakanı Jens Frederik Nielsen’in, Trump’ın özel kalem müdürü yardımcısı ve etkili danışmanı Stephen Miller’ın eşi Katie Miller tarafından paylaşılan Danimarka topraklarının haritasını “saygısız” olarak nitelemesinin ardından geldi.

Nielsen, ABD’nin söylemlerinin “tamamen kabul edilemez” olduğunu belirterek, “Yeter artık. Artık baskı yok. Artık imalar yok. Artık ilhak hayalleri yok,” dedi.

Danimarka’nın ABD büyükelçisi Jesper Møller Sørensen de, Miller’ın sosyal medya paylaşımına, “Danimarka krallığının toprak bütünlüğüne tam saygı gösterilmesini bekliyoruz,” yanıtını vermişti.

Florida’dan Washington’a dönerken Air Force One’da konuşan Trump, ABD’nin Grönland’ı kontrol etmesi gerektiğini yineledi.

“Ulusal güvenlik açısından Grönland’a ihtiyacımız var ve Danimarka bunu başaramayacak,” diyen Trump, “Grönland’da güvenliği artırmak için bir köpek kızağı daha eklediklerini söyleyebilirim” diye espri yaptı. Trump, “Avrupa Birliği’nin de bunun için ABD’ye ihtiyacı olduğunu” ekledi.

Trump’ın Venezuela’ya askeri saldırısı, kendisi ve üst düzey ABD yetkilileri tarafından, ABD’nin tüm Amerika kıtasında söz sahibi olduğu “yarımküre savunması” kavramının bir parçası olarak gösterildi. ABD yetkilileri, coğrafi olarak Kuzey Amerika’nın bir parçası olan fakat toprak olarak Danimarka’ya bağlı bulunan Grönland’ı da bu kavrama dahil ediyor.

Trump, geçtiğimiz bir yıl boyunca ABD’nin Grönland’ı kontrol altına alacağını ısrarla savundu ve Danimarka’yı topraklarını ve Kuzey Kutbu’nun güvenliğini ihmal etmekle suçladı. 

Fakat Frederiksen pazar akşamı yaptığı açıklamada, ABD’nin Faroe Adaları’nı da içeren Danimarka krallığındaki “üç ülkeden birini ilhak etme hakkının olmadığını” söyledi.

Başbakan, Krallığın ve dolayısıyla Grönland’ın NATO’nun bir parçası olduğunu ve bu nedenle ittifakın güvenlik garantisi kapsamında olduğunu ekledi. Danimarka başbakanı ayrıca, ABD’nin Kopenhag ile Grönland’da askeri üs kurma hakkı veren bir savunma anlaşması olduğunu da belirtti.

ABD, son yıllarda Grönland’daki varlığını önemli ölçüde azalttı ve 10.000’den fazla askerden şu anda 200’den az askere indirdi. 

Fakat Trump ve başkan yardımcısı JD Vance, Kopenhag’ın son aylarda Grönland’ın güvenliğini artırmak için 4 milyar dolardan fazla harcama yapma sözü vermesine rağmen, Danimarka’nın Grönland’ın güvenliğini sağlamada başarısız olduğunu iddia ediyor.