Amerika
El Salvador’da başkanın süresiz yeniden seçilmesine onay

El Salvador yasama meclisi, cumhurbaşkanlığı görev süresi sınırlamasını kaldırarak Başkan Nayib Bukele’nin süresiz olarak iktidarda kalmasına izin verdi.
Bu karar, Bukele’nin küçük Orta Amerika ülkesinde iktidarını pekiştirdiği bir dönemde alındı. Bukele, son zamanlarda önde gelen bir insan hakları aktivistini hapse attırdı ve onlarca gazetecinin ülkeyi terk etmesine neden oldu.
Kendini “dünyanın en havalı diktatörü” olarak tanımlayan Bukele, 2022’de cinayet oranını düşüren ve popülaritesini yüzde 80’in üzerine çıkaran sert bir suçla mücadele politikası uyguladıktan sonra Latin Amerika’da da hayran kitlesi kazandı.
Destekçileri, Bukele’nin “halkı terörize eden çeteleri çökerterek sıradan Salvadorluların hayatlarını değiştirdiğini” söylüyor. Uluslararası insan hakları grupları da dahil olmak üzere eleştirenler ise Bukele’nin iktidarını pekiştirmek için acımasız bir mücadele verdiğini belirtiyor.
Reform, Bukele’nin 57 destekçisi tarafından kabul edildi ve sadece üç muhalefet üyesi tarafından reddedildi.
Ülkenin ulusal meclisinde tasarıya karşı oy kullanan üç muhalefet milletvekilinden biri olan Cumhuriyetçi Ulusal İttifak üyesi Marcela Villatoro, “El Salvador’da demokrasi öldü,” dedi.
İktidardaki Yeni Fikirler Partisinden Meclis Başkanı Ernesto Castro, oyları saydıktan sonra, “Tarihe geçtiniz, sayın milletvekilleri,” dedi.
Hızlandırılmış bir prosedürle gözden geçirilen reform, görev süresini beş yıldan altı yıla uzatırken, bir sonraki seçimlerin tarihi 2027’ye çekilecek.
44 yaşındaki Bukele, ülke anayasasında açık bir yasak olmasına rağmen geçen yıl ikinci bir dönem için seçildi.
Bukele’nin desteklediği yargıçlarla dolu El Salvador’un en yüksek mahkemesi, 2021 yılında liderin yeniden aday olmasının “insan hakkı” olduğuna karar verdi.
Amerika
Trump, Vance’i İran politikasından azletti

ABD Başkanı Donald Trump, “İran’la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok” diyerek, Başkan Yardımcısı JD Vance’e, iç politikaya yoğunlaşma talimatı verdi.
Vance, İran savaşının Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki şaşırtıcı hezimetine yol açtığı sonucuna vardıktan sonra, Trump ikinci adamının odak noktasını yeniden ayarladı ve ona, başkanın “YOLSUZ VE KÖTÜ” olarak nitelendirdiği Demokrat yönetimlerin peşine düşmesini emretti.
Trump’ın paylaşımı, İran savaşının neredeyse sona ermiş gibi davranan piyasaya yeniden bir belirsizlik havası getirince, petrol fiyatları yükseldi ve hisse senetleri düştü.
Trump, Truth Social’da, “İran’la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geride kaldı,” diye yazdı.
Vance’ten, Demokratların yönettiği şehir ve eyaletlerdeki sözde “yolsuzluk ve suç” meselelerine “tüm dikkatini tamamen” yoğunlaştırmasını istediğini belirten Trump, Minnesota, Kaliforniya ve Illinois’ı örnek gösterdi.
Vance, Trump’ın, başkanın bu yılın başlarında başkanlık kararnamesiyle kurduğu Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırma Görev Gücü’nün başkanlığını üstlenmişti.
Axios muhabiri Barak Ravid’in haberine göre, Vance son zamanlarda İran ile yeni bir ateşkes sağlanması ve nükleer müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik bir girişimde aktif rol alıyor.
Ravid’in haberine göre, Vance, Trump’ın yakın çevresinde savaş konusunda şüpheci bir ses olarak öne çıkmış ve savaşın başlamasının ardından ABD müzakere heyetlerine liderlik etmişti.
Vance, ara seçimlerdeki ağır yenilgiye ilişkin şaşırtıcı derecede samimi bir değerlendirme yapmış ve geçen hafta X’te paylaştığı bir gönderide “Kaybetmemizin nedeni savaş” diye yazmıştı.
Vance şöyle devam etmişti:
“Eğer bunun değdiğini, önümüzdeki 6 yıl boyunca Senato’yu kaybetmenin buna değdiğini savunmak istiyorsanız, savunun. Bunun ödenmesi gereken değerli bir bedel olduğunu savunun. Katılın ya da katılmayın, en azından bu dürüst bir tutumdur. Ama neden kaybettiğimizi herkes biliyor.”
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, salı günü Paris’te G7’deki meslektaşlarıyla bir araya geldi. Rubio, bu görüşmede Trump’ın savaşı yeniden başlatmayı ya da bir anlaşma yapmayı düşündüğünü ama bunun yerine “İran rejimini boğmaya” karar verdiğini söyledi.
Rubio, diplomatik bir ilerleme konusunda şüpheci olduğunu ima etti ve Trump’ın paylaşımı da bu kapının şimdilik kapalı olduğunu gösteriyor.
Amerika
Beyaz Saray’da Ticaret Bakanı Lutnick’in görevden alınması gündemde

Üst düzey Beyaz Saray yetkilileri, Nvidia’daki casusluk skandalı ve Çin’e çip ihracatı denetimlerindeki eksiklikler nedeniyle ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in görevden alınmasını tartışıyor. Senatörler ve Hazine Bakanı Scott Bessent, Megaspeed şirketinin ihracat kısıtlamaları listesine neden alınmadığına dair Lutnick’ten açıklama talep ediyor.
Reuters’ın konuya aşina iki kaynağa dayandırdığı haberine göre, üst düzey Beyaz Saray yetkilileri, Nvidia’daki casusluk skandalı ve Jensen Huang’ın görevden alınmasının ardından ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in görevden alınıp alınmayacağını tartışıyor.
Habere göre Lutnick’e yönelik eleştiriler, yönetimin onlarca Çinli şirketi ABD’nin temel ticaret kara listesine eklemeyi reddetmesi ve Nvidia çiplerinin Çin’e ihracatının yeterince denetlenmemesiyle bağlantılı.
Washington’ın Pekin ile gerilimi tırmandırmamak için Ekim 2025’ten bu yana bu listeyi genişletmediği belirtiliyor.
Beyaz Saray’dan bir sözcü daha önce Başkan Donald Trump’ın “Bakana ve görevlerini yerine getirme becerisine tam güven duyduğunu” açıklamıştı.
Senato ve Hazine Bakanlığından Lutnick’e baskı
Ancak aralarında Elizabeth Warren’ın da yer aldığı senatörler, Lutnick’ten açıklama talep ediyor ve gelişmiş çiplerin ihracatı ile ulusal güvenlik risklerine ilişkin tüm belgelerin korunmasında ısrar ediyor.
Kongre üyeleri ayrıca Trump’ın Aralık 2025’te Nvidia’nın satışlardan pay karşılığında Çin’e H200 çipi satmasına izin verme kararını da sorgulayarak bunu “anayasaya aykırı ihracat vergisi” olarak nitelendirdi.
Axios’un 11 Kasım’da konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in, Nvidia’nın müşterisi Megaspeed şirketinin neden ABD Ticaret Bakanlığının ihracat kısıtlamaları listesine (Entity List) alınmadığını Lutnick’e sorduğu aktarıldı.
Habere göre yönetim ve istihbarat yetkilileri, 2025 sonbaharından bu yana Lutnick ve en yakın danışmanlarından şirkete karşı önlem alınmasını talep etse de sonuç alamadı.
Megaspeed, Nvidia’nın görevden alınan üst yöneticisi Jensen Huang etrafındaki skandalın merkezinde yer alıyor.
ABD istihbarat birimleri, şirketin eski yöneticisi Alice Huang’ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan ve Nvidia yöneticisi hakkında bilgi topladığından şüphelendi.
İkilinin arasında romantik bir ilişki olduğu daha sonra ortaya çıktı.
ABD makamları, Megaspeed’in Amerikan yapay zeka çiplerinin Çin’e sevkiyatına yönelik kısıtlamaların aşılmasında rol oynayıp oynamadığını da inceliyor.
Amerika
Trump’ın 2 milyar dolarlık geliri ve aile şirketleri incelenecek

ABD Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu başkanlığını üstlenmesi beklenen Demokrat Jamie Raskin, Ocak 2027’de göreve başlayacak yeni Kongre’de Trump yönetimine yönelik olası yolsuzlukları araştıracaklarını açıkladı. İnceleme alanları arasında başkanlık afları, ithalat vergisi muafiyetleri, DOGE çalışmaları ve Trump’ın 2 milyar doları aşan gelirleri yer alıyor.
ABD’de Demokrat Kongre üyesi Jamie Raskin, Kongre kontrolünün Demokratlara geçmesinin ardından Donald Trump yönetimine yönelik olası yolsuzluk iddialarını soruşturacaklarını bildirdi.
Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu başkanlığını üstlenmesi beklenen Raskin, Financial Times (FT) gazetesine verdiği röportajda, inceleme alanları arasında başkanlık afları, ithalat vergisi muafiyetleri ve Elon Musk’ın yürüttüğü DOGE çalışmalarının yer aldığını söyledi.
Önceliğinin hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek olduğunu belirten Raskin, yönetimin kararlarından kimlerin çıkar sağladığını ve benzer suistimalleri önleyecek yasaların neler olduğunu ortaya çıkarmayı hedeflediklerini kaydetti.
Raskin, ilk oturumun konusunu henüz açıklamadı.
Demokratların her iki kanatta da çoğunluğu elde ettiği yeni Kongre, Ocak 2027’de görevine başlayacak.
Raskin üçüncü azil girişimine karşı uyardı
Raskin, parti içindeki meslektaşlarını Trump’a yönelik üçüncü bir azil girişiminden uzak durmaları konusunda uyardı.
Başkanın görevden alınması tartışmalarının, Demokratların kamuoyu önünde ele almak istediği somut dosyaları gölgeleyeceğini savunan Raskin, bu nedenle azil sürecinin Cumhuriyetçilerin işine yarayacağını ifade etti.
Temsilciler Meclisi, 2019 ve 2021 yıllarında Trump hakkında iki kez azil kararı almış, Senato ise her iki davada da Trump’ı aklamıştı.
Raskin, ikinci azil sürecinde Temsilciler Meclisi suçlama heyetine başkanlık etmişti.
1789 Capital ve Trump’ın gelirleri incelenecek
Yeni komisyonun çalışma alanlarından biri de Donald Trump Jr.’ın ortağı olduğu risk sermayesi şirketi 1789 Capital olabilir.
Raskin, şirket portföyündeki firmaların federal sözleşmeler ve fon dağıtımında avantaj elde edip etmediğini belirlemek için ağustos ayında belge talep etmişti.
FT röportajında Trump’ın oğluna devlet ihalelerini kimin alacağını önceden tahmin etme becerisi atfederek alaycı ifadeler kullanan Raskin’e, 1789 Capital avukatları tepki gösterdi.
Şirket avukatları suçlamaları reddederek Raskin’in farklı şirketleri birbirine karıştırdığını ve işlemleri yanlış aktardığını savundu.
Trump’ın başkanlık görevini yürütürken ticari faaliyetlerini sürdürmesini eleştiren Raskin, “Bu, ‘The Sopranos’ dizisini izlemek gibi” dedi.
FT’nin aktardığına göre, ABD Hükümet Etiği Ofisinin haziran ayında yayımladığı 2025 mali beyanında Trump, 1 milyar doları ailesinin kripto para projelerinden olmak üzere 2 milyar doların üzerinde gelir bildirdi.
Beyaz Saray olası soruşturmalara tepki gösterdi
Raskin, Trump’ın damadı Jared Kushner’in İran savaşındaki diplomaside yer almasını da olası çıkar çatışması olarak nitelendirdi.
Kushner’in yatırım şirketi Affinity Partners, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Katar’ın egemen varlık fonlarından sermaye çekmişti.
Raskin, nisan ayında Kushner’in yabancı yetkililer ve yatırımcılarla temaslarına ilişkin belgeleri talep etmişti.
Beyaz Saray, Kushner’in başkanın talebi üzerine gönüllülük esasıyla diplomasi yürüttüğünü açıkladı.
Kushner ise FT’ye yaptığı açıklamada, hiçbir diplomatik kararının şirketinin, yatırımcılarının veya kendisinin çıkarları doğrultusunda alınmadığını belirtti.
Beyaz Saray Sözcüsü Lauren Bis, gelecekteki incelemeleri “düzmece soruşturmalar” olarak nitelendirdi.
Beyaz Saray Hukuk Müşaviri Will Scharf da Temsilciler Meclisi Gözetim Komisyonu başkanlığını üstlenmesi beklenen Demokrat Robert Garcia’ya gönderdiği mektupta, yetkilileri yıldırmaya yönelik prosedürlerin cezai soruşturmaya yol açabileceği uyarısında bulundu.
Garcia ise bu uyarıyı temelsiz olarak nitelendirerek komisyonun çalışmalarına devam edeceğini bildirdi.
Amerika7 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını2 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Asya2 hafta önce6,3 milyar dolarlık Binance vurgunundan “Kuzey Koreli hackerlar” sorumlu iddiası
Dünya Basını2 hafta önceDemokrasi namına: AB’nin iç düşmana karşı savaşı












