Amerika
ExxonMobil ve Chevron, Guyana’daki petrol sahaları için savaşacak

ExxonMobil ve Chevron arasında, 1 trilyon dolarlık rezervlere sahip devasa bir petrol projesinin mülkiyeti konusunda yaşanan şiddetli anlaşmazlık Londra’daki bir tahkim mahkemesinde görülecek.
Financial Times’ta (FT) yer alan habere göre ABD’li dev şirketler, Eylül 2023’te Chevron tarafından 53 milyar dolarlık bir satın alma anlaşması yapılan ABD’li enerji şirketi Hess’in sahibi olduğu Guyana’daki Stabroek petrol sahasının %30 hissesini elde etme hakkı için mücadele ediyor.
Stabroek’in %45’ine sahip olan Exxon, Hess ve bir başka ortak olan Çinli petrol ve gaz şirketi Cnooc ile imzaladığı ortak işletme anlaşması (JOA) hükümleri uyarınca, Hess’in petrol sahasındaki hisselerini satın alma “ön alım hakkı”na sahip olduğunu iddia ediyor.
Petrol sahasının %25’ine sahip olan Cnooc da aynı önalım hakkını talep eden bir dava açtı. Avukatlar, Exxon’un davasının sonucunu yansıtmak için gelecekteki JOA’ların güncellenmesi gerekip gerekmediğini belirlemek üzere Uluslararası Ticaret Odası tahkimini takip ediyor.
Bu dava, bir tarafa bir varlığı başkalarına sunulmadan önce satın alma hakkı veren sözleşme hükümleri olan önalım haklarını içeriyor.
Stabroek, tahmini 11 milyar varil petrol rezerviyle son yılların en kazançlı petrol keşiflerinden biri ve daha fazla keşif bu rakamı artırabilir. Proje, Exxon’un kaderini değiştirerek, Ekim 2020’de Chevron tarafından kısa süreliğine geride bırakıldıktan sonra, en değerli ABD petrol şirketi konumunu geri kazanmasını sağladı.
Enerji danışmanlığı şirketi Wood Mackenzie’ye göre, Exxon ve ortaklarının önümüzdeki 15 yıl içinde Guyana petrol sahalarından petrol ve gaz satışlarından 182 milyar dolar kar elde etmesi bekleniyor.
Guyana hükümeti, Exxon’un 2015 yılında petrol bulana kadar Güney Amerika’nın en yoksul ülkelerinden biri olan bu ülke için çok büyük bir meblağ olan 190 milyar dolardan fazla gelir elde edecek.
Wood Mackenzie’nin analisti Luiz Hayum, “Guyana, gezegendeki en değerli petrol ve doğalgaz projelerinden biri. Rekor sürede geliştirildi, varil başına 30 doların altında bir başabaş fiyatla nispeten düşük emisyonlu petrol sağlıyor, bu da onu son derece kârlı hale getiriyor,” dedi.
Tahkim davasına doğrudan taraf olmayan Chevron, Hess’in Guyana’daki varlıklarına erişmek için şirketin satın alımını sürdürmek için çabalıyor.
Geçen yıl Chevron’un petrol ve gaz rezervleri, 2023’teki 11,1 milyar varilden 9,8 milyar varile düşerek on yıldan fazla bir süredir en düşük seviyesine geriledi.
Chevron CEO’su Mike Wirth, şirketin Exxon’a karşı galip geleceğinden emin olduğunu söyledi. Ocak ayında Goldman Sachs konferansında yaptığı açıklamada, “Bu konu kapsamlı bir şekilde incelendi ve bu tartışmada haklı tarafın biz olduğumuzu düşünüyoruz,” dedi.
Mart ayında Chevron, açık piyasada Hess hisselerinin yaklaşık %5’ini satın aldığını açıkladı. Analistler bu alışılmadık hamleyi, şirketin uzun süredir ertelenen işlemin gerçekleşeceğinden emin olduğunun işareti olarak yorumladı.
Fakat Exxon CEO’su Darren Woods da şirketin geleceğinden bahsetti ve geçen yıl “temel bir hak olduğunu düşündükleri şey için mücadele ettiklerini” söylemişti.
Duruşma, üç yargıçtan oluşan bir heyetin huzurunda kapalı olarak yapılacak. Sürece yakın kaynaklar FT’ye, davanın muhtemelen JOA’da yer alan ve taraflarca yayınlanmayan önalım haklarıyla ilgili birkaç kelimenin yorumuna bağlı olduğunu söyledi.
Hess’in avukatlarının, JOA’da yer alan önalım hakkının yalnızca ortaklardan biri Guyana varlıklarını satmak istediğinde geçerli olduğunu, şirket devralmalarında geçerli olmadığını savunması bekleniyor.
Exxon’un, Guyana varlıklarının şirketin toplam değerinin yaklaşık %70’ini oluşturduğu için bu maddenin Chevron’un Hess’i devralmasını da kapsadığını savunması bekleniyor.
JOA’larda deneyimli bir petrol yöneticisi, “Exxon, Hess’in temelde devasa bir Guyana varlığı ve bir grup fare ve sıçan olduğunu savunacak. Başka bir deyişle, geri kalan her şey önemsiz,” dedi.
Pennsylvania Üniversitesi hukuk profesörü David Hoffman, sonucun gelecekteki JOA’ların nasıl hazırlanacağını şekillendirebileceğini söyledi.
Hoffman, “Burada çok büyük paralar söz konusu olduğu için, ilgili avukatların anlaşmazlığın ne hakkında olduğunu anlayacaklarından ve kimin kazanacağını bileceklerinden eminim ve uygulamalarını buna göre ayarlamaya çalışacaklar,” dedi.
Analistler, Chevron’un büyüme fırsatları bulması ve petrol rezervlerini artırması gerektiği için sonucun Exxon’dan daha önemli olduğunu söyledi.
Petrol analisti Paul Sankey, “Mike Wirth, Hess’i tamamlarsa emekliye ayrılmak ve kahraman olarak görevini devretmek için iyi bir konumda olacak. Fakat Chevron kaybederse, uzun mirasını sağlamlaştırmak için Oxy [Occidental Petroleum] gibi başka bir büyük anlaşmaya ihtiyaç duyabilir,” dedi.
Amerika
New York Demokratik ön seçimlerinde Mamdani’nin adayları kazandı

New York Şehri’ndeki üç Temsilciler Meclisi ön seçimini Zohran Mamdani’nin de desteklediği “solcu” adaylar kazandı.
New York Şehri Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin geçen sene Andrew Cuomo’ya karşı elde ettiği zaferden bir yıldan az bir süre sonra, bu sonuçlar New York’taki ve çok daha ötesindeki Demokrat partinin “müesses nizam”ına önemli bir darbe vurdu.
POLITICO’ya göre bu adaylar, Demokrat Parti liderlerine, İsrail yanlısı gruplara ve Başkan Donald Trump’a yönelik eleştirileri bir araya getirdiler.
Ayrıca, seçmenlerin mevcut duruma duydukları derin öfkeyi ve siyasi kurumlara karşı memnuniyetsizliklerini de kendi lehlerine çevirdiler.
Göreve geleli bir yıl olan Mamdani için bu zaferler, yerel Demokrat kurumsal yapısını yeniden şekillendirecek siyasi gücün bir göstergesi.
Dominik göçmenleri arasında derin kökleri olan deneyimli bir Kongre üyesi olan Adriano Espaillat, belediye başkanının desteğini alan sert çizgideki Darializa Avila Chevalier’e karşı yenilgiye uğradı.
Trump’ın azil davasında baş avukat olarak öne çıkan ılımlı Demokrat milletvekili Dan Goldman, Mamdani’nin müttefiki Brad Lander’a yenildi.
Ayrıca Eyalet Meclisi Üyesi Claire Valdez, emekliye ayrılan Temsilci Nydia Velázquez’in koltuğunu kazandı ve Velázquez’in tercih ettiği halefi olan Brooklyn İlçe Başkanı Antonio Reynoso’yu mağlup etti.
Amerika Demokratik Sosyalistleri (DSA) tarafından desteklenenler de dahil olmak üzere sol adayların zaferleri, Mamdani’nin geçen yılki sürpriz seçilmesinin geçici bir durum olmadığını vurguluyor.
Yeni seçilen adaylar, geçim sıkıntısı hâlâ yaygın olarak devam ederken, “müesses nizam”ın İsrail yanlısı gruplardan emlak çıkarlarına kadar aşırı güce sahip kişi ve kuruluşlardan para aldığını savundu.
Bu “sisteme karşı” argümanın başarısı, seçmenler arasında statüko konusunda süregelen bir endişeyi ortaya koyuyor ve önümüzdeki seçim dönemlerinde diğer görevdeki adaylar için sorun yaratabilir.
Mamdani, salı günü erken saatlerde 1010 WINS’e verdiği röportajda desteklediği adaylar hakkında, “Bugünün sorunlarıyla mücadele edenlere şunu söylüyorum: Bunlar, yarının sorunlarını çözmemize yardımcı olabilecek liderler,” dedi.
Bu, Mamdani’nin geçen hafta bir seçim mitinginde dile getirdiği bir görüş; o mitingde, “çalışan kesim için somut bir değişim sağlamak yerine gerilemeyi idare eden” partinin sadece salı günü değil, 2028 başkanlık seçimlerinde de kaybedeceğini öngörmüştü.
Bu, Demokratların Kongre lideri Senatör Chuck Schumer’in seçmenlerin derin memnuniyetsizliği ortasında altıncı dönem için aday olması planlanan yıl. Geçen ay yapılan eyalet çapında bir Siena Üniversitesi anketi, seçmenlerin yüzde 52’sinin ona karşı olumsuz bir görüşe sahip olduğunu ortaya koydu. Ankete göre, seçmenlerin yalnızca yüzde 33’ü Schumer hakkında olumlu görüşe sahipti.
Uzun süredir senatörlük yapan Schumer, olağanüstü bir bağış toplayıcı olarak görülüyor ve “sol” adaylar eyalet çapında başarılı bir seçim kampanyası yürütemedi.
Yine de, 75 yaşındaki Schumer’ı koltuğundan etmek, ulusal çapta etkileri olacak büyük bir zafer elde etmeye hevesli olanlar için cazip bir hedef olacak.
Salı günkü sonuçlar, Demokratlar Temsilciler Meclisi’ni geri alırsa bir sonraki Meclis Başkanı olma şansı bulunan Jeffries için de derin sonuçlar doğurabilir.
Jeffries, salı günü seçimleri kaybeden Goldman ve Espaillat’ı desteklemişti; Velázquez’in koltuğunu devralacak aday yarışına ise müdahil olmamıştı.
Espaillat’a karşı yarışan Avila Chevalier ile Velázquez’in koltuğu için Reynoso’ya karşı yarışan Valdez, Jeffries’i destekleme konusunda henüz taahhütte bulunmadı.
Salı günü Kongre Binası’nda gazetecilere konuşan Jeffries, Mamdani’nin parti grubunu sola çekerek bir hata yapıp yapmadığı yönündeki bir soruyu reddetti.
Jeffries, “Bir ya da iki eyalette bir yönde ya da diğer yönde sonuçlanan birkaç ön seçim, Temsilciler Meclisi’ndeki Demokratlar olarak kim olduğumuzu yeniden şekillendirmeyecek,” dedi.
Brooklyn’li Demokrat, Salı akşamı Valdez’in düzenlediği partide seçim sonuçlarının gösterildiği bir TV ekranında göründüğünde Valdez’in destekçileri tarafından yuhalandı. Partide bulunanlar, önde gelen Demokrat’a röportaj yapılırken “sıra sende” diye slogan attılar.
NY1’e verdiği röportajda Jeffries, Demokratların genel seçimlerdeki çekişmeli koltuklara odaklanması gerektiğini vurguladı.
Jeffries bu koltukların, iktisadi uygunluk konusunda daha ılımlı bir mesajın vermesine bağlı olacağını öngörüyor.
Jeffries, “Seçim, Donald Trump ve Cumhuriyetçilerin Amerikan halkının yaşamını iyileştirmekteki başarısızlığına ilişkin bir referandum olacak. Gerçek bu. O başkan; göreve başladığı ilk gün maliyetleri düşüreceğine söz vermişti,” dedi.
Amerika
ABD Senatosu, dijital dolar yasağını içeren tasarıyı kabul etti

ABD Senatosu, Fed’in 31 Aralık 2030’a kadar merkez bankası dijital para birimi (CBDC) niteliğinde bir dijital dolar çıkarmasını yasaklayan düzenlemeyi kabul etti. 85’e karşı 5 oyla geçen hüküm, 21st Century ROAD to Housing Act tasarısına Cumhuriyetçilerin girişimiyle eklendi. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Temsilciler Meclisi’nin de onayı ve Başkan Trump’ın imzası gerekiyor.
ABD Senatosu, Merkez Bankası’nın (Fed) merkez bankası dijital para birimi (CBDC) olarak dijital dolar veya CBDC’ye “esaslı ölçüde benzer” herhangi bir dijital varlık çıkarmasını 31 Aralık 2030’a kadar yasaklayan 21st Century ROAD to Housing Act tasarısını kabul etti.
Tasarı Senato’da 85’e karşı 5 oyla geçti.
CBDC, nakit ve kaydi paranın yanında ulusal para biriminin üçüncü biçimi olarak tanımlanıyor. Bu tür dijital para birimlerinin ihracı ve kontrolü doğrudan merkez bankaları tarafından yürütülüyor.
Bazı CBDC projelerinde kripto para ve blokzincir teknolojilerinden yararlanılsa ve dijital para birimleri kriptografik tokenlar şeklinde ihraç edilse de, bu varlıklar merkezi bir ihraççıya sahip olmaları nedeniyle kripto para olarak değerlendirilmiyor.
Dünyada birçok ülke kendi CBDC projelerini geliştiriyor veya test ediyor.
Çin, dijital yuanı 2020 yılından bu yana deneme programları kapsamında test ederken, Rusya’da dijital rublenin geniş çaplı kullanımına 1 Eylül’de başlanması planlanıyor.
Esasen emlak piyasasına ilişkin düzenlemeler içeren 21st Century ROAD to Housing Act tasarısındaki CBDC yasağı hükmü, Cumhuriyetçilerin girişimiyle metne eklendi.
Tasarının şimdi Temsilciler Meclisi’nde oylanması, ardından da Başkan Donald Trump’ın imzasına sunulması gerekiyor.
Trump yönetimi daha önce de dijital doların hayata geçirilmesine karşı çıkarken, sabit kripto para birimlerini destekleyen bir çizgi izledi.
ABD’de GENIUS Act adlı sabit kripto para yasasının kabul edilmesinin ardından Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD devlet tahvilleriyle desteklenen sabit kripto para birimlerinin Amerikan kamu borcuna yönelik yeni bir talep kaynağı oluşturacağını ve doların dijital ödemelerdeki konumunu güçlendireceğini söyledi.
Fed de dijital dolar fikrinden bir yıldan uzun süre önce uzaklaşmıştı.
Kurumun eski başkanı Jerome Powell, görev süresi boyunca ABD’de merkez bankası dijital para biriminin hayata geçirilmeyeceğini açıklamıştı. Powell’ın yerine gelen mevcut Fed Başkanı Kevin Warsh da CBDC karşıtı bir tutum sergiliyor.
Avrupa Birliği ise dolar bazlı sabit kripto para birimlerinin yaygınlaşmasına karşılık dijital euro projesini bir CBDC olarak destekliyor. Birlik, pazarını korumaya yönelik adımlar da attı.
Bu yıl yürürlüğe giren MiCA kripto varlık düzenlemeleri, Avrupa’daki kripto para borsalarında işlem gören tüm sabit kripto para birimlerinin, özel lisans almış ve AB içinde faaliyet gösteren ihraççılar tarafından çıkarılmasını şart koşuyor.
Toplam piyasa değeri 317 milyar dolar olan sabit kripto para piyasasının yüzde 90’dan fazlasını dolar bazlı ürünler oluşturuyor.
En büyük sabit kripto para birimleri, 186 milyar dolarlık piyasa değerine sahip Tether’in USDT’si ile 74 milyar dolarlık piyasa değerine sahip Circle’ın USDC’si olarak öne çıkıyor.
Trump ailesiyle bağlantılı kripto para projesi World Liberty Financial tarafından yaklaşık bir yıl önce piyasaya sürülen USD1 adlı sabit kripto para birimi ise yaklaşık 4,5 milyar dolarlık piyasa değeriyle kategorisinde dördüncü sırada yer alıyor.
USD1 arzının yaklaşık yüzde 75’i Binance’te tutuluyor.
Amerika
Google yapay zeka için A24 stüdyosuna ortak oluyor

Google, yapay zeka alanında iş birliği geliştirmek amacıyla bağımsız film stüdyosu A24’e yaklaşık 75 milyon dolar yatırım yapmaya hazırlanıyor. The Wall Street Journal gazetesinin kaynaklara dayandırdığı habere göre ortaklık kapsamında sinema sektörüne yönelik yeni yapay zeka araçlarının geliştirilmesi hedefleniyor.
The Wall Street Journal gazetesinin konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre Google, yapay zeka alanındaki ortaklık kapsamında bağımsız film stüdyosu A24’e yaklaşık 75 milyon dolar yatırım yapacak.
Gazete, bu adımın teknoloji devinin bir sinema stüdyosundan ilk kez hisse satın aldığı örnek olduğunu kaydetti.
Google bünyesindeki yapay zeka birimi DeepMind ile A24, filmlerin üretimi ve dağıtımı için yeni araçlar geliştirmeyi planlıyor.
A24 stüdyosunun teknoloji ve inovasyon alanındaki çalışmalarını yürüten ortağı Scott Belsky, geliştiricilerin yapay zekayı film üretimini hızlandırmak ve maliyetleri düşürmek amacıyla öne çıkardığını, ancak bu durumun sinemacılar arasında memnuniyetsizlik yarattığını ifade etti.
Sürece ilişkin değerlendirmede bulunan Belsky, “Yaratıcı kontrolü koruyan ve risk alma isteğini teşvik eden daha etkili yapay zeka uygulama yöntemlerinin olduğuna inanıyoruz” dedi.
Yeni araçların, kullanıcı taleplerine göre doğrudan içerik üreten üretken yapay zekadan farklı olacağını belirten Belsky, Google’ın A24 stüdyosunun film ve televizyon arşivine erişim hakkı elde etmeyeceğini kaydetti.
DeepMind Başkan Yardımcısı Eli Collins ise ortaklığa ilişkin, “Teknolojinin, alanındaki en iyi uzmanların ellerine ulaştığı anlarda büyük ilerlemelerin kaydedileceğine inanıyoruz.” açıklamasında bulundu.
ABD merkezli bağımsız bir sinema şirketi olan A24 stüdyosu, özellikle yazar ve festival filmleri üzerine odaklanmasıyla tanınıyor. Yakın zamanda “Gerçekliğin Sahne Arkası” (Y2K) ve “Marty Supreme” filmlerini izleyiciyle buluşturan stüdyonun portföyünde, yedi Oscar ödülü kazanan “Her Şey Her Yerde Aynı Anda” (Everything Everywhere All at Once) yapımının yanı sıra “Yeşil Şövalye” (The Green Knight), “Deniz Feneri” (The Lighthouse), “Cadı” (The Witch), “Ritüel” (Midsommar), “Geçmiş Yaşamlar” (Past Lives), “Demir Pençe” (The Iron Claw), “When You Finish Saving the World” ve “İç Savaş” (Civil War) gibi filmler yer alıyor.
Amerika1 hafta öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya1 hafta önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4












