Amerika
ExxonMobil ve Chevron, Guyana’daki petrol sahaları için savaşacak

ExxonMobil ve Chevron arasında, 1 trilyon dolarlık rezervlere sahip devasa bir petrol projesinin mülkiyeti konusunda yaşanan şiddetli anlaşmazlık Londra’daki bir tahkim mahkemesinde görülecek.
Financial Times’ta (FT) yer alan habere göre ABD’li dev şirketler, Eylül 2023’te Chevron tarafından 53 milyar dolarlık bir satın alma anlaşması yapılan ABD’li enerji şirketi Hess’in sahibi olduğu Guyana’daki Stabroek petrol sahasının %30 hissesini elde etme hakkı için mücadele ediyor.
Stabroek’in %45’ine sahip olan Exxon, Hess ve bir başka ortak olan Çinli petrol ve gaz şirketi Cnooc ile imzaladığı ortak işletme anlaşması (JOA) hükümleri uyarınca, Hess’in petrol sahasındaki hisselerini satın alma “ön alım hakkı”na sahip olduğunu iddia ediyor.
Petrol sahasının %25’ine sahip olan Cnooc da aynı önalım hakkını talep eden bir dava açtı. Avukatlar, Exxon’un davasının sonucunu yansıtmak için gelecekteki JOA’ların güncellenmesi gerekip gerekmediğini belirlemek üzere Uluslararası Ticaret Odası tahkimini takip ediyor.
Bu dava, bir tarafa bir varlığı başkalarına sunulmadan önce satın alma hakkı veren sözleşme hükümleri olan önalım haklarını içeriyor.
Stabroek, tahmini 11 milyar varil petrol rezerviyle son yılların en kazançlı petrol keşiflerinden biri ve daha fazla keşif bu rakamı artırabilir. Proje, Exxon’un kaderini değiştirerek, Ekim 2020’de Chevron tarafından kısa süreliğine geride bırakıldıktan sonra, en değerli ABD petrol şirketi konumunu geri kazanmasını sağladı.
Enerji danışmanlığı şirketi Wood Mackenzie’ye göre, Exxon ve ortaklarının önümüzdeki 15 yıl içinde Guyana petrol sahalarından petrol ve gaz satışlarından 182 milyar dolar kar elde etmesi bekleniyor.
Guyana hükümeti, Exxon’un 2015 yılında petrol bulana kadar Güney Amerika’nın en yoksul ülkelerinden biri olan bu ülke için çok büyük bir meblağ olan 190 milyar dolardan fazla gelir elde edecek.
Wood Mackenzie’nin analisti Luiz Hayum, “Guyana, gezegendeki en değerli petrol ve doğalgaz projelerinden biri. Rekor sürede geliştirildi, varil başına 30 doların altında bir başabaş fiyatla nispeten düşük emisyonlu petrol sağlıyor, bu da onu son derece kârlı hale getiriyor,” dedi.
Tahkim davasına doğrudan taraf olmayan Chevron, Hess’in Guyana’daki varlıklarına erişmek için şirketin satın alımını sürdürmek için çabalıyor.
Geçen yıl Chevron’un petrol ve gaz rezervleri, 2023’teki 11,1 milyar varilden 9,8 milyar varile düşerek on yıldan fazla bir süredir en düşük seviyesine geriledi.
Chevron CEO’su Mike Wirth, şirketin Exxon’a karşı galip geleceğinden emin olduğunu söyledi. Ocak ayında Goldman Sachs konferansında yaptığı açıklamada, “Bu konu kapsamlı bir şekilde incelendi ve bu tartışmada haklı tarafın biz olduğumuzu düşünüyoruz,” dedi.
Mart ayında Chevron, açık piyasada Hess hisselerinin yaklaşık %5’ini satın aldığını açıkladı. Analistler bu alışılmadık hamleyi, şirketin uzun süredir ertelenen işlemin gerçekleşeceğinden emin olduğunun işareti olarak yorumladı.
Fakat Exxon CEO’su Darren Woods da şirketin geleceğinden bahsetti ve geçen yıl “temel bir hak olduğunu düşündükleri şey için mücadele ettiklerini” söylemişti.
Duruşma, üç yargıçtan oluşan bir heyetin huzurunda kapalı olarak yapılacak. Sürece yakın kaynaklar FT’ye, davanın muhtemelen JOA’da yer alan ve taraflarca yayınlanmayan önalım haklarıyla ilgili birkaç kelimenin yorumuna bağlı olduğunu söyledi.
Hess’in avukatlarının, JOA’da yer alan önalım hakkının yalnızca ortaklardan biri Guyana varlıklarını satmak istediğinde geçerli olduğunu, şirket devralmalarında geçerli olmadığını savunması bekleniyor.
Exxon’un, Guyana varlıklarının şirketin toplam değerinin yaklaşık %70’ini oluşturduğu için bu maddenin Chevron’un Hess’i devralmasını da kapsadığını savunması bekleniyor.
JOA’larda deneyimli bir petrol yöneticisi, “Exxon, Hess’in temelde devasa bir Guyana varlığı ve bir grup fare ve sıçan olduğunu savunacak. Başka bir deyişle, geri kalan her şey önemsiz,” dedi.
Pennsylvania Üniversitesi hukuk profesörü David Hoffman, sonucun gelecekteki JOA’ların nasıl hazırlanacağını şekillendirebileceğini söyledi.
Hoffman, “Burada çok büyük paralar söz konusu olduğu için, ilgili avukatların anlaşmazlığın ne hakkında olduğunu anlayacaklarından ve kimin kazanacağını bileceklerinden eminim ve uygulamalarını buna göre ayarlamaya çalışacaklar,” dedi.
Analistler, Chevron’un büyüme fırsatları bulması ve petrol rezervlerini artırması gerektiği için sonucun Exxon’dan daha önemli olduğunu söyledi.
Petrol analisti Paul Sankey, “Mike Wirth, Hess’i tamamlarsa emekliye ayrılmak ve kahraman olarak görevini devretmek için iyi bir konumda olacak. Fakat Chevron kaybederse, uzun mirasını sağlamlaştırmak için Oxy [Occidental Petroleum] gibi başka bir büyük anlaşmaya ihtiyaç duyabilir,” dedi.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa6 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa5 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa6 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya4 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya2 hafta önceÇin insansı robot pazarında liderliği hedefliyor












