Fed faiz oranlarını son 3 yılın en düşük seviyesine indirdi

Federal Rezerv, zayıflayan iş piyasası ile yüksek enflasyonun hangisine öncelik verilmesi gerektiği konusunda merkez bankasında derin ayrılıkların ortaya çıktığı tartışmalı bir toplantının ardından faiz oranlarını üç yılın en düşük seviyesine indirdi.

Merkez bankası çarşamba günü, Wall Street’in geniş çapta beklediği gibi, gösterge faiz oranını çeyrek puan indirerek yüzde 3,5 ile 3,75 arasına çekti. Bu, borçlanma maliyetlerinde üst üste üçüncü indirim oldu.

Politika yapıcılar, işsizlik oranının artması ve istihdamın yavaşlamasıyla “son aylarda istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin arttığını” belirtirken, enflasyonun “biraz yüksek” kaldığını da ifade ettiler.

Faiz indiriminin ardından hisse senetleri ve tahviller yükseldi. S&P 500 hisse senedi endeksi %0,7 artışla kapandı, fakat vadeli işlemler endeksin perşembe günü açılışta %0,9 düşeceğini işaret etti.

Bu arada, para politikası beklentilerine duyarlı olan iki yıllık Hazine tahvili faizi 0,08 puan düşüşle %3,53’e geriledi. Tahviller fiyatların tersine hareket eder.

Fed’in politika belirleme kurulundaki on iki üyeden üçü, merkez bankasının çeyrek puanlık indirime itiraz etti. Bu, 2019’dan bu yana en güçlü isyan oldu.

Fed içindeki tartışma, Başkan Donald Trump’ın merkez bankasının faizleri çok daha agresif bir şekilde indirmesi gerektiğini ısrarla savunurken, başkan Jay Powell’ı defalarca eleştirmesiyle ortaya çıktı.

Başkan çarşamba günü, Fed’in faiz indiriminin “en az iki katı” olması gerektiğini söylerken, “boş kafalı Fed”i kınadı. Trump, Powell’a atıfta bulunarak, “Bu adam, Federal Rezerv’in başkanı, katı birisi,” dedi.

Başkanın sadık müttefiki olan Fed yöneticisi Stephen Miran, 0,5 puanlık bir indirim çağrısında bulunurken, Chicago Fed’den Austan Goolsbee ve Kansas City Fed’den Jeffrey Schmid herhangi bir değişiklik yapılmaması gerektiğini savundu.

Powell, yeni yılda faiz indirimleri için çıtanın yüksek olduğunu ima ederek, toplantı sonrasında faiz oranlarının “şu anda nötr değer tahminlerinin geniş bir aralığı içinde olduğunu ve ekonominin nasıl gelişeceğini görmek için beklemek için iyi bir konumda olduğumuzu” söyledi. 

Fakat Çarşamba günü açıklanan Fed üst düzey yetkililerinin tahminlerine ilişkin “nokta grafiği”, politika yapıcılar arasındaki derin uyuşmazlığı ortaya koydu.

Ortalama tahmin, yetkililerin gelecek yıl sadece 0,25 puanlık bir indirim beklediklerini gösterdi; bu, eylül ayındaki önceki nokta grafiğiyle aynı seviyede.

Fakat üç üye, borçlanma maliyetlerinin 2026 sonunda şu anki seviyenin üzerinde olacağını düşünürken, bir üye altı çeyrek puanlık indirim öngördü.

Powell, “Federal Açık Piyasa Komitesinde [FOMC] masadaki herkes enflasyonun çok yüksek olduğu ve düşmesini istediğimiz konusunda hemfikir ve işgücü piyasasının zayıfladığı ve daha fazla risk olduğu konusunda da hemfikir. Farklılık, bu riskleri nasıl değerlendirdiğinizde ortaya çıkıyor,” diye konuştu.

Goldman Sachs, çarşamba günkü indirime birkaç “gizli muhalefet” olduğunu da belirtti. Nokta grafiği için tahminlerini sunan 19 Fed yetkilisinden altısı, faiz oranlarının sabit bırakılması gerektiğini belirtti.

Man Group’un baş piyasa stratejisti Kristina Hooper, “Yönetim kurulunda çok farklı görüşler ve bazıları için farklı öncelikler olduğu için, ileride kesinlikle daha hararetli tartışmalar olacak,” dedi.

Financial Times (FT) salı günü, Trump’ın Mayıs 2026’da görev süresi dolacak olan Powell’ın yerine kimi aday göstereceği konusunda bu hafta görüşmelere başladığını bildirdi.

Trump çarşamba günü, “Faiz oranları konusunda dürüst olacak birini arıyorum… Açıkçası faiz oranlarımız çok daha düşük olmalı,” dedi.

Daha önce, seçimini gelecek yılın başında açıklayacağını söylemişti, fakat çarşamba günü, seçimin önümüzdeki iki hafta içinde yapılmasının mümkün olduğunu belirtti.

Trump’ın müttefiki ve bu pozisyonun en güçlü adayı olan Kevin Hassett, Fed’in kararından hemen önce, çeyrek puanlık bir indirim doğru yönde atılmış küçük bir adım olsa da, merkez bankasının faizleri düşürmek için bolca alanı olduğunu ve ekonomiyi desteklemek için muhtemelen politikayı daha da gevşetmesi gerekeceğini söylemişti.

İşsizlik oranı tarihsel standartlara göre düşük seviyelerde seyretse de, daha “güvercin” tavırlı FOMC üyeleri, diğer verilerin ABD ekonomisinin artık yeterince hızlı bir şekilde istihdam yaratmadığını gösterdiğini söylüyor.

Komitedeki diğer üyeler, ABD iktisadi üretimini domine eden hizmet sektöründe enflasyonun artacağına dair işaretlerin, Fed’in borçlanma maliyetlerini düşürmek için fazla bir alanı kalmadığını gösterdiğini savunuyor.

Fed’in açıklamasıyla birlikte yayınlanan tahminler, politika yapıcıların enflasyonun gelecek yılın sonunda %2,4’e düşmesini beklediklerini gösteriyor. Eylül ayında yapılan tahmin ise %2,6 idi. Eylül ayına kadar olan bir yıllık dönemde kişisel tüketim harcamaları enflasyonu %2,8 oldu. Fed’in enflasyon hedefi %2.

Fed ayrıca, ABD para piyasalarındaki gerilimi azaltmak için kısa vadeli Hazine tahvillerini satın almaya yeniden başlayacağını da açıkladı.

Merkez bankası, 2022’de başladığı parasal sıkılaştırma sürecinin finansal sistemden yeterince likidite emdiğine karar vererek, bu ayın başında bilanço küçültme sürecini durdurdu.