Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, ABD Kongresi belgelerine yansıyan ve Türkiye’nin elindeki Amerikan yapımı silahların Ukrayna’ya sevk edilmesini öngören planlara tepki gösterdi. Zaharova, söz konusu sevkiyatın özel askeri harekatın gidişatını değiştirmeyeceğini ancak Washington ve Ankara ile ikili ilişkilere ağır darbe vuracağını belirtti.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, ABD ve Türkiye’nin Kiev yönetimine silah temin etme planlarına ilişkin değerlendirmede bulundu.

Zaharova, 15 Ağustos tarihli açıklamasında, son dönemde Türkiye’nin tasarrufunda bulunan ABD menşeli büyük miktardaki silah ve mühimmatın Ukrayna’ya teslim edilebileceğine yönelik haberleri ele aldı.

Zaharova, ABD Kongresi tarafından yayımlanan belgelere işaret ederek söz konusu planın taarruz silahlarını da içeren oldukça büyük bir cephaneliği kapsayabileceğini kaydetti.

Yayımlanan Kongre belgelerinde 12 adet çok namlulu roketatar sistemi, bu sistemler için 2 bin 500’den fazla güdümsüz misket mühimmatı, 47 bin adet 203 mm’lik misket mermisi ve 70 adet ATACMS kısa menzilli taktik füzesinin yer aldığı kaydedildi.

“Sevkiyat koşullarındaki çelişkiler dikkat çekiyor”

Böylesine büyük bir öldürücü ürün sevkiyatının koşulları ve şartlarına dair çelişkilerin ve tutarsızlıkların göze çarptığını vurgulayan Zaharova, şu ifadeleri kullandı:

“Silahların yeniden ihracına yönelik bu projeyi kimin başlattığı, bunların nasıl taşınacağı ve bu büyük ölümcül sevkiyatın Kiev’deki alıcılarına ne zaman ulaştırılacağı belirsizliğini koruyor. Son olarak, bu anlaşmaya taraf olanlar, yani ABD ve Türkiye, daha fazla can alırken Banderacı rejimin can çekişme sürecini uzatmak için bir Pandora’nın kutusunu daha açmaya karar verirken ne düşünüyorlardı?”

Zaharova, her iki ülkenin de Ukrayna krizinin çözümünde özel bir rol oynamayı arzuladığını ve siyasi-diplomatik bir çözüm bulmanın öncelikleri olduğunu dile getirdiğini hatırlattı.

“Ankara ve Washington ile ikili ilişkilere ağır darbe vurur”

Zelenski cuntasına silah pompalanmasının, Rusya’nın haklı senaryosundan saptırma noktasında özel askeri harekatın gidişatını anlamlı hiçbir şekilde etkilemeyeceğini savunan Zaharova, şunları kaydetti:

“Ancak bu teslimatların her alanda yaratacağı zararlardan kaçınmanın hiçbir yolu olmayacaktır. Bu durum yalnızca kurbanlar, yıkım ve Kiev’in daha büyük ölçekte zarar verme kararlılığı meselesi değil, aynı zamanda Rusya’nın Washington ve Ankara ile ikili ilişkilerine ağır bir darbe vurulması meselesidir.”

Ukraynalı Nazilere silah sağlarken barış söylemini istismar etme girişimlerinin karşılıklı güveni kaçınılmaz olarak sarstığını belirten Zaharova, Türk makamlarının Kiev’e öldürücü silah sevkiyatından kaçınma taahhüdüne bağlı kaldıklarına dair defalarca güvence verdiğini kaydetti.

Rusya Dışişleri Bakanlığının ABD Kongresi tarafından açıklanan bilgiler doğrultusunda Washington ve Ankara’dan izahat talep ettiğini duyuran Zaharova, “Tüm bu duruma sağduyulu bir şekilde bakmak için halen vakit var” dedi.

Moskova Borsası endeksi, Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yaptırım baskısını sonbaharda kapsamlı biçimde genişletme planlarına tepki vererek 2100 puan seviyesinin altına geriledi. 17 Ağustos Pazartesi günkü işlemlerde yüzde 2,36 oranında düşen gösterge endeks 2088,33 puana kadar indi.

Moskova Borsası’nda akşam ve sabah seansları dahil piyasa dinamiklerini yansıtan IMOEX2 endeksi, 17 Ağustos Pazartesi günkü işlemlerde 14 Ağustos Cuma günkü akşam seansı kapanışına göre yüzde 2,36 oranında değer kaybederek Türkiye saatiyle 08.27’de 2088,33 puana kadar geriledi.

Endeks değeri bundan önce en son 24 Temmuz 2026 tarihinde 2100 puanın altına inmişti.

IMOEX2 endeksindeki düşüş Türkiye saatiyle 09.02 itibarıyla yüzde 1,8 seviyesine yavaşlarken, gösterge 2100,24 puan düzeyinde dengelendi. Ana endeks IMOEX ise yüzde 1,73 düşüşle 2099,32 puandan işlem gördü.

Piyasa göstergeleri, Avrupa Birliği’nin (AB) Rusya’ya karşı yeni yaptırımlar uygulama yönündeki hazırlıklarına tepki veriyor.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, birliğin bu sonbaharda Rusya üzerindeki yaptırım baskısını önemli ölçüde artırmayı planladığını bildirdi.

Kallas, yeni kısıtlama paketinin 2022’den bu yana hazırlanan en kapsamlı paket olacağını, kabul edilmesi durumunda yaptırım uygulanan Rus gerçek kişileri, şirketleri ve kuruluşlarının sayısının üçte bir oranında artacağını ifade etti.

Rusya hisse senedi piyasası geçen hafta Eylül 2022’den bu yana en sert düşüşünü kaydetmiş, Moskova Borsası ana endeksi (IMOEX) 14 Ağustos Cuma günkü ana işlem seansını yüzde 4,29 kayıpla 2136,35 puandan tamamlamıştı.

Piyasa o dönemde de jeopolitik durumun gerilmesine tepki vermiş, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova ile Kiev arasındaki çatışmaların mevcut temas hattında durdurulmasının kabul edilemez olduğunu açıklamıştı.

Piyasalarda 2000 puan eşiği izleniyor

Alor Broker Başanalisti Andrey Zatsepin piyasadaki seyre ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

“Düşüşün nerede duracağını şimdilik kestirmek güç. Büyük olasılıkla 2000 puanlık psikolojik eşik öncesinde bir yavaşlama çabası göreceğiz. Ancak bu seviyenin korunacağına dair herhangi bir kesinliğimiz bulunmuyor. Bu nedenle IMOEX’in 1900 puanın altına inerek en düşük 1898,51 puanı gördüğü 20 Temmuz tarihindeki yıllık dip seviyenin yenilenmesi gayet gerçekçi bir senaryodur.”

Öte yandan Solid Investitsii analistleri, Rusya hisse senedi piyasasını destekleyen diğer unsurların şimdilik gücünü koruduğuna dikkat çekiyor:

• Brent tipi ham petrolün varil fiyatı 88 doların üzerinde işlem görüyor.
• Rubledeki değer kaybı sürüyor; bu durum uzun vadeli yatırımcılara kuponlu veya döviz endeksli tahviller gibi döviz araçları üzerinden portföylerini çeşitlendirme imkanı tanıyor.

Yayımlanan bilgiler yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup bireysel yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir.

Rusya Tur Operatörleri Birliği (ATOR), yüksek talep, otellerdeki doluluk ve uçaklardaki yer kısıtlaması nedeniyle sonbahar dönemi için Türkiye’ye indirimli “son dakika” turlarının fiilen ortadan kalktığını duyurdu. Tur operatörlerinin eylül ayı kontenjanlarını erkenden doldurması sonucunda ağustos ayı fiyatları nisan ve mayıs dönemine kıyasla yüzde 20 yükseldi.

Rusya Tur Operatörleri Birliği (ATOR), Türkiye’ye yönelik sonbahar dönemi indirimli “son dakika” turlarının, artan talep, yükselen fiyatlar ve azalan kontenjanlar sebebiyle fiilen tükendiğini duyurdu.

Birlikten yapılan açıklamada, tur operatörlerinin Türkiye’deki otellerde eylül ayı için ayırdıkları garantili oda bloklarını ve uçaklardaki koltukları erkenden doldurduğu belirtilerek, “Türkiye’ye son dakika turlarının artık bir seçenek olmaktan çıktığını tespit etmek mümkün. ‘Son dakikaya kalacak’ hiçbir kontenjan bulunmuyor” ifadelerine yer verildi.

Moskova çıkışlı, iki yetişkin için eylül ortasında planlanan on günlük turların fiyat karşılaştırması; ağustos ayındaki rakamların nisan ve mayıs aylarına göre yaklaşık yüzde 20 daha yüksek olduğunu gösterdi. Bazı popüler otellerde ise fiyat artışı yüzde 40 ve üzerine çıktı.

ATOR’un hesaplamalarına göre, nisan ortasında erken rezervasyon yaptıran iki kişilik bir aile, ağustos ortasındaki fiyatlara kıyasla bütçe dostu 4 ve 5 yıldızlı otellerde 13 bin ile 32 bin ruble arasında tasarruf sağladı. Bu fark birinci sınıf tesislerde 115 bin ile 490 bin ruble, lüks segmentte ise 57 bin ile 100 bin ruble aralığında kaydedildi.

Fiyat artışlarında talep yoğunluğunun yanı sıra döviz kurundaki hareketlilik de etkili oldu. ATOR, Avrupa para biriminin temmuz ortasından bu yana ruble karşısında yüzde 10,7 değer kazandığına işaret etti. Kimi tur paketlerindeki artışın kur oranını aşması ise otellerdeki yüksek doluluk oranına bağlandı.

Temmuz ayında Antalya’ya giden Rus turist sayısı yıllık bazda yüzde 7 artarken, tur operatörleri ağustos ve eylül ayları için rezervasyon akışının olumlu seyrettiğini bildirdi.

Ekim ayı fiyatları daha düşük seyrediyor

Ağustos ortası itibarıyla Türkiye için hazırlanan ekim ayı tur paketleri, eylül fiyatlarına göre ortalama yüzde 15 ile 20 daha ucuz düzeyde işlem gördü. Lüks otellerde bu fiyat farkı yüzde 30’a kadar ulaştı. ATOR verilerine göre ekim ayı, deniz tatili sezonunun en ekonomik dönemi olma özelliğini koruyor.

Sektör analistleri, kalkış tarihine kadar düşük fiyat beklentisine girilmemesi gerektiği uyarısında bulundu. Tur operatörlerinin 2026 yılı Türkiye programlarında arz fazlası bulunmaması nedeniyle, seyahat tarihi yaklaştıkça tur maliyetleri artış gösteriyor.

ATOR, ekim ayında tatil yapmayı planlayan turistlerin satın alma işlemlerini ağustos ayı içinde tamamlamalarını öneriyor.

Türkiye, Rus vatandaşları için en erişilebilir kitlesel deniz tatili destinasyonlarından biri olmayı sürdürüyor. ATOR verilerine göre, haziran sonu ile temmuz başında Moskova kalkışlı, iki kişi için on gecelik “her şey dahil” konseptindeki bir turun başlangıç fiyatı 130 bin ile 140 bin ruble aralığında gerçekleşti.

Coral Travel verilerine göre, aynı dönemde iki kişi için bir haftalık Türkiye turunun başlangıç fiyatı 108 bin ruble olurken ortalama maliyet yaklaşık 200 bin ruble seviyesinde gerçekleşti.

Anex acentesinde ise Marmaris için sunulan bir haftalık tur paketlerinin kişi başı başlangıç fiyatı 38 bin ruble olarak kaydedildi.