Fransa’da okul boykotları yayılıyor

Fransa’da sınıflardaki koşulları ve öğretmen eksiklerini protesto için binlerce liseli boykot düzenliyor.

Başta başkent Paris olmak üzere Fransa genelinde yayılan okul protestoları dalgası sonucunda, dün çoğu çocuk 440 kişi gözaltına alındı ve 76 kişi yaralandı.

Gösteriler geçen hafta Paris’te başladı fakat daha sonra Dijon, Lyon, Strazburg, Lille ve Marsilya gibi şehirlere de sıçradı. Gençler okullarını günlerce ablukaya aldı.

Eğitim Bakanı Édouard Geffray, öğrencilerin taleplerinden bazılarının meşru olduğunu fakat kendisini endişelendiren şeyin şiddet olduğunu belirtti. Bakan, bir gencin havai fişek ateşledikten sonra elinin bir kısmını kullanamaz hale geldiğinden bahsetti.

Geffray, kargaşayı körüklediği gerekçesiyle solcu La France Insoumise’yi (LFI – Boyun Eğmeyen Fransa) hedef gösterdi.

LFI lideri Jean-Luc Mélenchon, bakanların polise verdiği talimatlara yanıt olarak pazartesi günü X’te şu mesajı paylaştı:

“Protesto eden lise öğrencileri zararsızdır. Lecornu hükümeti sert müdahale emri vermiştir. Bu şiddet sorumsuzca bir tutumdur ve açıkça ırkçı bir alt tonu barındırmaktadır. Gençlerimize dokunmayın. Seçilmiş yetkililer ve Boyun Eğmeyen Fransa aktivistleri, elinizden geldiğince müdahale edin.”

Paris’in kuzey banliyösü Seine-Saint-Denis’in LFI’lı belediye başkanı Bally Bagayoko, protestocuları övmüştü.

Fakay Bagayoko, bir gencin, “flashball” atışları yapan çevik kuvvet polisiyle karşı karşıya kaldığı durumlarda “şiddetin meşru olabileceğini” öne sürmesi nedeniyle eleştirilere maruz kaldı.

Saint-Denis’deki Paul-Éluard lisesindeki öğrenciler, France Inter radyosuna “Kendimizi ifade etmeye çalıştığımız her seferinde göz yaşartıcı gazla karşılanıyoruz, bizi anlamaya çalışmıyorlar. Haklarımızdan bahsetmeye çalıştığımızda bize göz yaşartıcı gaz sıkıyorlar, bize vuruyorlar,” dedi.

Öğrenciler günlerdir Saint-Denis’deki liseyi ablukaya almış durumda ve okul kapısının bir kısmı yıkıldı.

Bagayoko, pazartesi günü okulun önünde protesto eden öğrencilerle dans ederken ve onlarla birlikte Marseillaise’i söylerken fotoğraflandı.

Protestoları “tamamen meşru” olarak nitelendiren başkan, düşük gelirli bölgelerin, yüksek gelirli bölgelere kıyasla daha az kaynak aldığından yakındı.

Bu durum, Paris’i de kapsayan Île-de-France bölgesinin muhafazakar başkanı Valérie Pécresse’in, Bagayoko’dan hasarın bir kısmını karşılamasını talep etmesine yol açtı.

Protestoların başlamasından bu yana yaralanan onlarca kişi arasında hem öğrenciler hem de okul personeli bulunuyor.

Lise öğrencileri birliği USL, Fransa’daki 15-18 yaş grubuna yönelik 3.700 lisenin 400’ünün abluka altına alındığını belirtti ve bugün üniversiteler de dahil olmak üzere daha fazla eylem çağrısında bulundu.

Fransız basınının çarşamba günü aktardığına göre, Strazburg’da bir okulun önünde çöp kutularına ateş açılması üzerine itfaiye ekipleri olay yerine çağrılırken, Dijon’da ise polis düzinelerce öğrenciyi dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı.

16 yaşındaki bir kız öğrenci, bir mesaj iletmeye çalıştıklarını söyledi. AFP’ye konuşan öğrenci, “Buraya sebepsiz yere her şeyi parçalamak için gelmedik. Buraya tam da eğitim sisteminin tamamen çökmüş olduğunu söylemek için geldik. Her sınıfta 34 kişiyiz ve bu hiç de uygulanabilir değil. Öğretmenler aşırı yük altında,” dedi.

USL Başkanı Ryad Rani, Fransız hükümetini “baskı” uygulamakla, polisi ise aşırı güç kullanmakla suçladı.

Bazı siyasetçiler tarafından eleştirilen protestolara yönelik polis müdahalesi konusunda soruya maruz kalan İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, müdahalenin “son derece orantılı bir şekilde gerçekleştirildiğini” ileri sürdü.

Batı Fransa’daki Bordeaux, Rennes ve Nantes ile güneydeki Marsilya’da da çocuklar ile polis arasında çatışmalar yaşandı.

Paris’in kuzeyindeki Lamartine Lisesi’nde öğrenciler, yorucu ders programlarından şikayet ettikleri pankartlar salladılar. Pankartlardan birinde şöyle yazıyordu: “Sabah 8’den akşam 6’ya. Ders saatleri uyku saatlerinden fazla.”

Hareket geçen hafta Île-de-France bölgesinde başladı. Hareket yayılmaya başladıkça, Başbakan Sébastien Lecornu, herhangi bir tırmanışın “sorumsuzca” olacağı uyarısında bulundu.

Lecornu, X üzerinden yaptığı açıklamada, Mélenchon’un müdahalesini “sorumsuz bir tırmanış” olarak nitelendirdi ve “Cumhuriyetin seçilmiş bir yetkilisinin görevi, gençleri korumak ve sükûnet çağrısında bulunmaktır. Gençlerin öfkesini partizan amaçlar için istismar etmek yanlıştır,” diye yazdı.

Ayrıca, Mélenchon’un ırkçılık suçlamasının “bir hakaret” olduğunu da ekledi.

Öğrenci birliği USL, 6 Ekim’de ülke çapında büyük bir protesto düzenlenmesi çağrısında bulundu.

Salı günkü protestolar, düşük maaşlar ve çalışma koşulları gibi sorunlara karşı protesto etmek amacıyla öğretmenleri, hastane personelini ve kamu görevlilerini temsil eden sendikaların ülke çapında düzenlediği grevlerle aynı zamana denk geldi.

Nuñez, en az 200.000 kişinin katıldığı bildirilen kamu sektöründeki daha geniş çaplı protestoların çoğunlukla olaysız geçtiğini söyledi.