Diplomasi
Grönland muhalefetinden ABD ile doğrudan görüşme çağrısı

Grönland’ın en büyük muhalefet partisi, Trump’ın adaya yönelik artan ilgisi üzerine Danimarka’yı devre dışı bırakarak Washington ile doğrudan müzakere çağrısında bulundu. Bağımsızlık yanlısı Naleraq Partisi, Kopenhag’ın arabuluculuğunun sürece zarar verdiğini savunurken, hükümet kanadı bu talebi anayasal gerekçelerle reddetti.
Grönland’ın en büyük muhalefet partisi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Arktik bölgesindeki bu topraklara yönelik ilgisinin yeniden canlanmasıyla yükselen tansiyonun ortasında, Danimarka’yı tamamen devre dışı bırakarak Washington ile doğrudan müzakere masasına oturulması çağrısı yaptı.
Bağımsızlık odaklı Naleraq partisinin lideri Pele Broberg, Danimarka’nın arabuluculuk rolünü “ters tepen bir çaba” olarak niteledi.
Reuters’a konuşan Broberg, “Danimarka, arabuluculuk yaparken hem Grönland’ı hem de ABD’yi karşısına alıyor” diyerek Grönland hükümetini Amerikalı yetkililerle doğrudan temasa geçmeye çağırdı.
Son aylarda Trump, ilk kez 2019’daki başkanlığı döneminde dile getirdiği Grönland’ı ABD kontrolüne alma hedefine yönelik söylemlerini yoğunlaştırdı.
Adanın Avrupa ile Kuzey Amerika arasındaki stratejik konumu, ABD’nin balistik füze savunma sistemleri için hayati önem taşırken; sahip olduğu maden zenginliği de Washington’ın Çin’e olan bağımlılığını azaltma çabalarıyla örtüşüyor.
“Serbest ilişki” modeli önerisi
Geçen yılki seçimlerde oyların yüzde 25’ini alarak parlamentoda sekiz sandalye kazanan Naleraq, hızlı bir bağımsızlık sürecini savunuyor ve ABD ile “serbest ilişki” (free association) düzenlemesine ilgi duyduğunu belirtiyor.
Böyle bir çerçeve kapsamında Grönland, ABD toprağı olmadan savunma desteği ve koruma karşılığında Washington’a askeri haklar tanıyabilecek.
Ancak Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt, muhalefetin bu önerisini reddetti.
Sermitsiaq gazetesine konuşan Motzfeldt, Grönland’ın bağımsız bir dış politika yürütme yetkisine sahip olmaması nedeniyle Washington ile doğrudan görüşmelerin Danimarka olmadan “gerçekleşemeyeceğini” vurguladı.
Motzfeldt, “Yasalara saygı duymalıyız; Krallık içindeki sorunların nasıl çözüleceğine dair kurallarımız var” ifadelerini kullandı.
Grönland kendi parlamentosu ve hükümetiyle özerk bir bölge olarak faaliyet gösterse de dış ilişkiler ve savunma konularındaki kontrol Kopenhag’ın elinde bulunuyor. Bu durum, Broberg’in teklifini anayasal açıdan uygulanamaz kılıyor.
NATO müttefikleri arasında artan tansiyonu ele almak üzere Danimarka ve Grönland dışişleri bakanlarının önümüzdeki hafta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir araya gelmesi planlanıyor.
Motzfeldt, görüşmelerin Washington ile ilişkilerde “normalleşmeye yol açması” umudunu dile getirdi.
Reuters’a konuşan Danimarka Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü Kıdemli Araştırmacısı Ulrik Pram Gad, Danimarka ve Grönland’ın amacının, Trump’ın sosyal medya açıklamalarını “istikrarlı diplomatik kanallara” yönlendirmek ve esaslı endişeleri diplomatik yollarla ele almak olduğunu belirtti.
Öte yandan Danimarka, Trump’ın girişimlerine duygusal bir yanıt da verdi. Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, 2011 yılında Afganistan’da öldürülen bir askerin tabutunun fotoğrafını paylaşarak Danimarka’nın Amerikalı müttefiki için yaptığı fedakarlıklara dikkat çekti.
Poulsen, X platformundaki paylaşımında 11 Eylül saldırılarının ardından NATO’nun kolektif savunma maddesinin işletilmesine atıfta bulunarak, “Danimarkalı askerler müttefiklerimizle omuz omuza savaştı” diye yazdı.
NATO ve AB’den Arktik güvenliği mesajı
Brüksel’deki NATO karargahında büyükelçiler dün günü Reuters kaynaklarının “samimi” olarak nitelendirdiği bir görüşme gerçekleştirdi.
Toplantıda ittifakın Arktik güvenliğini güçlendirmesi gerektiği konusunda görüş birliği sağlandı. Kıdemli bir NATO diplomatı, “Drama yok” diyerek, NATO’nun bölgedeki caydırıcılık varlığını geliştirme sürecini hızlandırması gerektiği konusunda geniş bir mutabakat olduğunu kaydetti.
Spesifik tedbirler halen tartışılırken, bazı üyeler NATO’nun Baltık ve Doğu Nöbeti operasyonlarındaki stratejilerin uyarlanmasını önerdi.
Bu arada AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, dün yaptığı açıklamada, Avrupalı liderlerin Washington’dan gelen tehdidin somutlaşması durumunda verilecek olası yanıtları tartışmaya başladığını açıkladı.
Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdülati ile Kahire’de düzenlediği basın toplantısında konuşan Kallas, “Grönland ile ilgili duyduğumuz mesajlar son derece endişe verici” dedi. Kallas, AB’nin “ABD’nin Grönland’ı satın alma tehdidinin gerçek olması durumunda Avrupa’nın vereceği yanıtın ne olacağını” değerlendirdiğini işaret etti.
Diplomasi
Hindistan, Rusya’dan petrol alımında rekor kırdı

Kpler verilerine göre Hindistan’ın Rusya’dan petrol ve kömür ithalatı, Ortadoğu’daki savaş ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle haziran ayında rekor seviyelere ulaştı. Rusya’dan yapılan günlük petrol sevkiyatının haziranda 2,55 milyon varile çıkması beklenirken, Moskova Avustralya’yı geride bırakarak Hindistan’ın ikinci en büyük kömür tedarikçisi konumuna yükseliyor.
Hindistan, İran’da yaşanan gerilim nedeniyle tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve yükselen fiyatlar karşısında Rusya’dan petrol ve kömür ithalatını artırıyor.
Reuters haber ajansının uluslararası analiz şirketi Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya’dan Hindistan’a yapılan sevkiyatlar haziran ayında rekor düzeylere ulaştı.
Kpler tahminlerine göre, Rusya’nın Hindistan’a petrol sevkiyatı haziran ayında günlük 2,55 milyon varille rekor düzeye yükselecek.
Bu miktar, mayıs ayındaki günlük 2,13 milyon varillik sevkiyatı ve Mayıs 2023’teki günlük 2,16 milyon varillik düzeyi geride bırakıyor.
Rusya’nın Hindistan’ın haziran ayındaki toplam ithalatı içindeki payı ise yüzde 50’nin hemen altında gerçekleşecek. Bu oran, Ortadoğu’daki çatışmanın başladığı 28 Şubat öncesindeki üç aylık dönemde ortalama yüzde 23 seviyesindeydi.
Hindistan’ın Rus petrolüne yönelmesi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından piyasadaki arzı artırmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin alımlara yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasını izledi.
Ancak yaptırımlardan muafiyet süresi 17 Haziran’da sona erdi ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından uzatılmadı.
Reuters, bu durumun Rus petrolü alımlarında azalmaya yol açabileceğini, ancak sürecin gidişatının Hindistan rafinerilerinin ve yetkililerinin Ortadoğu ülkelerinden sevkiyatlara dönme konusundaki istekliliğine bağlı olacağını belirtiyor.
Kpler öngörülerine göre, Suudi Arabistan’dan yapılan ithalatın haziran ayında günlük 349 bin varil seviyesinde kalması bekleniyor. Bu miktar, savaş öncesindeki üç aylık dönemde günlük ortalama 832 bin varil düzeyindeydi.
İthalat artışı Rus kömüründe de gözleniyor. Haziran ayında tüm kalitelerde Rus kömürü ithalatının, mayıs ayındaki 3,27 milyon tona kıyasla 3,16 milyon ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor.
Her iki ay da geçen yılın mayıs ayında kaydedilen 3,76 milyon tonluk zirvenin ardından sırasıyla tarihin en yüksek ikinci ve üçüncü değerleri olarak kayda geçecek.
Rusya’nın haziran ayında Avustralya’yı geride bırakarak, Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci kömür ithalatçısı olan Hindistan’a en çok kömür sağlayan ikinci ülke konumuna geleceği tahmin ediliyor.
Ajansın değerlendirmesine göre Rusya, Hindistan’ın temel kömür tedarikçisi olma rolünü korumaya devam edecek; ancak Rus petrolünün gelecekteki alımları, ABD’nin Moskova’ya yönelik yaptırım politikasını olası sıkılaştırma adımlarına bağlı olacak.
Yeni Delhi petrol sevkiyatının yaptırımlardan etkilenmeyeceğini açıkladı
Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, haziran ayı ortasında yaptığı açıklamada, ülkesinin 2022 yılından bu yana küresel fiyatları dizginlemek amacıyla ABD’nin talebi doğrultusunda Rus petrolü alımlarını artırdığını belirtmişti.
Jaishankar, Rus hammaddesine yönelik Amerikan kısıtlamalarını eleştirerek, bu önlemlere büyük ilkeler süsü verilmemesi çağrısında bulunmuştu.
Hindistan Petrol ve Doğalgaz Bakanlığı Temsilcisi Sujata Sharma da mayıs ayında yaptığı açıklamada, Rusya’dan sevkiyatların devam ettiğini ve ABD’nin yaptırım muafiyetlerine ilişkin kararlarından bağımsız olarak süreceğini kaydetmişti.
Hindistan rafinerileri, 2025 yılında ABD baskısı ve Hindistan mallarına yönelik yüzde 25’lik gümrük tarifesi tehdidi nedeniyle Rusya’dan yaptıkları ithalatı azaltarak Suudi Arabistan ve Irak’a yönelmişti.
Ancak Reuters’ın verilerine göre, Ortadoğu’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ardından Hindistan firmaları mart ayı başında Rus petrolü alımlarını yeniden artırdı.
Rusya’nın Yeni Delhi Büyükelçisi Denis Alipov nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada, Hindistan’ın kabul etmeye hazır olduğu miktarda hammaddeyi tedarik etmeye hazır olduklarını duyurmuştu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da daha sonra yaptığı açıklamada, Moskova’nın Hindistan’a enerji taşıyıcıları sevkiyatına ilişkin anlaşmalara bağlı kaldığını doğrulamıştı.
Diplomasi
Honduras uyuşturucu çeteleriyle mücadele için Ukrayna’dan İHA alacak

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, organize suçla mücadele ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladıklarını açıkladı. Geçen hafta Kiev’i ziyaret eden Asfura, Ukrayna’nın yüksek teknolojik ekipmanlarıyla uyuşturucu kaçakçılığına karşı destek sağlayabileceğini belirtti.
Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, AFP’ye verdiği mülakatta, ülkesinin sınırlarını korumak ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladığını duyurdu.
Asfura, yüksek teknolojik ekipmanlar aracılığıyla organize suçla daha etkin mücadele etmeyi hedeflediklerini belirterek, “Sınırlarımızı korumak, sınırlarımızda etkin güvenliği sağlamak ve yüksek teknolojik ekipmanlarla organize suçla mücadele etmek için insansız hava araçlarından bahsediyoruz” ifadesini kullandı.
Honduras lideri, Ukrayna’nın sınırların daha da güçlendirilmesi ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele süreçlerinde ülkesine yardımcı olabileceğini kaydetti.
Geçen hafta Ukrayna’nın başkenti Kiev’e resmi bir ziyarette bulunan Asfura ile bir araya gelen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Honduraslı mevkidaşına Ukrayna’nın bu alandaki deneyimlerinden yararlanmayı teklif etti.
Ukrayna lideri Zelenskiy, haziran ayında Baltık ülkeleri üzerindeki insansız hava aracı sorununa çözüm olarak “drone anlaşması” önerisinde bulunmuş ve Ukrayna’nın İHA koruması konusundaki uzman ekiplerini her an bu bölgeye göndermeye hazır olduğunu ifade etmişti.
Rusya Güvenlik Konseyi Sekreter Yardımcısı Aleksey Şevtsov ise ilkbahar aylarında yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Polonya ve Baltık ülkelerinin hava sahasından engelsiz şekilde geçtiğini ifade etmişti.
Uyuşturucu kartelleri Ukrayna’yı drone okulu olarak kullanıyor
Diplomasi
Ermenistan’da en büyük kumarhane olan Shangri La kapatıldı

Ermenistan Ekonomi Bakanlığı, muhalefet lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansını usulsüzlük gerekçesiyle iptal etti. Kararın, ülkede gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından muhalefetin sonuçlara itiraz ettiği ve Anayasa Mahkemesinin süreci incelediği bir dönemde alınması dikkati çekti.
Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, muhalefetteki Müreffeh Ermenistan Partisi’nin lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansının iptal edilmesine yönelik kararı imzaladı.
Sputnik Ermenistan’ın aktardığı gelişmeye göre iptal kararı, başkent Erivan yakınlarında bulunan ve ülkenin en büyük kumarhanesi olan Shangri La’yı kapsıyor.
Bakan Papoyan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, lisans iptaline gerekçe olarak Mart 2026’da gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen usulsüzlükleri gösterdi.
Yapılan incelemelerde, şirketin sunduğu finansal raporlar ile oyun makinelerinin sayaçlarındaki fiili veriler arasında tutarsızlıklar belirlendi. Papoyan, kumarhane yönetimi tarafından sunulan verilerin tahrif edildiğini ve yanlış bilgiler içerdiğini kaydetti.
Tüketicilerin ve kamu yararının korunması amacıyla hemen yürürlüğe girdiği belirtilen karara karşı, Ermenistan mevzuatı uyarınca iki ay içinde idari yoldan veya Ermenistan İdari Mahkemesinde dava açılarak itiraz edilebilecek.
Onira Club şirketine kumarhane işletme lisansı, ilk olarak 1 Ocak 2014 tarihinde Ermenistan Maliye Bakanlığı tarafından verilmişti.
Şirketin lisansı daha önce 2020 yılında, üçüncü çeyreğe ait devlet harcının dörtte birinin ödenmemesi gerekçesiyle de iptal edilmiş, ancak şirket daha sonra gerekli izinleri yeniden alarak faaliyetine devam etmişti.
Eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’a yurt dışına çıkış yasağı
Seçim sonuçlarına yönelik itirazlar sürüyor
Söz konusu lisans iptali kararı, ülkede parlamento seçimlerinin ardından yaşanan siyasi hareketliliğin ortasında geldi. Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından, aralarında Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan Bloku, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’ın Ermenistan İttifakı ve Gagik Carukyan’ın Müreffeh Ermenistan Partisi’nin de bulunduğu yedi siyasi oluşum, 19 Haziran’da seçim sonuçlarının yeniden incelenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, bu başvuruları 21 Haziran’da görüşmeye başladı.
Seçimlerden Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi birinci çıkarken, muhalefet partileri oy verme sürecinde organize usulsüzlükler yapıldığını savunuyor.
Güçlü Ermenistan Bloku, Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonunun 14 Haziran tarihli kararının iptal edilmesini ve seçimlerin ikinci turunun düzenlenmesini talep ediyor.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya7 gün önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4











