Bizi Takip Edin

Diplomasi

Grönland muhalefetinden ABD ile doğrudan görüşme çağrısı

Yayınlanma

Grönland’ın en büyük muhalefet partisi, Trump’ın adaya yönelik artan ilgisi üzerine Danimarka’yı devre dışı bırakarak Washington ile doğrudan müzakere çağrısında bulundu. Bağımsızlık yanlısı Naleraq Partisi, Kopenhag’ın arabuluculuğunun sürece zarar verdiğini savunurken, hükümet kanadı bu talebi anayasal gerekçelerle reddetti.

Grönland’ın en büyük muhalefet partisi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Arktik bölgesindeki bu topraklara yönelik ilgisinin yeniden canlanmasıyla yükselen tansiyonun ortasında, Danimarka’yı tamamen devre dışı bırakarak Washington ile doğrudan müzakere masasına oturulması çağrısı yaptı.

Bağımsızlık odaklı Naleraq partisinin lideri Pele Broberg, Danimarka’nın arabuluculuk rolünü “ters tepen bir çaba” olarak niteledi.

Reuters’a konuşan Broberg, “Danimarka, arabuluculuk yaparken hem Grönland’ı hem de ABD’yi karşısına alıyor” diyerek Grönland hükümetini Amerikalı yetkililerle doğrudan temasa geçmeye çağırdı.

Son aylarda Trump, ilk kez 2019’daki başkanlığı döneminde dile getirdiği Grönland’ı ABD kontrolüne alma hedefine yönelik söylemlerini yoğunlaştırdı.

Adanın Avrupa ile Kuzey Amerika arasındaki stratejik konumu, ABD’nin balistik füze savunma sistemleri için hayati önem taşırken; sahip olduğu maden zenginliği de Washington’ın Çin’e olan bağımlılığını azaltma çabalarıyla örtüşüyor.

“Serbest ilişki” modeli önerisi

Geçen yılki seçimlerde oyların yüzde 25’ini alarak parlamentoda sekiz sandalye kazanan Naleraq, hızlı bir bağımsızlık sürecini savunuyor ve ABD ile “serbest ilişki” (free association) düzenlemesine ilgi duyduğunu belirtiyor.

Böyle bir çerçeve kapsamında Grönland, ABD toprağı olmadan savunma desteği ve koruma karşılığında Washington’a askeri haklar tanıyabilecek.

Ancak Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt, muhalefetin bu önerisini reddetti.

Sermitsiaq gazetesine konuşan Motzfeldt, Grönland’ın bağımsız bir dış politika yürütme yetkisine sahip olmaması nedeniyle Washington ile doğrudan görüşmelerin Danimarka olmadan “gerçekleşemeyeceğini” vurguladı.

Motzfeldt, “Yasalara saygı duymalıyız; Krallık içindeki sorunların nasıl çözüleceğine dair kurallarımız var” ifadelerini kullandı.

Grönland kendi parlamentosu ve hükümetiyle özerk bir bölge olarak faaliyet gösterse de dış ilişkiler ve savunma konularındaki kontrol Kopenhag’ın elinde bulunuyor. Bu durum, Broberg’in teklifini anayasal açıdan uygulanamaz kılıyor.

NATO müttefikleri arasında artan tansiyonu ele almak üzere Danimarka ve Grönland dışişleri bakanlarının önümüzdeki hafta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir araya gelmesi planlanıyor.

Motzfeldt, görüşmelerin Washington ile ilişkilerde “normalleşmeye yol açması” umudunu dile getirdi.

Reuters’a konuşan Danimarka Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü Kıdemli Araştırmacısı Ulrik Pram Gad, Danimarka ve Grönland’ın amacının, Trump’ın sosyal medya açıklamalarını “istikrarlı diplomatik kanallara” yönlendirmek ve esaslı endişeleri diplomatik yollarla ele almak olduğunu belirtti.

Öte yandan Danimarka, Trump’ın girişimlerine duygusal bir yanıt da verdi. Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, 2011 yılında Afganistan’da öldürülen bir askerin tabutunun fotoğrafını paylaşarak Danimarka’nın Amerikalı müttefiki için yaptığı fedakarlıklara dikkat çekti.

Poulsen, X platformundaki paylaşımında 11 Eylül saldırılarının ardından NATO’nun kolektif savunma maddesinin işletilmesine atıfta bulunarak, “Danimarkalı askerler müttefiklerimizle omuz omuza savaştı” diye yazdı.

Avrupa’da Grönland tartışmaları

NATO ve AB’den Arktik güvenliği mesajı

Brüksel’deki NATO karargahında büyükelçiler dün günü Reuters kaynaklarının “samimi” olarak nitelendirdiği bir görüşme gerçekleştirdi.

Toplantıda ittifakın Arktik güvenliğini güçlendirmesi gerektiği konusunda görüş birliği sağlandı. Kıdemli bir NATO diplomatı, “Drama yok” diyerek, NATO’nun bölgedeki caydırıcılık varlığını geliştirme sürecini hızlandırması gerektiği konusunda geniş bir mutabakat olduğunu kaydetti.

Spesifik tedbirler halen tartışılırken, bazı üyeler NATO’nun Baltık ve Doğu Nöbeti operasyonlarındaki stratejilerin uyarlanmasını önerdi.

Bu arada AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, dün yaptığı açıklamada, Avrupalı liderlerin Washington’dan gelen tehdidin somutlaşması durumunda verilecek olası yanıtları tartışmaya başladığını açıkladı.

Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdülati ile Kahire’de düzenlediği basın toplantısında konuşan Kallas, “Grönland ile ilgili duyduğumuz mesajlar son derece endişe verici” dedi. Kallas, AB’nin “ABD’nin Grönland’ı satın alma tehdidinin gerçek olması durumunda Avrupa’nın vereceği yanıtın ne olacağını” değerlendirdiğini işaret etti.

AB’den Trump’a karşı Grönland hazırlığı

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English