Güney Kore’nin yeni Başkanı Lee Jae-myung, ulusu birleştirme, ekonomiyi canlandırma, komşularla arayı düzeltme sözü verdi

Güney Kore’nin yeni Devlet Başkanı Lee Jae-myung, çarşamba günü yapılan seçimlerdeki zaferin ardından Ulusal Meclis’te yemin ederek göreve başlarken “yeni bir umut ülkesi inşa edeceğine” söz verdi.

Demokratik Parti’den (DP) gelen Lee, Seul’de yaptığı göreve başlama konuşmasında, Güney Kore halkına hitaben, “Bu seçimde kimi desteklemiş olursanız olun, herkesi kucaklayan, tüm vatandaşlara hizmet eden bir devlet başkanı olacağım” dedi.

Lee Jae-myung, törenden önce Seul Ulusal Mezarlığı’na giderek, savaşlarda hayatını kaybeden Kore askerleri için saygı duruşunda bulundu.

5 yıllık görev dönemine resmen başlayan Lee, Asya’nın dördüncü büyük ekonomisinin “diplomasi, ulusal güvenlik ve demokrasi alanlarında iç içe geçmiş bir krizler ağıyla” karşı karşıya olduğunu kabul etti.

Eşitsizliği körüklediği ve büyümeyi engellediği için suçladığı, modası geçmiş ekonomik kalkınma modelini kökünden değiştireceğine söz verdi.

Orta ve düşük gelirli aileleri etkileyen yaşam maliyeti sorunları ve küçük işletme sahiplerinin mücadelelerine odaklanarak ülkenin karşı karşıya olduğu acil ekonomik sorunları ele alacağını söyledi.

Ekonomide pragmatik ve piyasa odaklı yaklaşımı benimseyerek büyümeyi canlandıracaklarını, ileri teknolojileri güçlendireceklerini vurguladı.

Güney Kore ekonomisi, ABD Başkanı Donald Trump’ın agresif ticaret politikaları ve Çinli ihracatçıların yoğun rekabetinden dolayı baskı altında.

Ayrıca, Washington’un iki ülke arasındaki büyük ticaret dengesizliğinin nedeni olarak gösterdiği ithalat vergileriyle ilgili müzakerelerde Beyaz Saray’ın belirlediği son tarihe de – temmuz – yaklaşıyor.

Kuzey Kore ile diyalog mesajı

Lee Jae-myung, dış politikada ise, seçim öncesi verdiği Kuzey Kore ile iletişim kurma vaadini tekrarlayarak, “Kuzey ile iletişim kanallarını açık tutacak ve diyalog ve işbirliği yoluyla Kore yarımadasında barışı sağlayacağız” dedi.

“Çatışma yoluyla kazanmak yerine savaşmadan kazanmak daha iyidir ve en güvenilir güvenlik, savaşı gereksiz kılan barıştır” diye ekledi.

Ancak olası “nükleer ve askeri provokasyonlara” yanıt vereceğine de söz verdi.

Lee, Güney Kore’nin ABD ile ittifakına bağlılığını yinelerken, Japonya’nın dahil olduğu üçlü işbirliğini geliştireceklerini, komşu ülkelerle ilişkilerde pratik ve ulusal çıkara dayalı yaklaşım izleyeceklerini ifade etti.

Lee, muhafazakar selefinin Çin ve Rusya’ya yönelik dış politikasını “gereksiz düşmanca” olarak nitelendirdi.

Beyaz Saray endişeli

Lee’nin, ABD ile Çin arasındaki rekabetin yoğunlaştığı bir dönemde, ABD başkanıyla gümrük vergileri konusunda bir anlaşma müzakere ederken, Pekin ile “pragmatik diplomasi” izlemesi bekleniyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lee’nin seçim zaferini kutladı ve iki ülkenin “karşılıklı savunma anlaşması, ortak değerler ve derin ekonomik bağlara dayanan ittifaka sarsılmaz bir bağlılık paylaştığını” söyledi.

Ayrıca, iki ülkenin “bugünün stratejik ortamının taleplerini karşılamak ve yeni ekonomik zorlukları ele almak için ittifakı modernize ettiğini” belirtti.

Beyaz Saray, Lee’nin seçilmesinin “özgür ve adil” olduğunu ancak ABD’nin Çin’in dünya çapındaki demokrasilere müdahalesi ve etkisine karşı endişeli ve karşı olduğunu belirtti.

Erken seçim

Ülke, aralık ayında dönemin Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol’un kısa süreli sıkıyönetim ilanıyla tetiklenen uzun süreli bir siyasi krizden geçiyor. Yoon’un mahkeme kararıyla görevden azledilmesiyle erken seçim dönemine gidilmişti.

Ulusal Seçim Komisyonu, bu sabah yaptığı toplantının ardından, dün gerçekleştirilen devlet başkanı seçimini Lee’nin kazandığını duyurdu. Resmi sonuçlara göre, Lee, oyların yüzde 49,42’sini kazanırken, iktidardaki Halkın Gücü Partisi (PPP) adayı Kim Moon-soo yüzde 41,15 oy aldı.

Seçime katılım oranı %79,4 ile son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Lee’nin zaferi, birkaç yıllık bölünmüş hükümetin ardından başkanlığı ve ulusal meclisi muhafazakarların elinden liberal partilerin eline geçirdi.

Kore Merkez Bankası, ihracatta keskin bir yavaşlama nedeniyle ekonominin ilk çeyrekte hafif daralmasının ardından, geçen hafta bu yılki büyüme tahminini yüzde 1,5’ten yüzde 0,8’e düşürdü.

Güney Kore’nin referans Kospi hisse senedi endeksi sabah işlemlerinde yüzde 2,4’ün üzerinde artış gösterdi. Yatırımcılar, Lee’nin azınlık hissedarların gücünü artırmak için yönetim reformları getireceğini ve ülkenin en büyük sanayi gruplarını kontrol eden ailelerin etkisini azaltacağını tahmin ediyor.

Belediye başkanlığından devlet başkanlığına

61 yaşındaki eski insan hakları avukatı Lee, salı günkü seçimi Yoon’un sıkıyönetimine ve Halkın Gücü Partisi’nin bu talihsiz hamleyi durdurmaktaki başarısızlığına karşı “yargı günü” olarak nitelendirdi.

Lee, 2010 yılında Seongnam Belediye Başkanı seçilerek kariyerine başlamıştı ve bu görevde sosyal refah projeleriyle dikkat çekmişti.

2018-2021 yılları arasında Gyeonggi Eyaleti Valiliği yaptı ve COVID-19 salgınına karşı etkili önlemleriyle öne çıktı.

2022’deki başkanlık seçimlerinde Yoon Suk Yeol’e karşı kıl payı kaybetti.

2024 yılında bir suikast girişiminden sağ kurtuldu ve aynı yıl Yoon’un sıkıyönetim ilanına karşı direnişte aktif rol aldı.

Öte yandan Lee, geçmişte seçim kampanyasında yanlış beyanda bulunmakla suçlanmıştı ve bu konuda yargı süreci devam ediyor. Ancak, Güney Kore anayasasına göre görevdeki bir başkan yargılanamıyor, bu nedenle davalar ertelendi.

Lee Jae-myung’un başkanlığı, Güney Kore için hem iç hem de dış politikada önemli değişimlerin habercisi olabilir.