Ortadoğu
Hamas; Çin-Rusya-Türkiye’nin garantör olmasını istedi

Hamas’ın Biden’ın planına verdiği yanıtta yaptığı ve Blinken’ın ‘uygulanabilir olmadığını’ söylediği değişiklikler Gazze ablukasının kaldırılmasını ve Çin-Rusya-Türkiye’nin garantör olmasını içeriyor.
Majalla’dan İbrahim Hamidi, Hamas başta olmak üzere Filistinli grupların İsrail’in önerisinde yaptığı değişiklikleri yayınladı.
İsrail’in 27 Mayıs’ta önerdiği ve 31 Mayıs’ta ABD Başkanı Joe Biden tarafından dünyaya duyurulan ateşkes önerisine Hamas’ın yanıtı bekleniyordu. Nihayet yanıtını yazılı olarak arabuluculara veren Hamas’ın öneride bazı değişiklikler yaptığı belirtilmiş ancak değişikliklerin içeriği açıklanmamıştı.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Katar Başbakanı Muhammed bin Abdülrahman El Tani ile Doha’da düzenlediği basın toplantısında Hamas’ın verdiği yanıtı sert bir dille eleştirerek, teklifin uygulanabilir olmayan bazı değişiklikler içerdiğini söyledi ve Hamas’ın mevcut pozisyonda ısrar etmesi halinde savaşın uzamasından sorumlu olacağını öne sürdü.
Blinken, Hamas’ın bir gün önce sunduğu yanıta ABD’den gelen ilk tepki niteliğindeki açıklamasında “Hamas masadaki teklifte çok sayıda değişiklik önerdi… Değişikliklerin bazıları uygulanabilir, bazıları ise değil” dedi. Blinken, İsrail’in 30 Mayıs’ta Hamas’a sunduğu teklifin, Hamas’ın 6 Mayıs’ta sunduğu son teklifle “neredeyse aynı” olduğunu yineledi.
Blinken, “Hamas tek bir kelimeyle cevap verebilirdi: ‘Evet’. Bunun yerine Hamas yaklaşık iki hafta bekledi ve ardından daha fazla değişiklik önerdi- bunların bir kısmı daha önce alınan ve kabul edilen pozisyonların ötesine geçti. Sonuç olarak, Hamas’ın 7 Ekim’de İsrail’e yönelik barbarca saldırısıyla başlattığı savaş… devam edecek” dedi.
Majalla’nın yayınladığı belgeye göre Hamas’ın yeni teklifi ilk aşamada Gazze Şeridi üzerindeki “kuşatmanın kaldırılmasına” ve İsrail güçlerinin Philadelphia Koridoru’ndan çekilmesine öncelik veriyor. İkinci aşamada ise tamamen çekilme ve kalıcı bir ateşkes öngörülüyor.
Hamas değişiklik talebinde Çin, Rusya, Türkiye ve Birleşmiş Milletler’in anlaşmanın “garantörleri” olarak ABD, Katar ve Mısır’a katılmasını talep ediyor. Hareket ayrıca Gazze’nin 3-5 yıl içinde yeniden inşasına yönelik bir planın ilgili tüm taraflarca onaylanması için bastırıyor.
Hamas, kalıcı ateşkes ve İsrail güçlerinin Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi için yazılı garanti verilmesinde ısrar ediyor. Öneri, her biri 42 gün sürecek üç aşamadan oluşuyor ve birinci aşamadan ikinci aşamaya geçmek için yapılacak müzakereler sırasında ateşkesin devam etmesini şart koşuyor. Çerçeve anlaşmanın “bağlantılı ve birbiriyle ilişkili” üç aşamadan oluşması gerekiyor.
Arapça yazılmış beş sayfalık belgede, İsrail’in 27 Mayıs’ta sunduğu ve 31 Mayıs’ta ABD Başkanı Joe Biden tarafından kabul edilen belgeye Hamas ve müttefikleri tarafından yapılan değişiklikler yer alıyor.
Değişiklikler
Hamas ve müttefikleri ateşkes anlaşmasında çeşitli değişiklikler yaparak 6 Mayıs belgesindeki unsurları bir araya getirdi ve sahadaki son gelişmeler nedeniyle yeni hükümler ekledi. Temel değişiklikler aşağıdaki gibi:
– Birinci Aşama (42 gün): Her iki tarafın da askeri operasyonları geçici olarak durdurması ve İsrail güçlerinin Gazze Şeridi’ndeki yoğun nüfuslu sınır bölgelerinden çekilmesini öngören orijinal şarta ek olarak, Hamas artık İsrail’in Philadelphia ve Netzarim koridorları ile Kuveyt kavşağı gibi belirli bölgelerden de çekilmesini talep ediyor.
– Askeri Havacılık ve Keşif Faaliyetlerinin Durdurulması: Revize edilen belgede, takas süreci boyunca askeri havacılık ve keşif faaliyetlerinin günde 10 ila 12 saat süreyle durdurulması ve yerinden edilen kişilerin konutlarına geri dönmesi talep ediliyor. ” Philadelphia Koridorundan çekilme” ifadesi açıkça belirtiliyor.
-Tamamen Geri Çekilme: Değişiklikler hem Philadelphia Koridorundan hem de Refah sınır kapısından “tamamen” çekilmeyi öngörüyor.
– Esir Sayısı: Hamas tarafından serbest bırakılacak esir sayısı 33’ten 32’ye düşürülüyor. Bu sayı sivil ve askerler kadınları da kapsayacak şekilde canlı olanları ve cenazeleri içeriyor.
– Hamas; Hişam Es-Seyyid ve Avera Mengistu’nun serbest bırakılmasını İsrail’in Gilad Şalit anlaşması kapsamında 47 tutukluyu serbest bırakmasından ayırmaya çalıştı. Değişiklikler şunu öngörüyor: “22. günde İsrail, Şalit anlaşmasından sonra yeniden tutuklanan tüm mahkumları serbest bırakacaktır.”
– Hamas, bir önceki belgede yer alan ve “bu tarihten sonra tutuklananlar da dâhil İsrail hapishaneleri ve gözaltı kamplarındaki mahkûm ve tutukluların koşullarının 7 Ekim 2023 öncesine döndürülmesi” gerekliliğini vurgulayan paragrafta ısrar ediyor.
– Hamas ayrıca Birleşmiş Milletler Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’nın (UNRWA) rolünü de benimsiyor.
– Değişiklikler “Gazze Şeridi’nin tüm bölgelerine 24 saat elektrik sağlanması” çağrısında bulunuyor.
– Hamas en az 50 yaralı askeri personelin tedavisi için Refah sınır kapısından geçişine izin verilmesini talep ediyor.
– Hamas İsrail’in “kuşatmanın kaldırılması” ifadesini kaldırmasını reddediyor ve bunun yerine ikinci aşamada (42 gün sürecek) anlaşmanın Gazze Şeridi’ndeki kuşatmanın tamamen sona erdirilmesini, başta Refah sınır kapısı olmak üzere tüm sınır kapılarının açılmasını ve insan ve mal hareketinin 24 saat boyunca kolaylaştırılmasını içermesini şart koşuyor.
-Hamas, Birleşmiş Milletler’in garantör olmasında ısrar ediyor ve ABD, Katar ve Mısır’ın dahil olduğu mevcut garantörlere Çin, Türkiye ve Rusya’yı da ekliyor.
Ortadoğu
Trump’ın damadının şirketi İsrail ordusunun tedarikçisine ortak çıktı

CNN’in haberine göre Jared Kushner’ın yatırım şirketi Affinity Partners, İsrail ordusuna silah ve teçhizat sağlayan firmalarda pay sahibi olan Phoenix Financial grubunun en büyük hissedarı kalmayı sürdürdü. Kushner’ın Gazze müzakerelerinde resmi kadro almadan gönüllü diplomat olarak yer alması, şirketteki 1 milyar doları aşan hisse değeri nedeniyle tartışma yarattı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Gazze’deki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde rol üstlenirken yatırım şirketi Affinity Partners üzerinden İsrailli finans grubu Phoenix Financial ile ticari bağlarını korudu.
CNN tarafından İsrail’deki mali kayıtlar incelenerek yapılan araştırma, Phoenix’in İsrail ordusuna silah, insansız hava aracı, savaş gemisi ve yıkım ekipmanı tedarik eden en az dokuz şirkette pay sahibi olduğunu ortaya koydu.
Bu şirketlerin tamamının hisse değeri geçen yıl artış kaydetti. Kuruluşların birçoğu, Gazze’deki çatışmaların ürünlerine yönelik talebi yükselttiğini açıkladı.
Affinity Partners, Trump’ın Ocak 2025’te başkanlık görevine başlamasından hemen önce Phoenix’teki payını neredeyse iki katına taşıdı.
Şirket, Temmuz 2026’da bu hisselerin dörtte birini 340 milyon doları aşkın bir bedelle elden çıkardı. Bu işlemden elde edilen gelir, satılan paylar için başlangıçta ödenen tutarın beş katını aştı.
Satışın ardından Phoenix’in en büyük hissedarı kalmayı sürdüren Affinity’nin elindeki yüzde 7,4’lük payın piyasa değeri temmuz ayı itibarıyla 1 milyar doların üzerine çıktı. Kushner, Phoenix’i daha önce şirketinin “en iyi yatırımı” olarak nitelendirmişti.
İncelenen belgelere göre Phoenix, İsrail’in en büyük savunma sanayisi şirketi Elbit Systems’e en az 265 milyon dolarlık yatırım yaptı. Elbit, İsrail ordusuna mühimmat, tank sistemleri ve askeri teçhizat temin ediyor.
İsrailli finans grubunun portföyünde İHA kameraları üreten NextVision, topçu mühimmatı tapası imal eden Reshef Technologies ve tank parçaları geliştiren Ashot Ashkelon da yer alıyor.
Phoenix ayrıca savaş gemisi üreticisi Israel Shipyards ile birlikte Boeing ve Caterpillar’da da hisse sahibi. İsrail ordusu operasyonlarda Boeing’in ürettiği uçak ve mühimmatları, Gazze’deki yıkımlarda ise Caterpillar üretimi iş makinelerini kullanıyor.
Kushner’ın şirketi Affinity doğrudan bu savunma kuruluşlarına ortak olmasa da Phoenix’in ana hissedarı sıfatıyla grubun mali kazancından pay alma imkanını koruyor.
Kushner, Trump yönetiminde resmi bir kadro almadan, gönüllü temsilci sıfatıyla diplomatik görüşmelere katılıyor. Bu konum, resmi bir kamu görevinde zorunlu tutulan mali bildirim ve çıkar çatışması yükümlülüklerine tabi olmamasını sağlıyor.
CNN, Kushner’ın yürüttüğü diplomatik temasların söz konusu yatırımları doğrudan etkilediğine dair somut bir veriye ulaşmadığını duyurdu.
Fakat Gazze müzakerelerinde görev üstlenen bir ismin, İsrail ordusunun tedarikçilerine sermaye aktaran bir grupta ana hissedar olması çıkar çatışması tartışmalarına yol açtı.
Kushner’ın avukatı, müvekkilinin Phoenix’in yönetim kurulunda yer almadığını, yatırım kararlarına müdahale etmediğini ve ticari girişimleriyle diplomatik temasları arasında bağ olmadığını savundu.
CNN ise Kushner’ın Eylül 2025’te Forbes dergisine verdiği mülakatta Phoenix yönetimiyle “çok aktif bir diyalog” sürdürdüğünü ve şirket yöneticileriyle birkaç haftada bir temas kurduğunu söylediğini aktardı.
Avukatı bu temasların tek tek yatırımlarla değil, genel piyasa eğilimleriyle sınırlı olduğunu öne sürerken diplomatik mesainin artmasıyla birlikte şirket yönetimiyle görüşmelerin seyreldiğini kaydetti.
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Kushner’ın şahsi ticari işlerinin gönüllü diplomatik vazifeleriyle bağlantısı bulunmadığını dile getirdi.
Phoenix ise hissedarlarına sunduğu değerin temel faaliyet performansından beslendiğini belirterek haberdeki ayrıntılı bulgular hakkında değerlendirme yapmadı.
Ortadoğu
Musk, Pentagon için “savaş danışmanlığı” yapacak

Dünyanın en zengin adamı Elon Musk, savaşın geleceğine odaklanan ve “Project Meridian” olarak bilinen bir Pentagon girişiminin eş direktörlüğünü üstlendi.
Musk’ın yeni görevini ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth duyurdu.
Savaşların eninde sonunda otonom insansız hava araçlarıyla yapılacağına dair inancını uzun süredir dile getiren Musk, savunma alanında faaliyet gösteren startup Anduril’in kurucusu Palmer Luckey ve eski Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich ile birlikte eş direktör olarak projeye danışmanlık yapacak.
Hegseth, Pentagon’da yayınladığı bir notta, grubun “geleceğin savaş alanlarını inceleyeceğini” ve “savaşçıların bu ortamlarda üstünlük sağlamak için hangi silah ve teknolojileri kullanmaları gerektiğini belirleyeceğini” belirtti.
Hegseth, Quantico Deniz Piyade Üssü’nde yaptığı “Kuvvetlerin Durumu” konuşmasında şunları söyledi:
“Gelecekteki çatışmaları en iyi öngörenler yalnızca Pentagon’da bulunmuyor. Hem soruları sormayı hem de bunlara cevap vermeyi kendimize yüklerken, bariz önyargılar ve riskler söz konusudur.”
Hegseth, bu girişimin derhal başlayacağını ve konuşmasının ardından güvenli bir mekânda Musk, Luckey ve Gingrich ile bir araya geleceğini söyledi.
Meridian Projesi, “savaşların, alanların ve teknolojilerin gidişatını acımasızca haritalandırmak” için 120 gün süreye sahip olacak ve bu süreç, bulgularının kamuoyuna duyurulması ve gizli bir ek ile sonuçlanacak.
Hegseth, “Yeryüzünün altından Ay’ın ötesine” uzanan kapsamlı bir görev tanımını açıkladı.
Grup, yeni askeri stratejiler veya politikalar geliştirmek yerine, “ele geçirmemiz gereken alanları ve ustalaşmamız gereken yetenekleri” belirlemeye çalışacak ve gelecek nesil Amerikan askerlerinin ihtiyaç duyabileceği silah ve sistemleri “keşfetmeye, geliştirmeye ve sahaya sürmeye” odaklanacak.
Grubun, Ocak ayı sonuna kadar kendisine öneriler içeren bir rapor sunması bekleniyor.
Musk, 2024 yılında “Gelecekteki savaşlar tamamen insansız hava araçları ve hipersonik füzelerle ilgili olacak,” demişti. Bu, son yıllarda yaptığı benzer açıklamalardan sadece biriydi.
Hükümet Verimliliği Departmanı’ndaki (DOGE) denetim görevi kargaşayla sona eren ve Başkan Donald Trump’ın harcama tasarısı nedeniyle Trump ile bir anlaşmazlığa dönüşen Musk için, bu paneldeki görev, herhangi bir sıfatla hükümete resmi şekilde geri dönüşünü işaret ediyor.
Musk ve Trump sonunda barıştılar ve Musk, bu hafta Beyaz Saray’da diğer teknoloji liderleriyle birlikte yapay zeka güvenliği konulu bir toplantıya katıldı.
Meridian, Hegseth’in duyurduğu, ordunun otonom savaş ve hızla gelişen teknolojiler etrafında yeniden yapılandırılmasına yönelik daha geniş kapsamlı bir girişimin parçası.
Hegseth, müşterek kuvvetler genelinde otonom ve robotik yetenekleri yaygınlaştırmak üzere, kendi ifadesiyle “hizmet kolu benzeri yetkiler”e sahip yeni bir dört yıldızlı muharebe komutanlığı olan Otonom Savaş Komutanlığı’nın (AUTOWARCOM) kurulduğunu duyurdu.
Savaş Bakanlığı ayrıca, Hegseth’in “yeni nesil otonom savaşçılar” olarak adlandırdığı kişiler için özel kariyer yolları oluşturmak üzere, tüm askeri birimlerde yeni mesleki çerçeveleri aşamalı olarak uygulamaya başlayacak.
“Otonom Savaş Komutanlığı’nı on yıl önce düşünmüş olmalıydık,” diyen Hegseth, Meridian’ın, ordunun geride kalmadan bir sonraki teknolojik dönüşümü öngörebilecek kadar ileriye bakmayı amaçladığını açıkladı.
Ortadoğu
Reuters: Suriye hükümeti yetkilileri ile Hizbullah Türkiye’de gizli görüşmeler yaptı

Suriye hükümeti temsilcileri ile Lübnan Hizbullahı’nın, aralarındaki gerilimi azaltmak amacıyla Türkiye’de yüz yüze görüşmeler yaptığı iddia edildi. Suriye iddiaları reddetti.
Reuters’a konuşan ve görüşme hakkında bilgi sahibi altı kaynak, bunun uzun süredir karşı karşıya olan taraflar arasında bilinen ilk toplantı olduğunu söyledi.
İki Suriyeli yetkili, bir ABD’li yetkili ve Hizbullah’a yakın üst düzey bir Lübnanlı güvenlik kaynağının da aralarında bulunduğu altı kaynak, Suriye yetkilileri ile Hizbullah yetkililerinin geçen ay en az bir kez gizlice bir araya geldiğini belirtti.
Esad’ın 2024’ün sonlarında devrilmesinin ardından Suriye’nin yeni hükümeti ile Hizbullah arasındaki gerilim artmıştı. Şam yönetimi, grubu Suriye üzerinden İran’a silah transfer etmekle suçlarken, ABD de Suriye ordusuna Hizbullah’la savaşmak üzere Lübnan’a asker göndermesi için baskı yapıyor.
Altı kaynağa göre geçen ayki görüşmeye Hizbullah temsilcileri ile Suriye istihbaratı ve dışişleri bakanlığından yetkililer katıldı. Toplantı, gerilimi düşürme amacıyla Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının daveti üzerine gerçekleştirildi.
Kaynakların tamamı, daha önce kamuoyuna yansımayan hassas görüşmeyi anlatabilmek için isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuştu.
Suriye Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Dışişleri ve Savunma bakanlıkları ile ABD Dışişleri Bakanlığı, Reuters’ın toplantıyla ilgili sorularına hemen yanıt vermedi. Hizbullah’ın medya ofisi ise yorum yapmayı reddetti.
Kaynaklara göre taraflar karşılıklı güvenlik kaygılarını görüştü
ABD’li yetkili, Suriyeli yetkililer ve Lübnanlı kaynak, görüşmenin iki taraf arasındaki gerilim başlıklarını çözmeye odaklandığını ve olumlu geçtiğini söyledi.
Suriyeli yetkililerden biri, iki tarafın birbirine karşı düşmanlık beslemediği konusunda mutabık kaldığını ve Suriye’nin Hizbullah’a, grubun silahsızlandırılması amacıyla Lübnan’a askeri müdahalede bulunmayacağı güvencesini verdiğini aktardı.
Buna karşılık Suriyeli yetkililer, Hizbullah’tan sınır ötesi kaçakçılık girişimlerinin durdurulmasına yardımcı olmasını ve özellikle Suriye’nin güneyinde kalan uyuyan hücrelerini dağıtmasını istedi.
Suriye, salı günü ülkenin güneyinde roket fırlatmaya hazırlanan bir Hizbullah hücresinin yakalandığını açıklamıştı. Hizbullah ise çarşamba günü olaya karıştığını reddederek, “Suriye topraklarında hiçbir şekilde varlığımız yok ve orada herhangi bir güvenlik ya da askeri faaliyete dahil değiliz,” açıklamasını yaptı.
Görüşme ve sonuçları hakkında doğrudan bilgi sahibi Lübnanlı kaynak iki tarafın “güvenlik meselelerinde büyük ilerleme kaydettiğini” belirtti.
Kaynak, Hizbullah’ın Lübnan içinde Suriye kaynaklı olası bir saldırıya ilişkin endişelerine atıfta bulunarak, “Hizbullah kendi cephesini güvence altına almak istiyor,” dedi.
Hem Suriyeli yetkili hem de Lübnanlı kaynak, nihai bir anlaşmaya varılmadığını ve herhangi bir açıklama yapılmasının planlanmadığını söyledi.
Lübnanlı kaynak, iki taraf arasında Türkiye aracılığıyla temasların yaklaşık iki ay önce başladığını da Reuters’a aktardı.
Suriye hükümeti enformasyon bakanlığına bağlı X hesabı böyle bir görüşme olduğu yönündeki iddiaları reddetti.
Toplantı için Türkiye bastırdı, İran yer almadı
Hem Hizbullah hem de Suriye hükümeti, daha önce birbirleriyle görüşmeye açık olduklarının sinyalini vermişti.
Temmuz ayında Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Şam’ın Hizbullah’la görüşmeye açık olduğunu söylemişti. Bir ay sonra Hizbullah lideri Naim Kasım da televizyonda yaptığı konuşmada grubun Suriye yönetimiyle görüşmeye itirazı olmadığını belirtmişti.
Üç kaynak, Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara’nın önemli müttefiklerinden olan Türkiye’nin, bu çabalara doğrudan dahil olmak istediği için toplantının yapılması yönünde bastırdığını söyledi.
Ancak toplantılarda İran yer almadı.
Lübnanlı güvenlik kaynağına göre ise Hizbullah, İran’ın bilgisi dahilinde toplantıya katıldı. Ancak Tahran’ın, doğrudan görüşmelerde yer almamasından ve Şara’nın şimdilik İran’la doğrudan ilişki kurulması fikrini geri çevirmesinden rahatsız olduğu iddia edildi.
Kaynağa göre nihai anlaşmaya varılamamasının ve toplantıyla ilgili herhangi bir açıklama yapılmamasının temel nedeni de bu rahatsızlıktı.
İran’ın Cenevre’deki daimi temsilciliğinden konuya ilişkin hemen bir açıklama gelmedi.
Asya2 hafta önceÇin yapay zekâ, çipler ve akıllı fabrikalara büyük yatırım yapıyor
Asya2 hafta önceFed’in faiz artışının ardından Çin parasal gevşemeye devam edecek mi?
Asya2 hafta önceHindistan ve Vietnam, ‘Çin artı bir’ rekabetini ticari kazanıma dönüştürmeyi hedefliyor
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi4 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceABD, Yemen ile görüştü iddiası
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’








