Amerika
Hegseth, askeri liderleri ani bir emirle gelecek hafta toplanmaya çağırdı

Pentagon’a göre Savunma Bakanı Pete Hegseth önümüzdeki hafta üst düzey askeri liderlerle bir araya gelecek. Bu beklenmedik toplantıya yüzlerce general ve amiralin katılacağı bildirildi.
Pentagon sözcüsü Sean Parnell, The Hill’e yaptığı açıklamada, “Savunma Bakanı önümüzdeki hafta başında üst düzey askeri liderlerle bir araya gelecek,” dedi ama daha fazla ayrıntı vermedi.
İlk olarak Washington Post, Hegseth’in bu hafta başında yüzlerce ABD ordusu generali ve amirali, kısa sürede ve belirtilen bir neden olmaksızın toplanmaya çağırdığını bildirdi.
Post’a göre, toplantının salı günü Virginia’nın Quantico kentindeki bir Deniz Piyade Birliği üssünde yapılması bekleniyor.
Kaynaklar, talimatın dünya çapındaki neredeyse tüm üst düzey askeri komutanlara, yani tüm tuğgeneral ve üstü rütbeli kıdemli subaylara, donanmadaki eşdeğerlerine ve en üst düzey danışmanlarına, yani 800’den fazla general ve amirale gönderildiğini söyledi. Kaç kişinin toplantıya şahsen katılmak üzere emir aldığı belli değil.
Beklenmedik bu toplantı, karışıklık ve endişe yarattı, çünkü yakın tarihte bu kadar çok sayıda üst düzey askeri subayı bu şekilde bir araya getirme emri veren bir savunma bakanı olmamıştı ve bu, Trump yönetiminin üst düzey subaylara sert önlemler aldığı bir dönemde gerçekleşti.
Üst düzey askeri yetkililerin toplantıları olağandışı değil: Dört yıldızlı muharip komutanlar ve silahlı kuvvetlerin başkanları genellikle yılda en az iki kez Washington’da bir araya gelirler ve bu toplantılar genellikle görevdeki başkanla bir çalışma yemeği içerir.
2020 ve 2021’de, COVID-19 salgını nedeniyle yüz yüze toplantılara kısıtlamalar getirildiğinden, askeri liderler uzaktan toplantı yapmak için güvenli iletişim araçlarına başvurmuşlardı.
Öte yandan bu kadar üst düzey subayların tek bir yerde yüz yüze bir araya gelmesi çok nadir ve sürat de olağandışı. Üst düzey liderlerin katıldığı bu tür bir toplantının planlanması genellikle aylar sürer ve subaylar Orta Doğu, Afrika ve Avrupa’dan gelebileceğinden, önceden haber verilmesi gerekir.
Başkan Trump perşembe günü bu ani toplantıyı önemsiz gösterdi fakat bunun ne anlama geldiğini bilmediğini iddia etti.
Trump, Oval Ofis’ten, “Neden bu kadar önemli? Bu kötü bir şey gibi davranıyorsunuz, dünyanın her yerinden insanlar bir araya gelmek için gelmesi güzel değil mi?” diye sordu.
Başkan Yardımcısı Vance de toplantının amacı hakkındaki soruları yanıtlamadı. Vance, “Aslında bu hiç de olağandışı bir durum değil ve sizlerin bunu bu kadar büyük bir haber haline getirmenizi garip buluyorum,” dedi.
Fakat Hükümet Denetimi Projesi Savunma Bilgi Merkezi direktörü Greg Williams, toplantının ölçeğinin “benzeri görülmemiş” olduğunu söyledi.
Williams, The Hill’e “Bu, [Hegseth’in] neden bu kadar kısa sürede böyle bir şey yapıp bu kadar çok kişinin şahsen gelmesini istediği sorusunu akla getiriyor. Böylesine benzeri görülmemiş bir şey için kamuoyuna açıklanacak bir gerekçe olmaması, başlı başına bir endişe kaynağı,” dedi.
Williams, ordunun normalde, devam eden operasyonların kesintiye uğraması, güvenlik ve “ordumuzun lider kadrosunun büyük bir kısmının tek bir yerde toplanmasının yarattığı güvenlik endişeleri” gibi birçok farklı nedenden dolayı bu kadar büyük, yüz yüze toplantılar düzenlemediğini ekleyerek, bunu “gerçekten endişe verici” olarak nitelendirdi.
Yaklaşan toplantı, yönetimin dünya çapında askerlerin konuşlandırılma yerlerinde değişiklikler yapmayı planlaması nedeniyle Hegseth’in general sayısını yüzde 20 azaltma talimatının ardından geliyor.
Hegseth, mayıs ayında, ABD ordusundaki aktif görevdeki dört yıldızlı generaller ve amiraller ile Ulusal Muhafızlardaki general subayların sayısının en az yüzde 20 oranında azaltılmasını emretmişti.
Ayrıca, ordudaki tüm general ve amiral subayların (bir yıldız veya daha yüksek rütbeli olanlar) toplam sayısının yüzde 10 oranında azaltılmasını istiyor.
Pentagon’un haziran ayındaki son istatistiklerine göre, şu anda aktif görevde toplam 838 general ve amiral bulunuyor. Hegseth’in mayıs ayında verdiği talimatla bu sayı 700’e yakın bir rakama düşürülecek.
Hegseth, bu çabayı “Daha Az General, Daha Fazla Asker Politikası” olarak tanımladı ve notla birlikte yayınlanan bir videoda, bunun “büyümelerini ve etkinliklerini engelleyen gereksiz bürokratik katmanların yükünden kurtulmuş, yenilikçiliği ve operasyonel mükemmelliği teşvik etmek” amacıyla yapıldığını belirtti.
Şubat ayından bu yana Trump yönetimi, eski Genelkurmay Başkanı General CQ Brown, Donanma Kurmay Başkanı Amiral Lisa Franchetti, Sahil Güvenlik Komutanı Amiral Linda Fagan, Hava Kuvvetleri Kurmay Başkan Yardımcısı General James Slife dahil olmak üzere birçok üst düzey askeri lideri görevden aldı.
Ayrıca, geçen ay Hegseth, Savunma İstihbarat Teşkilatı Direktörü Lt. Gen. Jeffrey Kruse, Donanma Yedek Kuvvetleri Başkomutanı Vice Adm. Nancy Lacore ve Deniz Özel Harp Komutanlığı Başkanı Rear Adm. Milton Sands’ı görevden aldı.
Bu arada Hava Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı General David Allvin, geçen ay istifa etmesi istenmesinin ardından Kasım ayında emekli olacağını açıkladı.
Pentagon’daki diğer büyük değişiklikler arasında, Çin’in yerini alarak iç güvenlik konusunu ABD’nin en önemli güvenlik meselesi haline getirmesi beklenen yeni bir ulusal savunma stratejisi de bulunuyor.
Amerika
Nvidia yönetim kurulu CEO Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlanıyor

Nvidia yönetim kurulu, hakkındaki casusluk bağlantısı soruşturması ve evlilik dışı ilişki iddialarının ardından kurucu CEO Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlanıyor. Geçici yönetici seçeneğini de değerlendiren şirketin hisseleri gelişmeler üzerine yüzde 8,2 düşüşle 159 dolara geriledi.
The Wall Street Journal’ın (WSJ) konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre Nvidia yönetim kurulu, şirketin kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlanıyor.
Aynı kaynaklar, Huang’ın geleceğinin ele alınacağı yönetim kurulu toplantısının bugün yapılabileceğini aktardı.
Bloomberg’in konuya vakıf bir kaynağa dayandırdığı haberinde ise Nvidia yönetim kurulunun, Huang’ın yerine geçebilecek adayları belirlemek amacıyla dışarıdan bir firmayla anlaştığı belirtildi.
Ajansa konuşan kaynak, şirket yönetiminin kalıcı bir halef bulunana kadar geçici bir yönetici atama seçeneğini de değerlendirdiğini söyledi.
CBS News kanalının kaynakları da ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Nvidia yönetim kurulunun bu planlarından haberdar olduğunu bildirdi.
The New York Times (NYT) daha önce kaynaklarına dayanarak yayımladığı haberde, Megaspeed yöneticisi Alice Huang ile bağlantıları nedeniyle hakkında soruşturma yürütülen Jensen Huang’ın, bir astıyla evlilik dışı ilişki yaşadığını yazmıştı.
ABD istihbarat servisleri, Alice Huang’ın Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından devşirildiğini değerlendiriyor.
NYT’nin aktardığına göre söz konusu ilişki, Nvidia Başkan Yardımcısı Kimberly Powell ile yaşandı.
Şirketin iki eski çalışanı, Kaliforniya’daki bir otelde düzenlenen şirket konferansı sırasında Huang ve Powell’ın birbirlerine yakınlık gösterdiği anların videoya kaydedildiğini anlattı.
NYT ise bu video kaydını izlemediğini özellikle not düştü.
Öte yandan hem Huang hem de Powell başka kişilerle evli.
Bu gelişmelerin gölgesinde TradingView verilerine göre Nvidia hisseleri anlık olarak 165,26 dolardan 156,46 dolara geriledi.
Türkiye saatiyle 02.00 itibarıyla şirket hisseleri yüzde 8,2 düşüşle 159 dolar civarında işlem gördü.
Huang hakkındaki Megaspeed yöneticisiyle yakın ilişki şüpheleri kasım ayı başında gündeme gelmişti.
Financial Times’ın haberine göre ikili arasındaki bağ yalnızca yakın temaslarla sınırlı kalmayıp romantik bir ilişkiye dayanıyordu.
Nvidia CEO’su, çalışanlara hitaben yaptığı konuşmada eşini aldattığını itiraf etmişti.
Eşine ve çocuklarına yaşattığı acı nedeniyle özür dileyen Huang, ilişki yaşadığı kadının adını açıklamamıştı.
Nvidia yönetim kurulu, CEO’ya yönelik olası bir istihbarat faaliyetinin araştırılması için bağımsız bir soruşturma başlatıldığını duyurmuştu.
İncelemenin dışarıdan hukukçuların katılımıyla bağımsız yönetim kurulu üyeleri tarafından yürütüleceği açıklanmıştı.
Şirket, devlet sırlarının veya Nvidia’ya ait gizli bilgilerin tehlikeye girdiğine dair henüz bir bulgu bulunmadığının altını çizerek Huang’a duyduğu güveni ifade etmiş ve görevine devam edeceğini bildirmişti.
ABD Başkanı Donald Trump da Nvidia CEO’suna destek vererek görevde kalması yönünde görüş belirtmişti.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise casusluk iddialarını temelsiz spekülasyon ve ülkeyi karalama girişimi olarak nitelendirerek reddetmişti.
Reuters’ın daha sonraki haberine göre yatırımcılar, Nvidia ve Huang aleyhine toplu dava açtı.
Davada şirket ve CEO’su, iş insanının Megaspeed yöneticisiyle olan bağlantılarını gizleyerek hissedarları yanıltmakla suçlanıyor.
Amerika
ABD’de dört eyalette trans sporculara sandıktan yasak çıktı

ABD’de Demokratların seçim başarısına rağmen Arizona, Nebraska, Washington ve Colorado’daki halk oylamalarında trans sporcuların kadın takımlarında yarışmasını engelleyen düzenlemeler kabul edildi. Yasaklar, eyaletlerce yüzde 52 gibi dar marjlarla onaylandı.
ABD’de Demokratların geçen haftaki seçim başarısına rağmen dört eyalette trans kadın ve kız çocuklarının kadın spor takımlarında yer almasını engelleyen tasarılar halk oylamasında kabul edildi.
Arizona, Nebraska, Washington ve Colorado eyaletlerinde kabul edilen düzenlemeler, Demokratların güçlü olduğu bölgelerde dahi trans hakları konusunda ciddi engeller bulunduğunu ortaya koydu.
Trans sporcuların haklarını savunan sivil toplum kuruluşları, sandıktan çıkan yenilgilerin ardından yeni bilgilendirme kampanyaları planlayarak gelecek mücadeleler için zemin hazırlamaya çalışıyor.
Transgender Law Center İcra Direktörü Shelby Chestnut, konuya ilişkin The Hill gazetesine verdiği demeçte, “Trans çocukların spordaki mücadelesinin bittiğini kesinlikle düşünmüyorum ancak bu seçimin, insanların spora katılım hakkı dahil olmak üzere trans haklarını desteklemenin ne anlama geldiğini kavraması için daha katetmesi gereken çok yol olduğunu açıkça gösterdiğine inanıyorum” dedi.
Eyalet genelinde onaylanan dört düzenleme, ilk ve ortaöğretim ile üniversite düzeyinde trans sporculara yönelik kısıtlamalar getirdi veya mevcut kısıtlamaların kapsamını genişletti.
Kamuoyu araştırmaları da halkın bu tür yasaklara geniş destek vermeyi sürdürdüğünü gösteriyor.
Siena Üniversitesi bünyesindeki Araştırma Enstitüsünün nisan ayı verilerine göre, katılımcıların yüzde 59’u trans sporcuların lise düzeyinde kendi cinsiyet kimlikleriyle örtüşen takımlarda yarışmasına karşı çıktı.
Aynı ankette, transların üniversite düzeyinde kadın takımlarında yarışmasına karşı olanların oranı ise yüzde 58 olarak ölçüldü.
Siena Üniversitesinin 2025 yılı verilerinde hem lise hem de üniversite seviyesinde trans sporcuların tercih ettikleri takımlarda yer almasına karşı çıkanların oranı yüzde 65 seviyesindeydi.
Bazı eyaletlerde tasarıların az farkla kabul edilmesi trans hakları savunucuları açısından umut kaynağı oldu.
Colorado’daki halk oylaması yüzde 52 destekle sonuçlandı.
Trans hakları savunucuları, hayal kırıklığı yaratsa da bu tablonun kamuoyunda mesafe katedildiğini gösterdiğini vurguladı.
National Center for LGBTQ Rights Hukuk Direktörü Shannon Minter, “Bu tasarıların eyaletlerde halk oylamasına sunulmasının getirdiği baskı altında, oldukça kısa bir süre içinde kamuoyunu çok ciddi biçimde dönüştürmeyi başardık” ifadesini kullandı.
Konunun doğrudan seçmenin oyuna sunulması, trans sporculara sınırlama getirmek isteyen gruplar açısından yeni bir yöntem oldu.
ABD’de daha önce 27 eyalette trans sporcular aleyhine yasalar çıkarılmış, iki eyalette de benzer adımlar idari düzenlemeler yoluyla atılmıştı.
Meseleyi doğrudan halk oylamasına taşıma stratejisi kısıtlama yanlıları için başarıyla sonuçlandı.
Independent Women’s Forum Hukuk Danışmanı Beth Parlato, “Bunun dahiyane ve kız çocuklarının sporunu korumak adına mükemmel bir yöntem olduğunu düşünüyorum” değerlendirmesinde bulundu.
Stratejinin daha fazla eyalette uygulanmasını umduğunu kaydeden Parlato, nihai hedeflerinin bu konuda ulusal ölçekte bir yasanın çıkarılması olduğunu belirtti.
Trans sporcuları savunan aktivistler, zaman içinde bu mücadeleyi kazanabilecekleri görüşünü dile getiriyor.
ABD’deki sporcuların yüzde 1’inden azının trans olduğu tahmin edilirken savunucular meselenin yerel düzeyde ele alınması gerektiğini savunuyor.
Minter, konunun uzlaşmaz bir ikilem olmadığını belirterek şunları kaydetti:
“Halk meselenin ‘ya hep ya hiç’ olmadığını, çocuğun yaşına, spor dalına ve rekabet düzeyine göre makul kurallar getirilebileceğini anlama fırsatı bulduğunda destek veriyor; zira insanlar genellikle kimseyi dışlamak istemiyor. İnsanların farkına varmaya başladığı ve oyların birbirine bu denli yakın çıkmasını sağlayan bir diğer unsur da bu tür düzenlemelerin asıl etkisinin tüm kız çocuklarını denetime, muhtemelen de pek çok kişinin tepkisini çekecek ölçüde mahremiyeti ihlal eden muayene veya testlere tabi tutmak olduğunu görmeleridir.”
LGBTQ hakları örgütü PFLAG Üst Yöneticisi Brian K. Bond, trans bireyleri savunmak için toplumla bağ kurmanın ve zor konuları konuşmanın zorunlu olduğunu aktardı.
Bond, “Bu da alışıldık çevrelerimizin ötesine geçmek ve algoritmalarımızın yarattığı yankı fanuslarının dışına çıkmak anlamına geliyor” dedi.
Hak savunucuları kısıtlamalara karşı yargı yoluna başvurmayı ve seçilmiş yetkililer üzerindeki baskıyı artırmayı planlıyor.
Chestnut, stratejilerine ilişkin şu bilgileri verdi:
“Bazı grupların dava süreçlerini işaret ettiğini biliyorum, idari düzenlemelere dönük adımlar da var. Bizim açımızdan net olan husus, ister federal ister yerel düzeyde olsun, Kongre’ye yeni seçilen üyelerin politikalarında trans bireyleri kapsayacak şekilde hareket etmelerini sağlamak ve onları sorumlu tutmaktır.”
Alınan sonuçlar, hak savunucularına 2000’li yılların başında eşcinsel evlilikleri kısıtlamak amacıyla yürürlüğe konan düzenlemeleri hatırlattı.
Bond, geçmişteki benzer süreçlere işaret ederek, “1990’larda ve 2000’lerde halk oylamaları, LGBTQ+ bireylerin hakları üzerinden toplumu kutuplaştırmanın başlıca araçlarından biriydi. Ancak yenilgiler de dahil olmak üzere halk oylaması sonuçları yalnızca belirli bir anı yansıtır; hakların geleceğine veya nelerin başarılabileceğine dair nihai bir hüküm niteliği taşımaz. İnsanların eninde sonunda adalete değer verdiğine ve toplumlarımızı güçlendiren çeşitliliğe saygı duyduğuna inanıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Amerika
ABD’den Rusya’ya Avrupa için yeni güvenlik anlaşması teklifi çağrısı

Axios’un haberine göre ABD yönetimi, Abu Dabi’deki müzakerelerde Rusya’dan Avrupa ile gelecekte akdedilecek güvenlik mimarisine yönelik yeni bir teklif hazırlamasını istediğini ileri sürdü. Sürecin Ukrayna barış görüşmeleriyle eş zamanlı yürütülmesi öngörülürken güvenlik adımlarının ancak çatışmaları sona erdirecek anlaşmanın ardından devreye gireceği bildirildi.
ABD yönetiminin, Avrupa ülkeleri ile Moskova arasındaki gerilimi düşürecek tedbirleri de içeren, Avrupa ile gelecekte akdedilebilecek yeni güvenlik anlaşmasına yönelik teklif sunması için Rusya’ya çağrıda bulunduğu ileri sürüldü.
Haber portalı Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD tarafı, söz konusu talebi Abu Dabi’de yapılan üçlü müzakereler sırasında iletti.
Görüşmelerde ABD Başkanı Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Rus heyetine güvenlik alanındaki endişe ve taleplerini özetleyen yeni bir teklif hazırlamasını önerdi.
Amerikan heyetinin, bu teklifte Moskova’nın gerilimi azaltmak ve “Avrupa’ya saldırmazlık garantileri sunmak” adına ne tür “simetrik adımlar” atmaya hazır olduğunun da netleştirilmesini istediği aktarıldı.
Beyaz Saray’ın yaklaşımına vakıf bir başka kaynak ise Trump yönetiminin Avrupa’da yeni güvenlik mimarisi ile Rusya ve Ukrayna arasındaki barış anlaşması süreçlerini eş zamanlı yürütmeyi amaçladığını bildirdi.
Buna göre güvenlik mutabakatlarının fiili uygulaması, yalnızca Ukrayna’daki çatışmayı sona erdirecek anlaşmanın imzalanmasının ardından devreye girecek.
Kaynak, sürece ilişkin yaklaşımı değerlendirirken “[Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir] Zelenskiy, güvenlik garantileri konusunda bundan sonra neler yaşanacağını bilmeden herhangi bir uzlaşıya onay vermez. Putin de aynı tabloyu net biçimde görmek istiyor. Güvenlik başlığının bu denli belirleyici olması tam da buradan kaynaklanıyor” ifadelerini kullandı.
Aynı yetkili, Avrupa ve Ukrayna’nın desteği bulunmadığı sürece ABD’nin Rusya ile güvenlik anlaşmasına varmayacağını, ayrıca Washington’ın Moskova’ya Avrupa’nın güvenlik kararları üzerinde veto hakkı tanımayacağını kaydetti.
Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı ve Ukrayna müzakerelerindeki heyet başkanı Vladimir Medinskiy ise temel hedefin Avrupa’da kapsamlı yeni güvenlik sisteminin inşası olduğunu dile getirmişti.
Medinskiy, söz konusu yapının “1975 Helsinki ruhunu taşıyan, günümüz gerçeklerine yanıt üreten, adil, yeni bir modern Yalta ve Potsdam” kimliğine kavuşması gerektiğini kaydetti.
Rus yetkili, böyle bir sistemin kurulması durumunda Avrupa’da on yıllarca, hatta asırlarca sürecek barışın sağlanabileceğini savundu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Avrasya’da yeni güvenlik mimarisinin nasıl şekillenmesi gerektiğine dair Moskova’nın kendi tutum belgesine sahip olduğunu açıkladı.
Lavrov, Rusya’nın, Washington yönetiminin “hiç kimsenin güvenliğinin zedelenmeyeceği dürüst bir çıkar dengesine ulaşma hedefiyle diyaloğu sürdürme kararlılığını koruyacağını” umduğunu belirtti.
Rus makamları, ülkenin Avrupa’ya saldırma niyetinin bulunmadığını birçok kez dile getirdi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, NATO ülkeleriyle savaşmak için hiçbir gerekçelerinin bulunmadığına işaret ederek “Ne jeopolitik ne ekonomik ne siyasi ne de askeri hiçbir çıkarımız var” açıklamasını yapmıştı.
Putin ekim ayında yaptığı açıklamada Rusya’nın “2029’da da 2030’da da 2050 yılında da” kimseye saldırma planı olmadığını dile getirmişti.
Diğer taraftan Putin, “bütün NATO ülkelerinin Rusya ile savaştığını” öne sürmüş ve Rus ordusunun bugün dünyanın en savaşa hazır silahlı gücü olduğunu ifade etmişti.
Abu Dabi’deki temasların ardından Kushner, Witkoff ile Moskova’ya gideceklerini duyurdu.
Ziyaret kapsamında çatışmanın çözümüne yönelik müzakerelere Avrupalıların katılımı hususunda Putin ile görüşmeyi planladıklarını aktaran Kushner, Rus liderin bu katılıma onay vermesi durumunda tarafların “çok daha büyük bir ilerleme kaydedebileceğini” savundu.
Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov, ABD özel temsilcilerinin 12 Kasım’da Moskova’ya ulaşacağını, Rusya Devlet Başkanı ile planlanan görüşmenin ise günün ilk yarısında yapılacağını bildirdi.
Amerika6 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Asya1 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Ortadoğu1 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Asya2 hafta önce6,3 milyar dolarlık Binance vurgunundan “Kuzey Koreli hackerlar” sorumlu iddiası









