Hindistan, 100’den fazla ülkenin katıldığı yapay zeka zirvesine ev sahipliği yapıyor

Bu hafta Yeni Delhi’de tema yapay zeka. Dün başlayan Yapay Zeka Etki Zirvesi’ne (AI Impact Summit) 100’den fazla ülke katılıyor.

Hindistan, hafta boyunca küresel katılımcıların, yapay zekayı gerçek dünya sorunlarını çözmek için kullanmaya odaklanan bir “Yeni Delhi Bildirgesi”ni imzalamasını umuyor. Önceki zirveler daha çok teknolojinin getirdiği riskler ve onu güvende tutmak için gereken düzenleyici çerçeveler üzerine tartışmalara odaklanmıştı.

Zirvede öne çıkan katılımcılar arasında Fransa, Brezilya, İspanya, İsviçre ve Hollanda liderleri bulunuyor. Çok sayıda büyük teknoloji şirketinin üst düzey yöneticileri de etkinlikte; OpenAI’den Sam Altman, Google’dan Sundar Pichai, Anthropic’ten Dario Amodei ve Microsoft’un başkanı Brad Smith listede başı çekiyor. Nvidia CEO’su Jensen Huang son anda katılmaktan vazgeçti.

Bu haftaki etkinlikler, Hindistan’ın kendisini küresel güneyde önde gelen bir güç olarak konumlandırma arayışıyla birlikte, diplomatik yeteneğinin bir göstergesi niteliğinde. Öte yandan hükümet bir yapay zeka misyonu belirlemiş olsa da, bunun büyük kısmı pratiğe geçirilemedi. İnsanları bu alanda eğitmek ve teknolojik yenilikleri finanse etmek için kapsamlı programlar yürüten merkezi bir organ bulunmuyor. Ülkenin araştırma-geliştirmeye (Ar-Ge) yaptığı harcama son on yılda GSYİH’nın yüzde 0,7’sinin altına geriledi; bu, Çin’in yüzde 2,5’in üzerindeki veya ABD’nin yüzde 3,5’ten fazla olan oranlarına kıyasla oldukça yetersiz bir miktar.

Hindistan’ın ayırdığı kaynağın büyük kısmı savunma araştırmalarına gidiyor ve bu da sivil teknolojik yenilik için sınırlı fon bırakıyor. 2022’de elektronik bakanlığı, hükümetin Ar-Ge harcamalarının sadece yüzde 2’sinden sorumluydu.

Özel sektör de yapay zeka konusunda yavaş kaldı. Daha geçen yıl, bazı üst düzey sanayi figürleri Hindistan’ın kendi büyük dil modellerine ihtiyacı olup olmadığını sorguluyor ve yapay zeka atılımını çip odaklı bir abartı olarak nitelendiriyordu. Bölgesel dillerdeki yapay zeka sistemlerinde umut verici çalışmalar olsa da, Hindistan sınır modeli geliştirme, yarı iletken kapasitesi ve temel araştırma ekosistemleri konularında ABD ve Çin’in oldukça gerisinde kalmaya devam ediyor.

Analistlere göre, zirvenin paradoksu burada yatıyor. Hindistan küresel liderleri başarıyla bir araya getirebiliyor ve kalkınma için teknolojinin önemini savunabiliyor. Ancak yapay zeka rekabeti içerisinde yer alamıyor.

Financial Times’ın Hindistan editörü Veena Venugopal’a göre, bu zirvenin diplomatik bir tiyatrodan öteye geçebilmesi için “Hindistan’ın bunu içeride eylemlerle takip etmesi şart: yetki sahibi merkezi bir koordinasyon organı; güvenilir bir plan, daha fazla fon ve ülke çapında bir beceri seferberliği. Hindistan, dış teknoloji ekosistemlerine bağımlı kalmaya devam ederken, küresel güneyde inandırıcı bir şekilde yapay zeka lideri olmayı hedefleyemez.”