DeepSeek şokunun ardından Çinli teknoloji devleri yeni yapay zeka hamlesine hazırlanıyor

Çinli yapay zeka girişimi DeepSeek’in maliyet odaklı modeliyle küresel teknoloji endüstrisinde yarattığı sarsıntının üzerinden bir yıl geçerken, ülkedeki rakipler yeni ürün lansmanlarıyla karşı atağa geçmeye hazırlanıyor. 2026 Ay Yeni Yılı döneminde ByteDance, Alibaba ve Zhipu AI gibi devlerin, gelişmiş akıl yürütme becerilerine sahip ve kullanıcı odaklı yeni modellerini piyasaya sürmesi bekleniyor.

Çinli girişim DeepSeek’in düşük maliyetli yapay zeka modeliyle küresel teknoloji endüstrisini sarsmasından bir yıl sonra, Çin’deki rakiplerinin daha hazırlıklı olduğu ve bazıları kullanıcı için daha cazip özellikler sunan yeni modellerle şirketle rekabete girdiği görülüyor.

Hangzhou merkezli şirketin 2025 yılının başında, Çin’deki Ay Yeni Yılı festivali sırasında yakaladığı hızlı yükseliş, ülkenin yapay zeka ekosisteminde düşük bütçeli ve açık kaynaklı modelleri ön plana çıkararak sektörü dönüştürmüştü.

2026 yılında resmi olarak 15 Şubat’ta başlayacak olan ana tatil döneminde, sadece DeepSeek değil, birçok farklı firmanın da yeni ürünlerini tanıtması bekleniyor.

Ankura Consulting’den Alfredo Montufar-Helu, DeepSeek’in ABD’nin gelişmiş yarı iletkenlere erişimi kısıtlayan ihracat kontrollerine rağmen güçlü bir modelle piyasaya çıkmasının endüstriyi sarstığını, ancak şimdi piyasanın Çinli şirketlerin bir sonraki adımını merak ettiğini belirtti.

Montufar-Helu, “Bu yeni modellerden bazılarının beklentilerin altında kalması sürpriz olur. Beklentilerin oldukça yüksek olduğunu düşünüyorum” diye konuştu.

Teknoloji devleri yeni nesil ürünlerini piyasaya sürüyor

Zhipu AI çarşamba günü, kod yazma becerileri geliştirilmiş ve kullanıcı komutu olmadan uzun süreli görevleri yerine getirebilen yeni yapay zeka modelini yayınladı.

Perşembe günü ise ByteDance, saniyeler içinde sinematik blokbusterlar üretebildiği belirtilen video oluşturma modeli Seedance 2.0’ı resmi olarak tanıttı.

ByteDance’in ayrıca, QuestMobile verilerine göre şu an Çin’in en popüler sohbet robotu olan Doubao’nun geliştirilmiş bir versiyonunu sunması bekleniyor.

The Information haber sitesinin ocak ayındaki haberine göre DeepSeek de matematik ve programlama alanında gelişmiş yeteneklere sahip yeni nesil V4 modelini piyasaya sürmeye hazırlanıyor.

Qwen geliştiricileri, şubat ayı başında Hugging Face açık deposunda, yakında çıkacak olan Qwen 3.5 serisi modelleri için yardımcı kodlar paylaştı; bu durum genellikle lansmanın yakın olduğuna işaret ediyor.

Alibaba, ByteDance ve DeepSeek yeni nesil modelleri için resmi bir tanıtım tarihi açıklamazken, şirketler konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Açık kaynaklı ve düşük maliyetli modeller yeni standart oldu

RAND araştırma grubunun yapay zeka rekabetine ilişkin ocak ayında yayınladığı raporda, Çin modellerinin işletme maliyetlerinin, benzer ABD sistemlerinin maliyetinin yaklaşık altıda biri ile onda biri arasında olduğu ifade edildi.

Omdia’dan Lian Jye Su, “DeepSeek endüstriye, sınırlı kaynaklarla bile çok iyi bir model oluşturulabileceğini kanıtladı” dedi. Su, açık kaynak kullanımı, yüksek akıl yürütme kapasitesi ve düşük yaygınlaştırma ile işletme maliyetlerinin birleşiminin artık belirleyici yaklaşım haline geldiğini kaydetti.

DeepSeek’in atılımından önce Baidu CEO’su Robin Li dahil bazı endüstri liderleri, pazarın kapalı modeller tarafından belirleneceğini ifade etmişti.

Ancak DeepSeek asistanının ABD uygulama mağazasında ChatGPT’yi indirme sayısında geride bırakmasından birkaç gün sonra, Baidu ve diğer büyük şirketler kendi sistemlerinin parçalarını açmaya başladı.

Hugging Face platformunda Çin hakimiyeti artıyor

Hugging Face platformu şu anda Baidu, ByteDance ve Tencent gibi teknoloji devlerinin yanı sıra Moonshot gibi girişimlerin yayınlarıyla dolmuş durumda.

Global Times’ın çarşamba günkü haberinde, “Çinli şirketlerin aktif olarak açık kaynağa geçiş yapması, dünya genelindeki geliştiriciler ve şirketler için ileri yapay zeka teknolojilerine erişimdeki engelleri önemli ölçüde azaltıyor” ifadesi kullanıldı.

Bu yaklaşım değişikliğinin yanı sıra DeepSeek’in rakipleri, yapay zeka alanındaki önde gelen araştırmacıları istihdam etme çalışmalarına da hız verdi.

Stratejik ayrışma ve ticari gerçekler

DeepSeek temel modelin performansını artırmaya odaklanmaya devam ederken, rakipleri yapay zekayı tüketici servislerine entegre etmeye ağırlık veriyor.

Örneğin Alibaba’nın Qwen sohbet robotu, son dönemde doğrudan diyalog komutları üzerinden ürün satın alma özelliğiyle denemeler yapmaya başladı.

Bu değişim ticari gerçekleri yansıtıyor. Alibaba gibi şirketler, altyapı genişletme çalışmalarını finanse etmeye devam ederken bir yandan da yapay zeka yatırımlarını tüketici ve kurumsal ürünlerde kullanarak paraya dönüştürmeleri konusunda hissedarların baskısıyla karşılaşıyor.

DeepSeek’in yapısı ise rakiplerinden farklılık göstermeye devam ediyor. Kurucu Liang Wenfeng tarafından kontrol edilen bir kantitatif hedge fonun ana şirket olması, DeepSeek’in ticari kaygılardan ziyade araştırmaya öncelik vermesine ve dış yatırımcı baskısından kaçınmasına olanak tanıyor.