Hürmüz Boğazı’ndaki kriz ABD’de enerji maliyetlerini zirveye taşıdı

ABD’de standart akaryakıtın galon fiyatı, yaklaşık bir haftadır sınırda seyrettikten sonra salı sabahı itibarıyla 4 dolar eşiğini geçti. Şubat sonunda patlak veren İran çatışmasıyla birlikte tırmanışa geçen yakıt maliyetleri, küresel enerji arzına yönelik tehditlerin gölgesinde son bir ayda bir dolardan fazla artış gösterdi.

ABD’de standart akaryakıtın ortalama fiyatı, yaklaşık bir hafta boyunca bu sınırın hemen altında seyrettikten sonra salı sabahı itibarıyla 4 dolara ulaştı.

AAA verilerine göre bu rakam, şubat ayı sonunda başlayan İran çatışmasının yakıt fiyatlarını tetiklemesiyle bir ay önceki seviyenin bir dolar üzerine çıktı. Salı sabahı itibarıyla ABD’de yüksek oktanlı yakıtın ortalama fiyatı 4,90 dolar, dizelin ortalama fiyatı ise 5,45 dolar seviyesinde kaydedildi.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta Tahran’a yönelik başlattığı ortak harekatın ardından İran ordusu, Körfez bölgesindeki Amerikan askeri üslerine ve enerji altyapısına yönelik karşı saldırılarla yanıt verdi. Bu saldırılar, normal şartlarda dünya günlük petrol tüketiminin beşte birinin geçtiği kritik bir nakliye kanalı olan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasına yol açtı.

İran rejimi ticaret güzergahından sınırlı miktarda sevkiyata izin verirken, Başkan Trump geçen hafta yaptığı açıklamada, Tahran’ın petrol taşıyan 10 geminin boğazdan geçişine izin vererek ABD’ye bir “hediye” sunduğunu ifade etti.

Ayrıca geçen hafta ABD’nin “eylem listesi” ile İslam Cumhuriyeti’nin taleplerinin karşılıklı olarak iletilmesi, müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik bir adım olarak görüldü.

Buna karşın, çatışmanın her iki tarafının pazar günü yinelediği tehditler bu umutları boşa çıkarırken ham petrol fiyatlarının keskin bir artış yaşamasına neden oldu.

İran’ın paramiliter yapısı Devrim Muhafızları pazar günü yaptığı açıklamada, ordunun ülke genelindeki iki kolejin ABD-İsrail saldırılarıyla vurulduğunu duyurmasının ardından, Ortadoğu merkezli ABD üniversitelerinin “meşru hedefler” olduğunu kaydetti.

Aynı esnada Trump, daha önce bu tesisleri vurmayacağına dair verdiği söze rağmen, bir barış anlaşmasına “kısa sürede varılmaması” halinde İran’ın enerji altyapısına saldırı düzenleme tehdidinde bulundu.

Uluslararası gösterge olan Brent ham petrolü, ABD-İsrail harekatı öncesindeki yaklaşık 70 dolarlık seviyesinden yükselerek salı sabahı varil başına 115 dolardan işlem gördü. Brent petrolü geçen hafta 100 ila 105 dolar bandında seyrediyordu.

ABD’de yerel olarak üretilen bir diğer gösterge olan Batı Teksas tipi (WTI) ham petrolü ise salı günü varil başına 104 dolar civarında işlem gördü.

Yükselen enerji maliyetleri işletmeleri şimdiden etkilemeye başlarken, üst düzey yöneticiler kalıcı ekonomik etkilere karşı hazırlık yapıyor.

BlackRock CEO’su Larry Fink geçen hafta yaptığı uyarıda, petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara ulaşması durumunda “küresel bir resesyon” yaşanabileceğini belirtti.

Ek olarak United Airlines CEO’su Scott Kirby, uçuş sayısını azaltarak 2027 yılına kadar devam edebilecek yüksek petrol fiyatlarına karşı önlem aldığını ifade etti.