Hürmüz krizi devam ederken Modi, Hindistan vatandaşlarına ‘kemer sıkma’ çağrısı yaptı

Hindistan Başbakanı Modi, döviz tasarrufu sağlamak için vatandaşlardan evden çalışmalarını, altın alımlarını sınırlamalarını ve yurt dışı seyahatlerini durdurmalarını istedi.

Başbakan Narendra Modi, dünyanın üçüncü büyük petrol ithalatçısı olan Hindistan’ın yükselen enerji fiyatlarının yol açtığı ekonomik sarsıntıyı durdurmaya çalıştığı bir dönemde, Hint vatandaşlara evden çalışarak ve toplu taşıma kullanarak yakıt tasarrufu yapmaları çağrısında bulundu.

ABD’nin İran’a saldırmasından bu yana, dünyanın en kalabalık ülkesinin lideri vatandaşlardan kemer sıkmalarını ilk kez istedi. Bu çağrı, yeniden güç kazanan iktidardaki Bharatiya Janata Partisi’nin (BJP) zayıflamış muhalefete karşı eyalet seçimlerinde zaferler kazanmasından birkaç gün sonra geldi.

Hindistan hükümeti açısından en büyük kaygılardan biri, yükselen enerji fiyatlarının rupi ve döviz rezervleri üzerinde oluşturduğu baskı. Modi, pazar akşamı güneydeki Secunderabad kentinde yaptığı konuşmada, “Benzin ve motorin kullanımımızı azaltmalıyız,” dedi. “Metro hatlarının bulunduğu şehirlerde yalnızca metroyla seyahat etmeye karar vermeliyiz… Küresel ölçekte benzin ve motorin bu kadar pahalı hale geldiği için döviz tasarrufuna da güçlü biçimde önem vermeliyiz” diye ekledi.

Emkay Global Financial Services başekonomisti Madhavi Arora, “Seçimler artık geride kaldığına göre Modi, İran savaşının yol açtığı ekonomik sorunlar konusunda daha gerçekçi olabilir,” dedi. Financial Times’a konuşan Arora’ya göre bu, şimdiye kadar hükümet ve kamuya ait petrol şirketleri tarafından üstlenilen yakıt fiyatı artışlarına vatandaşları hazırlamak anlamına geliyor.

Arora, “Yakın zamana kadar yükü yalnızca petrol şirketleri ve hükümet taşıyordu. Şimdi tüketicileri de sürece dahil etme zamanı. Bence bu yükü üç ekonomik aktörün de paylaşması gerekiyor” dedi.

Modi, İran savaşının yol açtığı yemeklik gaz kıtlığı ve hızla artan petrol maliyetleriyle mücadele ediyor. Bu kriz, geçen yıl 174 milyar dolarlık petrol ve gaz ithal eden Hindistan için büyük bir sınama oluşturuyor. Ülkenin doğal gaz ithalatının üçte ikisi ve ham petrol ithalatının yarısı Körfez’den geliyor.

Hindistan, açığı kapatmak için başka tedarikçilere yöneldi. Buna, ABD’nin mart ayında yaptırımları kısmen hafifletmesinin ardından Rusya’dan petrol almak da dahil. Ayrıca ülke, yerli rafinerilere yemeklik gaz üretiminde iç tüketimi öncelemeleri talimatını verdi.

Ancak daha yüksek ithalat fiyatları para birimine zarar verdi ve yatırımcı güvenini sarstı. Rupi, Körfez’deki çatışmaların başlamasından bu yana Asya’nın en kötü performans gösteren para birimleri arasında yer aldı. Savaşa dolar karşısında yaklaşık 91 seviyesinden giren rupi, 95’in üzerine çıkarak tarihî düşük seviyeye geriledi.

Ekonomistler, yabancı yatırımcıların Hindistan hisselerini rekor hızda satması nedeniyle zaten baskı altında olan Hindistan’ın ödemeler dengesi üzerindeki savaş etkisinden kaygı duyuyor.

Modi, vatandaşlara bir yıl boyunca zorunlu olmayan altın alımlarını askıya alma, tatil ve düğün amaçlı yurt dışı seyahatlerinden kaçınma çağrısında bulundu.

Mumbai’deki HDFC Securities’in baş araştırma yöneticisi Devarsh Vakil, “Yükselen ham petrol fiyatları ve küresel istikrarsızlık, Hindistan’ın döviz rezervleri üzerinde ağır baskı yaratıyor; altın ithalatı ve yurt dışı seyahatler gibi isteğe bağlı harcamaları azaltmak, ülkenin bu rezervleri korumasına yardımcı olabilir,” dedi.

Hindistan’ın döviz rezervleri, savaşın başlamasından bu yana yüzde 5 düşerek 690 milyar dolara geriledi. Hindistan Merkez Bankası, para birimindeki düşüşü yumuşatmak amacıyla dolar satarak piyasaya müdahale etti.

Mumbai merkezli ekonomist ve Nirmal Bang araştırma başkanı Teresa John, “Modi’nin konuşmasının altında yatan temel unsur dövizin korunmasıdır,” dedi.

Körfez krizi uzadıkça ekonomistler, son yıllarda dünyanın en hızlı büyüyen büyük ekonomisi olan Hindistan için büyüme tahminlerini aşağı çekiyor. Hindistan Merkez Bankası, Mart 2027’de sona erecek mali yılda GSYH’nin yüzde 6,9 büyüyeceğini tahmin ediyor. Buna karşılık IMF, 2026 takvim yılı için yüzde 6,5 büyüme öngörürken, Goldman Sachs tahminini 0,6 puan düşürerek yüzde 5,9’a indirdi.