İddia: Ermenistan ve Azerbaycan, Washington’da barış anlaşması imzalayacak

Middle East Eye’a (MEE) konuşan kaynaklara göre, Ermenistan ve Azerbaycan liderleri bu hafta Washington’da ABD Başkanı  Trump’ın arabuluculuğunda barışa yönelik bir mutabakat zaptı imzalayacak. Anlaşmanın önündeki en büyük engel olarak görülen Zengezur Koridoru’na ilişkin ihtilaflar sürerken, haberin Erivan ve Washington’un ortak askeri tatbikat düzenleyeceğini açıklamasının ardından gelmesi dikkat çekti.

Middle East Eye‘a (MEE) 4 Ağustos’ta konuşan kaynaklara göre, Ermenistan ve Azerbaycan bu hafta Washington’da ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda bir mutabakat zaptı imzalayacak.

Kaynaklar, “Trump, imza töreni için Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ı Beyaz Saray’da ağırlayacak,” dedi ve mutabakat zaptının “barış arayışına bağlı kalmayı” hedeflediğini belirtti. İki yetkili, temmuz ayında Abu Dabi’de bir araya gelmişti.

Kaynaklar, liderlerin Washington’daki toplantıda bir barış anlaşması taslağından ziyade “niyet mektubu” imzalamalarının beklendiğini ifade etti.

MEE’ye konuşan üçüncü bir kaynak, “Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, pazartesi günü Türk mevkidaşı Hakan Fidan’ı arayarak zirve hakkında bilgi verdi. Fidan, Bayramov ile ikili ve bölgesel konuları görüştü,” diye konuştu.

Anlaşmazlığın merkezinde Zengezur Koridoru var

İki ülke arasındaki temel anlaşmazlık konularından biri, 2020’deki Dağlık Karabağ savaşının ardından Rusya’nın arabuluculuğundaki ateşkes kapsamında gündeme gelen Zengezur Koridoru planı.

Plan, Azerbaycan ile dış toprağı olan Nahçıvan’ı birbirine bağlamak için Ermenistan topraklarında, İran sınırı boyunca bir ulaşım koridoru kurulmasını öngörüyor.

Bakü, anlaşmayı kendi kontrolü altında, güney Ermenistan üzerinden güvenli ve kesintisiz bir koridor için yeşil ışık olarak yorumlarken, Erivan ise tüm güzergâhların tamamen Ermenistan’ın egemenliğinde kalması gerektiğinde ısrar ediyor.

İran, Zengezur Koridoru’nu, ABD, İsrail, NATO ve pan-Türkist hareketler tarafından yönetilen ve İran’ın ulusal güvenliğini baltalamayı amaçlayan “daha geniş projeler için bir kılıf olarak kullanılan” jeopolitik bir plan olarak nitelendiriyor.

Koridorun ABD’ye devredileceği iddiası

Yakın tarihli bir habere göre Erivan, Bakü ve Washington, Ermenistan’ın koridoru 99 yıllığına ABD’ye devretmesi konusunda anlaştı.

Bu durum, kritik bir ulusal toprağın fiilen ABD’li özel askeri şirketlere teslim edilmesi ve Azerbaycan’ın Nahçıvan ile Türkiye’ye engelsiz erişiminin kolaylaştırılması anlamına geliyor.

Geçen ay Ermenistan, ABD elçisi Tom Barrack’ın koridorun bir ABD şirketine kiralanması yönündeki teklifini reddetmişti. Nahçıvan’ın kuzeyinde sınırı bulunan Ermenistan’ın bu adımı dikkat çekmişti.

Kaynaklar MEE’ye, “Türkiye başlangıçta hem Ermenistan hem de Azerbaycan tarafından onaylanan özel bir şirketin koridoru yönetmesi fikrini önerdi. Ancak Ermeni tarafı, şirketin koridorun Nahçıvan tarafında da faaliyet göstermesini talep etti ki bu Bakü için kabul edilemezdi,” dedi.

Ortak askeri tatbikat kararı

Mutabakat zaptı haberi, Ermenistan Savunma Bakanlığının, Erivan ve Washington’un 12-20 Ağustos tarihleri arasında Ermenistan’da ortak askeri tatbikat düzenleyeceğini teyit etmesinin ardından geldi.

Eagle Partner adlı tatbikatın barışı koruma operasyonları ve tıbbi tahliye protokollerine odaklanacağı bildirildi.

Öte yandan Ermeni ve Azerbaycanlı yetkililer, Mart 2025’te yaptıkları açıklamada, iki ülke arasındaki on yıllardır süren ihtilafı sona erdirmeyi amaçlayan kapsamlı bir anlaşma metni üzerinde uzlaştıklarını söylemişti.