İddia: İran, zenginleştirilmiş uranyumu Çin’e göndermeye razı oldu

İran’ın, ABD’nin talebi doğrultusunda yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarmayı kabul ettiği, ancak sevkiyat ve depolama noktası olarak Çin’i şart koştuğu bildirildi. El Arabiya’ya konuşan kaynaklara göre Tahran, Washington’la anlaşma imzalamadan önce Pekin’den güvence almak istiyor.

İran’ın, ABD’nin talebi doğrultusunda yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ülke dışına çıkarmaya hazır olduğu bildirildi. El Arabiya’ya konuşan kaynaklara göre Tahran, sevkiyatın ve depolamanın Çin’de yapılmasını şart koştu.

Kaynaklar, İran’ın Washington’la anlaşmaya varmadan önce Pekin’den güvence almak istediğini söyledi. İran’ın uranyumu teslim etmeyi kabul ettiği yönündeki bilgiyi El Hadas’a konuşan üst düzey kaynaklar da doğruladı.

The New York Times, 24 Mayıs’ta üç İranlı yetkiliye dayandırdığı haberinde, zenginleştirilmiş uranyumun geleceğinin ABD ile önümüzdeki 30 ila 60 gün içinde müzakere edileceğini yazmıştı. Gazeteye konuşan iki ABD’li yetkili ise anlaşmanın, Tahran’ın mevcut uranyum stoklarından tamamen vazgeçmesini içerdiğini belirtti. Yetkililer, İran’ın bu stoklardan hangi mekanizma yoluyla çıkacağı konusunun ise halen görüşüldüğünü aktardı.

ABD Başkanı Donald Trump, nükleer materyallerin ABD’nin kontrolüne verilmesini istiyor. Habere göre Trump yönetimi, bu materyallerin bulunması amacıyla İran’a Amerikan özel kuvvetlerinin gönderilmesi seçeneğini de değerlendiriyor.

Rusya daha önce İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun depolanmak veya işlenmek üzere kendisine devredilmesini önermişti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bu fikri 20 Mayıs’ta Pekin’de yaptığı görüşmede Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile paylaşmıştı.

Axios’a konuşan kaynaklara göre Putin, aynı öneriyi daha önce Trump’a da iletti ancak Trump bunu kabul etmedi. Axios’a konuşan ABD’li bir yetkili, “ABD’nin pozisyonu, uranyumun güvenilir kontrol altında tutulduğunu görmek yönünde” dedi.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın verilerine göre İran’ın elinde yaklaşık 440 kilogram, yüzde 60 düzeyinde zenginleştirilmiş uranyum bulunuyor. Ajans, bu miktarın gelecekte 10’dan fazla nükleer bomba üretimine yetecek seviyede olduğunu değerlendiriyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise daha önce, Trump gibi kendisinin de bu stokların tamamı İran dışına çıkarılmadan savaşın sona erdiğini kabul etmeyeceği uyarısında bulunmuştu.

İran ile ABD ve İsrail arasında halen ateşkes uygulanıyor. The New York Times ve The Washington Post’a konuşan kaynaklar, tarafların anlaşmaya önemli ölçüde yaklaştığını bildirdi.

Kaynaklara göre taraflar, Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda “prensipte” mutabakata vardı. Tarafların ayrıca, savaşın sona erdirilmesine ilişkin “nihai anlaşmaya” ulaşılması amacıyla ateşkesi 60 gün uzatacak bir mutabakat zaptı taslağı hazırladığı aktarıldı.