Bizi Takip Edin

Diplomasi

IMF: İran savaşı enflasyona ve yavaşlayan büyümeye neden olacak

Yayınlanma

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu’daki savaşın enflasyonun yükselmesine ve küresel büyümenin yavaşlamasına yol açacağını belirtti.

Bu açıklama, IMF’nin önümüzdeki hafta yayınlamayı planladığı dünya ekonomisi tahminleri öncesinde geldi.

Savaş, küresel enerji arzında tarihin en kötü kesintisini tetikledi. İran’ın, dünyadaki petrol ve gazın beşte birinin nakliyesi için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması nedeniyle milyonlarca varil petrol üretimi durduruldu.

Reuters’a konuşan IMF Genel Direktörü Kristalina Georgieva, çatışma hızla çözülse bile IMF’nin büyüme tahminini düşürmeye ve enflasyon tahminini yükseltmeye hazırlandığını söyledi.

Savaşın, önümüzdeki hafta Washington’da düzenlenecek IMF ve Dünya Bankası bahar toplantılarında dünyanın dört bir yanından gelen maliye yetkilileri arasındaki tartışmaların ana gündem maddesi olması bekleniyor.

Fonun, 14 Nisan’da yayınlanması planlanan bir sonraki Dünya Ekonomik Görünümü raporunda bir dizi senaryo sunması bekleniyor.

Fon, 30 Mart tarihli bir blog yazısında, savaşın yarattığı asimetrik şok ve sıkılaşan finansal koşulları gerekçe göstererek, tahminlerin aşağı yönlü revize edilebileceğine işaret etmişti.

Georgieva, savaş olmasaydı, ekonomilerin pandemiden toparlanmaya devam etmesiyle birlikte IMF’nin küresel büyüme tahminini 2026’da %3,3 ve 2027’de %3,2 olarak hafifçe yukarı yönlü revize etmeyi beklediğini söyledi.

Perşembe günü yapacağı konuşmada bahar toplantılarına ilişkin bir ön değerlendirme yapacak olan Georgieva, “Bunun yerine, artık tüm yollar daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıkıyor,” dedi.

Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga ise bugün (7 Nisan) Atlantic Council etkinliğinde görüşlerini sunacak.

IMF başkanı, jeopolitik gerilimler, teknolojik gelişmeler, iklim şokları ve demografik değişimleri gerekçe göstererek, “Yüksek belirsizliğin hakim olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Tüm bunlar, bu şoktan kurtulduktan sonra bir sonrakine karşı gözümüzü dört açmamız gerektiği anlamına geliyor,” dedi.

Georgieva, savaşın küresel petrol arzını %13 oranında azalttığını ve bu etkinin petrol ve gaz sevkiyatlarından helyum ve gübre gibi ilgili tedarik zincirlerine kadar yayıldığını belirtti.

IMF şefi, çatışmaların hızlı bir şekilde sona ermesi ve oldukça hızlı bir toparlanmanın bile, büyüme tahmininde “nispeten küçük” bir aşağı yönlü revizyona ve enflasyon tahmininde yukarı yönlü bir revizyona yol açacağını söyledi. 

Georgieva, enerji rezervleri olmayan yoksul ve savunmasız ülkelerin en ağır darbeyi alacağını ekledi ve birçok ülkenin, savaşın neden olduğu fiyat artışlarını halkının atlatmasına yardımcı olacak mali alanının çok az olduğunu veya hiç olmadığını, bunun da sosyal huzursuzluk olasılığını artırdığını belirtti. 

IMF şefi, bazı ülkelerin halihazırda finansman yardımı talep ettiğini söyledi, fakat bu ülkelerin isimlerini vermedi.

İktisatçı, IMF’nin ülkelerin ihtiyaçlarını karşılamak için mevcut bazı kredi programlarını genişletebileceğini söyledi. IMF üyelerinin yüzde 85’i enerji ithalatçısı.

Geniş kapsamlı enerji sübvansiyonlarının çözüm olmadığını belirten Georgieva, politika yapıcıları enflasyonist baskıları daha da alevlendirebilecek devlet ödemelerinden kaçınmaya çağırdı.

Georgieva, Katar’ın hasar nedeniyle doğal gaz üretiminin yüzde 17’sini eski haline getirmesinin üç ila beş yıl süreceğini tahmin ettiğini söyledi.

Uluslararası Enerji Ajansı ise savaşta 72 enerji tesisinin hasar gördüğünü, bunların üçte birinin ise ciddi hasara uğradığını bildirdi.

Georgieva, “Savaş bugün sona erse bile, dünyanın geri kalanı üzerinde kalıcı bir olumsuz etki olacak,” dedi.

IMF, IEA ve Dünya Bankası başkanları geçen hafta, savaşın enerji ve ekonomi üzerindeki etkilerini değerlendirmek üzere koordineli bir çalışma başlatacaklarını açıkladılar.

Georgieva, IMF’nin gıda güvenliği konusunda Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı ve Gıda ve Tarım Örgütü ile de işbirliği içinde olduğunu belirtti.

Dünya Gıda Programı, Mart ortasında, savaşın haziran ayına kadar devam etmesi halinde milyonlarca insanın ciddi açlıkla karşı karşıya kalacağını açıklamıştı.

Georgieva, IMF’nin henüz bir gıda krizi öngörmediğini, fakat gübre tedarikinde aksaklıklar yaşanması halinde bunun gerçekleşebileceğini belirtti.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English