Almanya ve Fransa liderleri, Avrupa’nın sanayisini güçlendirmek ve bloğun otomotiv endüstrisini canlandırmak için “büyük bir anlaşma” yapmak istiyorlar.

POLITICO’ya göre bu anlaşma, Fransa’nın kamu ihale sözleşmelerini ve sübvansiyonlarını Avrupa sanayisine daha fazla ayırma çabasını, Almanya’nın ise zor durumdaki otomobil üreticilerini kurtarma çabasıyla birleştirecek.

Gelişmekte olan anlaşma, Berlin’in, Sanayi Hızlandırma Yasası’nda (IAA) Paris’in talep ettiği daha katı “Made in Europe” hükümlerini desteklemesini öngörüyor.

Bu, önemli kamu ihale ve sübvansiyon programlarında AB ile eşdeğer “güvenilir ortak” statüsüne hak kazanacak ticaret ortaklarının kapsamını sınırlayacak.

Buna karşılık Fransa, Berlin’in istediği şekilde, AB’nin 2035’te yeni içten yanmalı motorlu otomobillerin kullanımını aşamalı olarak sonlandırma planını yumuşatmayı kabul edecek.

Fransız Sanayi Bakanı Sébastien Martin, POLITICO’ya yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Bu konularda kapsamlı bir anlaşma oluşturmakla görevlendirildik. Sonbaharda bir anlaşmaya varılabilmesi harika olur. İtalya gibi diğer ülkeleri de bu anlaşmaya dahil edebileceğimizden eminim. Tüm ülkeler bir Fransız-Alman anlaşmasını bekliyor.”

İki üst düzey Alman yetkili, anlaşmanın müzakere aşamasında olduğunu doğruladı.

Ren Nehri’nin her iki yakasındaki yetkililer, görüşmelerin henüz erken aşamada olması nedeniyle anlaşmanın kesin şartlarının hâlâ müzakere edileceğini vurguladı.

Her iki tarafın da nihai bir anlaşmaya varmak için muhtemelen daha fazla taviz vermesi gerekecek.

Martin’e göre, müzakereler yaz boyunca devam edecek ve hedef, 24 Eylül’deki AB sanayi bakanları toplantısı ile 15-16 Ekim’deki AB liderleri zirvesi öncesinde bir anlaşmaya varılması.

Görüşmeler, bloğun günlük 1 milyar avroluk ikili ticaret açığının nasıl dengeleneceği konusunda AB ile Çin arasında yürütülen zorlu müzakerelerle aynı zamana denk gelecek.

Bu arada AB hükümetleri ve milletvekilleri, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in yıl sonuna kadar kabul ettirmek istediği sanayi yasasının metni konusunda ihtilaf içinde.

Bu anlaşma, Berlin ve Paris’in, Marine Le Pen’in gelecek yıl Macron’un yerine geçme olasılığıyla boğuşurken ortaya çıktı.

Bu senaryonun AB düzeyinde ortak çalışmaları önemli ölçüde zorlaştıracağı öngörülüyor.

Macron ve Merz, AB öncelikleri konusunda uzlaşmaya varacaklarına söz verdi. Buna, Çok Yıllı Mali Çerçeve olarak bilinen blokun önümüzdeki yedi yıllık bütçesinin kesinleştirilmesi de dahil.

Fakat bu konudaki aciliyetlerini, Avrupa’nın durgunlaşan ekonomisini hızla kurtarmanın bir yolu olarak sundular.

Öte yandan Macron’un görev süresi sınırlaması nedeniyle aday olamayacağı gelecek yılki Fransa cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesindeki kampanya, muhtemelen birkaç ay içinde bütçe anlaşması için fırsat penceresini kapatacak.

Kamuoyu yoklamalarında önde giden Le Pen, seçilmesi halinde Paris’in AB bütçesine yaptığı katkıları büyük ölçüde azaltacağına söz verdi.

Fransız-Alman görüşmeleri sorulduğunda, Le Pen’in partisi Ulusal Birlik’ten (RN) bir yetkili, sonbaharda seçim programını açıkladıklarında Fransız-Alman ilişkilerine dair vizyonlarını paylaşacaklarını söyledi.

Solun adayı ve Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) lideri Jean-Luc Mélenchon, Paris ile Berlin arasında yapılacak herhangi bir anlaşmanın, Fransa’yı ya da bir sonraki liderini değil, yalnızca Macron’u bu anlaşmaya bağlayacağına dikkat çekti.

Almanya ve güçlü otomotiv endüstrisi, otomobil üreticilerine daha fazla esneklik tanınması ve alternatif yakıtların daha büyük bir rol oynaması gerektiğini savunarak, AB’nin 2035’ten itibaren yeni içten yanmalı motorlu otomobilleri kademeli olarak kaldırma planını uzun süredir zayıflatmaya çalışıyor.

Fransa, bu hedefi Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın temel taşı olarak uzun süredir savunuyor. 

Fakat Macron, bloğun yeşil gündeminin bazı kısımlarına karşı giderek daha eleştirel bir tutum sergiliyor ve Paris, Avrupa tedarik zincirlerini ve yerel üretimi güçlendiren üreticiler için daha fazla esnekliğe açık olduğunu son zamanlarda işaret etti.

Daha keskin anlaşmazlık ise Sanayi Hızlandırıcı Yasası ile ilgili.

Fransız Ekonomi Komiseri Stéphane Séjourné’nin öncülük ettiği bu sanayi tasarısı, Avrupa şirketlerine kamu ihaleleri ve sübvansiyon programlarında avantaj sağlayacak.

Almanya, bürokratik engellere yol açabileceğinden veya önemli ticaret ortaklarını kızdırabileceğinden korktuğu hükümlere karşı temkinli bir tutum sergiliyor.

AB’nin ticaret taahhütleriyle çelişmeyi önlemek için Avrupa Komisyonu, yeni kuralların avantajlarını, henüz tanımlanacak bir kriterler listesini karşıladıkları takdirde ürünleri “Made in Europe” olarak nitelendirilebilecek bir grup AB dışı “güvenilir ortak”a da genişletmeyi önerdi.

Almanya daha önce Birleşik Krallık veya Kanada gibi müttefiklerin de bu kapsamda yer almasını istemişti.

Fransa ise “Made in Europe” etiketini başlangıçta AB’nin 27 üye ülkesiyle sınırlamak ve daha sonra duruma göre genişletmeyi değerlendirmek istiyor.

Martin, “‘Made in Europe’ etiketi ancak ürün gerçekten Avrupa’da üretilmişse anlamlı,” dedi.

Avrupa ülkeleri, 1 Ocak 2027 itibarıyla Rusya’dan sıvılaştırılmış doğalgaz ithalatının yasaklanmasının ardından Washington’ın öngörülemeyen politikalarına bağımlı hale gelmekten endişe duyuyor. ABD’li üreticiler mevcut durumda Avrupa’nın LNG ithalatının üçte ikisini karşılarken bu oranın on yılın sonuna kadar yüzde 80’e ulaşabileceği belirtiliyor.

Avrupa ülkelerinde, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren Rusya’dan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatının tamamen durdurulması kararının ardından bölgenin Washington’ın öngörülemeyen politikalarına yeni bir bağımlılıkla karşı karşıya kalacağı endişesi yaşanıyor.

The New York Times gazetesinin haberine göre Avrupa, Rus LNG’sinden doğan açığı kapatmak amacıyla başta ABD olmak üzere alternatif alımlarını artırıyor.

Amerikan üreticileri halihazırda Avrupa’nın sıvılaştırılmış gaz ithalatının yaklaşık üçte ikisini sağlıyor.

Haberde, Amerikan gazının Avrupa pazarındaki payının on yılın sonuna kadar yüzde 80 seviyesine ulaşabileceği vurgulanıyor.

Buna karşın ABD ile Avrupa arasındaki ilişkiler, ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergisi tehditleri, Grönland ile ilgili talepleri ve ABD’nin İran ile yaşadığı savaş etrafındaki görüş ayrılıkları nedeniyle en düşük seviyesinde seyrediyor.

Bu da Avrupa yetkililerinde huzursuzluk yaratırken gazete, Avrupa Birliği’nin Rusya’ya olan bağımlılığı ABD’ye olan bağımlılıkla değiştirmesinden korkulduğunu yazdı.

Avrupa Komisyonunun Konut ve Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jørgensen konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “ABD kesinlikle kısa vadede sorunumuzun çözümünün bir parçasıdır ancak uzun vadede doğalgaz bağımlılığından tamamen kurtulma yolundayız” ifadelerini kullandı.

Jørgensen, hem ekonomik açıdan hem de güvenlik açısından bölgenin son derece kırılgan ve sürdürülemez bir durumda bulunduğunun altını çizdi.

Hem ABD’deki hem de Avrupa’daki petrol ve doğalgaz sektörü temsilcileri ise The New York Times’a yaptıkları değerlendirmelerde Washington’ın güvenilmez bir ortak olabileceği yönündeki görüşleri reddetti.

Sektör temsilcileri, Amerikan pazarının federal politikalardan ziyade ağırlıklı olarak ticari sözleşmelerle düzenlendiğini dile getirdi.

Uluslararası Petrol ve Gaz Üreticileri Birliği (IOGP) Strateji Başkanı Nareg Terzian da Avrupa’nın ABD’ye bağımlılığına ilişkin endişelerin abartıldığını düşündüğünü bildirdi.

Terzian şöyle konuştu:

“Bu kaygılar genel olarak gaz veya LNG kullanımından pek memnun olmayan kişiler tarafından dile getiriliyor. Temel olarak hem ABD’nin hem de AB’nin akışın sürdürülmesinde çıkarı olduğuna inanıyoruz ve bunun bu şekilde kalacağını umuyoruz.”

Öte yandan, yürürlüğe girecek yasağa rağmen Avrupa’nın Rus gazı alımlarını artırdığı görüldü.

AB verilerine dayandırılan haberde, 18 Mart ile 31 Mayıs tarihleri arasında Rusya’dan yapılan LNG ithalatının 2025 yılının aynı dönemine kıyasla yüzde 17, boru hattı gazı ithalatının ise yüzde 5 oranında yükseldiği kaydedildi.

Küresel LNG piyasası aynı zamanda ABD ile İran arasındaki savaş nedeniyle ciddi bir istikrarsızlık yaşıyor. Dünyanın en büyük ikinci gaz ihracatçısı konumundaki Katar’a yönelik saldırılar ülkenin ihracat kapasitesine zarar verdi.

Hürmüz Boğazı’ndaki saldırıların gaz taşıyıcı tankerlerin hareketini neredeyse tamamen durdurduğu ve bu durumun Avrupa’daki gaz fiyatlarını yukarı tırmandırdığı aktarıldı.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright Haziran ayında yaptığı açıklamada, Avrupa ülkelerinin metan emisyonu üzerindeki denetimleri yumuşatmaması halinde Washington’ın bu ülkelere sağladığı sıvılaştırılmış doğalgaz tedarikini durdurabileceğini söyledi.

Jørgensen ise AB’nin metan kurallarının gözden geçirilmesini talep eden ABD ve diğer LNG ihracatçılarının baskılarına boyun eğmeyeceklerini bildirdi.

Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre AB, Rusya’dan yapılan sevkiyatları 2022 yılında durdurma kararı almasının ardından ABD gazına her geçen gün daha fazla bağımlı hale geldi.

Bununla birlikte metan emisyonlarıyla mücadele, iklim bloğunun temel çevre hedeflerinden biri olmayı sürdürüyor.

Ocak ayında Politico tarafından yayımlanan haberde de Avrupa’nın kullandığı gazın çeyreğini zaten ABD’den ithal ettiği ve AB’nin Rus gazına yönelik tam ambargoyu devreye sokmasıyla bu oranın daha da artabileceği ifade edilmişti.

Gazete, bazı AB diplomatlarının ABD’nin ortaya çıkan bu enerji bağımlılığını kendi dış politika hedeflerini gerçekleştirmek amacıyla kullanabileceği değerlendirmesinde bulunduklarını aktarmıştı.

Alman savunma şirketleri, üretici Vacuumschmelze firmasının ABD merkezli Energy Fuels tarafından satın alınması durumunda mıknatıs tedarikinde aksamalar yaşanmasından endişe duyuyor. Almanya hükümeti, 1,9 milyar dolar değerindeki işlemi yabancı yatırımların denetimi prosedürü kapsamında inceliyor. Berlin yönetimi satışı engellemese de şirketin Frankurt yakınlarındaki Hanau tesisinin stratejik konumunu korumak amacıyla şartlar öne sürmeye hazırlanıyor.

Alman savunma sanayisi şirketleri, üretici Vacuumschmelze (VAC) firmasının ABD merkezli Energy Fuels tarafından satın alınması halinde mıknatıs tedarikinde kesintiler yaşanabileceği yönünde kaygı taşıyor.

Bloomberg haber sitesinin konuya vakıf kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Almanya hükümeti 1,9 milyar dolar değerindeki satın alma işlemini yabancı yatırımların denetimi prosedürü çerçevesinde incelemeye aldı.

Berlin yönetiminin satışı tümüyle engellemesi beklenmiyor; ancak yetkililerin, VAC şirketinin Frankfurt yakınlarındaki Hanau kentinde bulunan tesisinin asli rolünü muhafaza etmek amacıyla işleme belirli şartlar getirmesi öngörülüyor.

Kaynaklar, Alman savunma şirketlerinin bir kısmının, VAC firmasının Energy Fuels kontrolüne geçmesinin ardından tedarik önceliğinin ABD’li sipariş sahiplerine verilebileceğinden endişelendiğini aktardı.

Çin tarafından uygulanan ihracat kısıtlamaları sebebiyle nadir toprak elementlerinden üretilen mıknatıslara erişimi hali hazırda sınırlı olan savunma sektörü temsilcileri için bu durum kaygıları artırıyor.

VAC, endüstriyel ölçekte daimi mıknatıs üretimi gerçekleştiren tek Batılı üretici konumunda.

Bu mıknatıslar, insansız hava araçları ve denizaltılar dahil olmak üzere askeri teçhizat üretiminin yanı sıra otomotiv sektöründe de kritik bileşen olarak kullanılıyor.

VAC Üst Yöneticisi (CEO) Eric Eschen, konuya ilişkin açıklamasında, Almanya’daki üretimin sürdürüleceğine dair taahhüt vermeye hazır olduğunu belirtti.

Eschen, Avrupa sanayisinden uzun vadeli sözleşmeler sağlanması durumunda şirketin ülkedeki üretim kapasitesini artırmayı hedeflediğini kaydetti.

Sanayi üretimi savunma sektörüne kayıyor

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin nisan ayında yayımladığı bir haberde, Almanya’nın sanayisini otomotiv sektöründen silah üretimine doğru yeniden yönlendirdiği ve Avrupa savunma sanayisinin temel üretim üssüne dönüştüğü bildirilmişti.

Yayımlanan haberde, Berlin yönetiminin İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana yaşanan en uzun ekonomik durgunluk dönemi, Çin’den gelen rekabetin artması ve Alman otomobillerine yönelik küresel talebin düşmesi nedeniyle bu yönde bir rota seçtiği kaydedilmişti.

Gazetenin resmi hükümet istatistiklerine dayandırdığı verilere göre, Almanya sanayisi otomotiv sektörü de dahil olmak üzere her ay yaklaşık 15 bin istihdam kaybı yaşıyor.

Aynı dönemde ülkenin önde gelen otomotiv üreticilerinin finansal sonuçlarında da gerileme gözleniyor.

Mercedes-Benz firmasının karı yüzde 49, Volkswagen şirketinin karı yüzde 44 oranında düşerken, Porsche firmasının faaliyet karı 2024 yılına kıyasla yüzde 98 geriledi.

Bu tablo karşısında Alman makamları, ekonomik büyümenin yeni kaynağı olarak savunma sanayisine ağırlık veriyor.

WSJ kaynaklarının aktardığına göre, otomotiv sektöründe boşa çıkan üretim kapasiteleri ile personelin askeri-endüstriyel kompleks bünyesindeki tesislere aktarımı sürdürülüyor.