Ortadoğu
İran, Hürmüz Boğazı için 30 günlük takvim sundu
The Washington Post’un görüştüğü diplomatik kaynaklara göre İran, ABD ile çerçeve anlaşmasının imzalanması halinde Hürmüz Boğazı’nı derhal açmayı ve 30 gün içinde savaş öncesi deniz taşımacılığı seviyesini yeniden sağlamayı taahhüt ediyor. Taslak düzenleme kapsamında Washington ve müttefiklerinin Lübnan dahil tüm cephelerde askeri faaliyetleri durdurması öngörülüyor.
The Washington Post’un müzakerelere aşina diplomatlara dayandırdığı haberine göre İran, ABD ile çerçeve anlaşmasının imzalanması halinde Hürmüz Boğazı’nı derhal açmayı ve 30 gün içinde savaş öncesi deniz taşımacılığı seviyesini yeniden sağlamayı taahhüt ediyor.
Habere göre Hürmüz Boğazı’nın açılmasına ilişkin koşullar, taraflar arasında hazırlanacak mutabakat zaptıyla düzenlenecek. Bunun ardından ABD ve müttefikleri, Lübnan dahil tüm cephelerde askeri faaliyetleri derhal durdurduklarını açıklayacak.
Çerçeve anlaşma ayrıca İran’ın hiçbir zaman nükleer silah geliştirmeme yükümlülüğünü de içeriyor. Taslak düzenlemeye göre Tahran’ın elindeki tüm zenginleştirilmiş uranyum stoklarını imha etmesi gerekiyor.
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminden üst düzey yetkili, mutabakat zaptının İran’ı nükleer silah geliştirme faaliyetlerini durdurmakla “yükümlü kıldığını” söyledi. Yetkili, bunun “nükleer yakıttan vazgeçilmesini” de kapsadığını ifade etti.
Tahran ile Washington arasında kurulacak anlaşmanın uygulanma mekanizmasının önümüzdeki iki ay içinde taraflar arasında görüşüleceği belirtildi.
Axios daha önce, anlaşmanın 60 günlük ateşkes öngördüğünü bildirmişti. Habere göre bu süre içinde Hürmüz Boğazı yeniden açılacak ve Tahran petrolünü serbest biçimde satabilecek.
Axios’un aktardığına göre taraflar ayrıca İran’ın nükleer programına sınırlama getirilmesine ilişkin görüşmeler yürütecek.
Düzenleme kapsamında Washington, Hürmüz Boğazı’nın açılması karşılığında İran limanlarına yönelik ablukayı kaldıracak ve Tahran’ın petrol satışlarını sürdürebilmesi için bazı yaptırım muafiyetleri sağlayacak.
Trump, Tahran ile Washington’ın anlaşmanın son aşamaları ve teknik ayrıntıları üzerine görüşmelere başladığını söylemişti. Ancak bundan bir günden kısa süre sonra anlaşma konusunda acele edilmemesi çağrısında bulundu.
Fox News’in bölgesel kaynağı da 24 Mayıs’ta, önümüzdeki 30 gün boyunca ABD birliklerinin İran yakınlarında kalacağını bildirdi.
Kaynak, bunun nükleer uzlaşının başarısız olması veya geçici anlaşmanın ihlal edilmesi halinde askeri seçeneğin masada kalmaya devam ettiğini göstermek amacı taşıdığını ifade etti.
Trump, 19 Mayıs’ta yaptığı açıklamada Katar, Suudi Arabistan ve BAE’nin talebi üzerine ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının iki ya da üç günlüğüne durdurulduğunu söylemişti.
Trump, “İki ya da üç gün. Çok uzun olmayan bir süreden söz ediyoruz” ifadelerini kullanmıştı.