İran, Hürmüz Boğazı için ücret planını açıkladı

İran Dışişleri Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden transit geçiş ücreti alınmayacağını, ancak deniz güvenliği, çevre koruma ve seyrüsefer yönetimi gibi teknik hizmetlerden doğan operasyonel masrafların tahsil edileceğini duyurdu. Tahran yönetimi, boğazın güvenliğinden yalnızca kıyıdaş ülkeler olan İran ve Umman’ın sorumlu olduğunu vurgulayarak Avrupa’nın bölge yönetimine katılım iddialarını yalanladı.

İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan gemilerden transit harcı alınmayacağını, ancak armatörlerin deniz güvenliği, çevrenin korunması ve deniz yönetimi için oluşan operasyonel masrafları ödemek zorunda kalacağını duyurdu.

Tehran Times’ın aktardığına göre İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Tahran yönetiminin gemilerden yalnızca Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptıkları için bir ücret talep etme arayışında olmadığını belirtti.

Bekai, deniz güvenliği, çevre koruma ve seyrüsefer yardımlarını içeren bu süreçte sunulan teknik hizmetlerin bir maliyet karşılığı olduğunu ifade etti. Sözcü, bu durumun bir transit geçiş ücreti şeklinde yorumlanmaması gerektiğini kaydetti.

Sözcü Bekai, iki kıyıdaş devlet olarak İran ve Umman’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinden birinci derecede sorumlu olduğunu vurguladı.

Avrupa ülkelerinin boğazın yönetiminde yer alabileceğine dair çıkan haberleri yalanlayan Bekai, Hürmüz Boğazı’nda İran ve Umman dışında başka bir komşu ülkenin bulunup bulunmadığı sorusunu yöneltti.

İran ve Umman’ın söz konusu deniz yolunun serbest ticarete ve güvenli seyrüsefere açık kalması gerektiğine inandığını söyleyen Bekai, İran’a karşı gelecekte gerçekleştirilebilecek herhangi bir saldırganlığın daha geniş bölgesel sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

İran, 18 Mayıs tarihinde Hürmüz Boğazı’nı yönetmek üzere resmi bir devlet ajansı kurulduğunu ilan etmişti.

Kurulan bu yapının, diğer görevlerinin yanı sıra su yolundaki operasyonlara dair gerçek zamanlı ve güncel bilgileri sağlayacağı belirtilmişti.

Bu ilandan bir gün önce ise İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi bir açıklama yapmıştı.

Azizi, Tahran yönetiminin belirlenen rotalar üzerinden su yolundan geçişi düzenleyen profesyonel bir mekanizma geliştirdiğini ve bu sistemin ücretli geçişi öngördüğünü bildirmişti.

İran’ın Fransa Büyükelçisi Muhammed Emin Nejad, yaşanan gelişmelerin ardından Bloomberg’e verdiği demeçte, İran’ın boğazdan geçişler için kalıcı bir harç sistemi kurulması hususunda Umman ile görüşmeler yürüttüğünü aktarmıştı.

Büyükelçi Emin Nejad, bu hareketlilikten ve su yolundan yararlanmak isteyenlerin kendi paylarına düşen katkıyı sunmalarının doğal bir durum olduğunu ifade etmişti.

ABD ise Hürmüz Boğazı’nda bir harç sisteminin devreye alınmasına karşı çıkıyor. ABD Başkanı Donald Trump, böyle bir uygulamaya kesin olarak karşı olduğunu belirterek boğazın açık kalmasını istediklerini dile getirmişti.

Trump, geçiş için herhangi bir ücret alınmasını istemediklerini, çünkü buranın uluslararası bir su yolu olduğunu söylemişti.

Diğer taraftan taraflar arasında imzalanması planlanan ve ateşkesin 60 gün süreyle uzatılmasını öngören anlaşma taslağında Hürmüz Boğazı’nın herhangi bir geçiş ücreti alınmaksızın açık kalacağı maddesi yer alıyor.

Axios tarafından detayları incelenen taslak metne göre ABD, İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırmayı da taahhüt ediyor.

Ancak İran Dışişleri Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın yönetimi konusunun ABD ile yapılan anlaşma metninden çıkarıldığını, bu meseleyle yalnızca kıyıdaş ülkelerin ilgileneceğini bildirdi.

İran, daha önce de Hürmüz Boğazı’nda ücretli geçiş uygulamasını denemişti.

Tahran yönetimi, mart ayının sonunda belirli gemilerin deniz yolundan geçişi için 2 milyon dolar tutarında bir ücret alınması yönünde karar vermişti.