Diplomasi
İsrail, Küresel Sumud Filosu’na müdahale ediyor

Küresel Sumud Filosu’nun yaptığı açıklamaya göre, İsrail güçleri Gazze’ye ilaç ve gıda taşıyan, yabancı aktivistlerin bulunduğu 21 tekneyi durdurdu. Müdahale beklenen diğer tekneler ise savaşla yıkıma uğrayan Gazze Şeridi’ne doğru seyrini sürdürüyor.
İsrail Dışişleri Bakanlığının paylaştığı bir videoda, filonun en bilinen yolcusu İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg’in güvertede askerlerle çevrili halde oturduğu görülüyor. Bakanlık X paylaşımında, “Hamas-Sumud filosuna ait bazı gemiler güvenli şekilde durduruldu ve yolcuları bir İsrail limanına naklediliyor. Greta ve arkadaşları güvende ve sağlıklı” ifadelerini kullandı.
İlaç ve gıda taşıyan Küresel Sumud Filosu, aralarında parlamenterler, avukatlar ve aktivistlerin de bulunduğu yaklaşık 500 kişiyi taşıyan 40’tan fazla sivil tekneden oluşuyor.
Filo, İsrail’in Gazze ablukasına karşı muhalefetin en görünür sembolü haline geldi.
İsrail’e uluslararası tepki
Filonun Akdeniz’deki yolculuğu, Türkiye, İspanya ve İtalya’nın vatandaşlarına yardım gerekmesi ihtimaline karşı tekne veya insansız hava aracı göndermesiyle küresel ilgi çekti. Bu esnada İsrail, organizatörleri defalarca geri dönmeleri konusunda uyardı.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, filoya yönelik “saldırıyı” masum sivillerin hayatını tehlikeye atan “bir terör eylemi” olarak niteledi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, filodaki gemilerde bulunan Türk vatandaşlarının alıkonulmasına ilişkin, “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, ulaşım araçlarına el koyma ve mala zarar verme” gibi suçlamalarla soruşturma başlatıldığını açıkladı.
Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, filoda bulunan iki Kolombiyalının alıkonulmasının ardından çarşamba günü İsrail’in tüm diplomatik misyonunun sınır dışı edilmesini emretti. İsrail’in Kolombiya’da geçen yıldan bu yana büyükelçisi bulunmuyor. Petro, gözaltıları İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun işlediği “yeni bir uluslararası suç” olabileceğini söyleyerek Kolombiyalıların serbest bırakılmasını talep etti ve İsrail’le serbest ticaret anlaşmasını feshetti.
Malezya Başbakanı Enver İbrahim de perşembe günü, İsrail’in filoyu durdurmasını kınadı ve İsrail güçlerinin sekiz Malezyalıyı gözaltına aldığını belirtti. Enver, “İnsani bir misyonu engelleyerek İsrail, yalnızca Filistin halkının haklarına değil dünyanın vicdanına da bütünüyle saygısızlık ettiğini göstermiştir” dedi.
İtalya ve Kolombiya’da İsrail’in müdahalesine karşı protestolar düzenlendi. İtalyan sendikaları, uluslararası yardım filosuyla dayanışma amacıyla cuma günü genel grev çağrısı yaptı.
İsrail donanması, filoyu daha önce “aktif çatışma bölgesine yaklaştığı ve yasal bir ablukayı ihlal ettiği” konusunda uyardığını, organizatörlerden rotayı değiştirmelerini istediğini ve yardımların güvenli kanallardan Gazze’ye barışçıl biçimde aktarılabileceğini bildirdiğini duyurdu.
Filo, İsrail’in 2007’den bu yana uyguladığı Gazze deniz ablukasını kırmaya yönelik deniz yoluyla son girişim oldu. Organizasyon, İsrail’in eylemlerini “savaş suçu” olarak niteledi; ordunun tazyikli su da dahil olmak üzere agresif yöntemler kullandığını ancak yaralanma olmadığını söyledi. Açıklamada, “Birden fazla tekne, uluslararası sularda İsrail işgal güçleri tarafından yasa dışı biçimde durdurulup bordalandı” denildi.
Teknelerin müdahale edildiği sırada Gazze’ye yaklaşık 70 deniz mili mesafede olduğu, İsrail’in yaklaşan tüm tekneleri durdurmak için denetlediği bir bölgenin içinde bulundukları aktarıldı. Organizasyon, aralarında bazı teknelerden yapılan canlı yayınların da bulunduğu iletişimlerinin kesintiye uğratıldığını belirtti.
Filonun bileşenlerinden March to Gaza Greece, “Bunlar uluslararası hukuku ve deniz hukukunu ihlal eden tekrarlanan korsanlık eylemleridir. Yunan hükümetinin mürettebatın güvenliğini garanti altına alma ve gemilerdeki Yunan vatandaşlarını korumak için gereken tüm adımları atma sorumluluğu vardır” açıklamasını yaptı.
Filo takip verilerine göre 23 tekne hâlâ Gazze’ye doğru ilerliyor. Filonun, engellenmemesi halinde perşembe sabahı Gazze’ye varmayı hedeflediği belirtilmişti.
İsrailli yetkililer ise misyonu defalarca “şov” olarak nitelendirdi. İsrail’in İtalya Büyükelçisi Jonathan Peled, X’te yaptığı paylaşımda, “Yardımın teslim edilmesine yönelik sistematik reddediş, amacın insani değil provokatif olduğunu gösteriyor” dedi.
İsrail, Hamas’ın 2007’de Gazze’de kontrolü ele geçirmesinden bu yana deniz ablukası uyguluyor. Aktivistlerin deniz yoluyla yardım ulaştırma girişimleri geçmişte de yaşandı. 2010’da 50 ülkeden 700 Filistin yanlısı aktivistin bulunduğu altı gemiden oluşan bir filoya İsrail askerlerinin müdahalesi sırasında dokuz aktivist öldürüldü. Bu yıl haziran ayında ise İsrail donanması, Gazze’ye yaklaşan ve Filistin yanlısı Özgürlük Filosu Koalisyonu tarafından organize edilen küçük bir teknede Greta Thunberg ile 11 mürettebatı gözaltına aldı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












