İsrail, Küresel Sumud Filosu’na müdahale ediyor

Küresel Sumud Filosu’nun yaptığı açıklamaya göre, İsrail güçleri Gazze’ye ilaç ve gıda taşıyan, yabancı aktivistlerin bulunduğu 21 tekneyi durdurdu. Müdahale beklenen diğer tekneler ise savaşla yıkıma uğrayan Gazze Şeridi’ne doğru seyrini sürdürüyor.

İsrail Dışişleri Bakanlığının paylaştığı bir videoda, filonun en bilinen yolcusu İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg’in güvertede askerlerle çevrili halde oturduğu görülüyor. Bakanlık X paylaşımında, “Hamas-Sumud filosuna ait bazı gemiler güvenli şekilde durduruldu ve yolcuları bir İsrail limanına naklediliyor. Greta ve arkadaşları güvende ve sağlıklı” ifadelerini kullandı.

İlaç ve gıda taşıyan Küresel Sumud Filosu, aralarında parlamenterler, avukatlar ve aktivistlerin de bulunduğu yaklaşık 500 kişiyi taşıyan 40’tan fazla sivil tekneden oluşuyor.

Filo, İsrail’in Gazze ablukasına karşı muhalefetin en görünür sembolü haline geldi.

İsrail’e uluslararası tepki

Filonun Akdeniz’deki yolculuğu, Türkiye, İspanya ve İtalya’nın vatandaşlarına yardım gerekmesi ihtimaline karşı tekne veya insansız hava aracı göndermesiyle küresel ilgi çekti. Bu esnada İsrail, organizatörleri defalarca geri dönmeleri konusunda uyardı.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, filoya yönelik “saldırıyı” masum sivillerin hayatını tehlikeye atan “bir terör eylemi” olarak niteledi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, filodaki gemilerde bulunan Türk vatandaşlarının alıkonulmasına ilişkin, “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, ulaşım araçlarına el koyma ve mala zarar verme” gibi suçlamalarla soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, filoda bulunan iki Kolombiyalının alıkonulmasının ardından çarşamba günü İsrail’in tüm diplomatik misyonunun sınır dışı edilmesini emretti. İsrail’in Kolombiya’da geçen yıldan bu yana büyükelçisi bulunmuyor. Petro, gözaltıları İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun işlediği “yeni bir uluslararası suç” olabileceğini söyleyerek Kolombiyalıların serbest bırakılmasını talep etti ve İsrail’le serbest ticaret anlaşmasını feshetti.

Malezya Başbakanı Enver İbrahim de perşembe günü, İsrail’in filoyu durdurmasını kınadı ve İsrail güçlerinin sekiz Malezyalıyı gözaltına aldığını belirtti. Enver, “İnsani bir misyonu engelleyerek İsrail, yalnızca Filistin halkının haklarına değil dünyanın vicdanına da bütünüyle saygısızlık ettiğini göstermiştir” dedi.

İtalya ve Kolombiya’da İsrail’in müdahalesine karşı protestolar düzenlendi. İtalyan sendikaları, uluslararası yardım filosuyla dayanışma amacıyla cuma günü genel grev çağrısı yaptı.

İsrail donanması, filoyu daha önce “aktif çatışma bölgesine yaklaştığı ve yasal bir ablukayı ihlal ettiği” konusunda uyardığını, organizatörlerden rotayı değiştirmelerini istediğini ve yardımların güvenli kanallardan Gazze’ye barışçıl biçimde aktarılabileceğini bildirdiğini duyurdu.

Filo, İsrail’in 2007’den bu yana uyguladığı Gazze deniz ablukasını kırmaya yönelik deniz yoluyla son girişim oldu. Organizasyon, İsrail’in eylemlerini “savaş suçu” olarak niteledi; ordunun tazyikli su da dahil olmak üzere agresif yöntemler kullandığını ancak yaralanma olmadığını söyledi. Açıklamada, “Birden fazla tekne, uluslararası sularda İsrail işgal güçleri tarafından yasa dışı biçimde durdurulup bordalandı” denildi.

Teknelerin müdahale edildiği sırada Gazze’ye yaklaşık 70 deniz mili mesafede olduğu, İsrail’in yaklaşan tüm tekneleri durdurmak için denetlediği bir bölgenin içinde bulundukları aktarıldı. Organizasyon, aralarında bazı teknelerden yapılan canlı yayınların da bulunduğu iletişimlerinin kesintiye uğratıldığını belirtti.

Filonun bileşenlerinden March to Gaza Greece, “Bunlar uluslararası hukuku ve deniz hukukunu ihlal eden tekrarlanan korsanlık eylemleridir. Yunan hükümetinin mürettebatın güvenliğini garanti altına alma ve gemilerdeki Yunan vatandaşlarını korumak için gereken tüm adımları atma sorumluluğu vardır” açıklamasını yaptı.

Filo takip verilerine göre 23 tekne hâlâ Gazze’ye doğru ilerliyor. Filonun, engellenmemesi halinde perşembe sabahı Gazze’ye varmayı hedeflediği belirtilmişti.

İsrailli yetkililer ise misyonu defalarca “şov” olarak nitelendirdi. İsrail’in İtalya Büyükelçisi Jonathan Peled, X’te yaptığı paylaşımda, “Yardımın teslim edilmesine yönelik sistematik reddediş, amacın insani değil provokatif olduğunu gösteriyor” dedi.

İsrail, Hamas’ın 2007’de Gazze’de kontrolü ele geçirmesinden bu yana deniz ablukası uyguluyor. Aktivistlerin deniz yoluyla yardım ulaştırma girişimleri geçmişte de yaşandı. 2010’da 50 ülkeden 700 Filistin yanlısı aktivistin bulunduğu altı gemiden oluşan bir filoya İsrail askerlerinin müdahalesi sırasında dokuz aktivist öldürüldü. Bu yıl haziran ayında ise İsrail donanması, Gazze’ye yaklaşan ve Filistin yanlısı Özgürlük Filosu Koalisyonu tarafından organize edilen küçük bir teknede Greta Thunberg ile 11 mürettebatı gözaltına aldı.