Ortadoğu
İsrail ordusunda intihar girişimleri ve travma vakalarında rekor artış

İsrail’in Gazze Şeridi ve Lübnan’ın güneyinde yürüttüğü askeri operasyonlar, ordu bünyesinde ağır bir psikolojik krizi tetikledi. Reuters’ın derlediği verilere göre, 7 Ekim 2023’ten bu yana devam eden çatışmalar, askerler arasında travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) ve intihar vakalarında keskin bir artışa neden oldu
Reuters’ın haberine göre İsrail ordusu, 7 Ekim 2023 baskınının ardından başlattığı ve iki yıldır aralıksız sürdürdüğü Gazze saldırılarının etkisiyle derin bir ruh sağlığı krizi yaşıyor.
Askeri operasyonların Lübnan’ın güneyine yayılması ve İran ile yükselen tansiyon, askerler arasında travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) ve intihar oranlarını tehlikeli boyutlara taşıdı.
İsrail Savunma Bakanlığı ve çeşitli sağlık kuruluşlarının yayımladığı raporlar, ordudaki psikolojik çöküşün boyutlarını gözler önüne seriyor.
Çatışmaların Gazze’den Lübnan sınırına sıçramasıyla birlikte yüz binlerce asker ve yedek personel, ülke tarihinin en yoğun muharebe süreçlerinden birinde görevlendirildi.
Gazzeli ve Lübnanlı yetkililerin verilerine göre İsrail güçleri, Gazze’de 71 binden fazla, Lübnan’ın güneyinde ise 4 bin 400’den fazla kişiyi öldürdü. İsrail kaynakları ise 7 Ekim sürecinden bu yana 1.100’den fazla askerinin öldüğünü açıkladı.
Gazze’deki saldırılar bölgeyi fiilen bir insani felaket alanına dönüştürürken, yaklaşık 2 milyon insan barınaksız kaldı; gıda ve temiz suya erişim neredeyse imkânsız hale geldi.
Filistinli ruh sağlığı uzmanları, bölgedeki durumu “psikolojik travma volkanı” olarak nitelendiriyor. Özellikle çocuklarda gece kâbusları, alt ıslatma ve odaklanma bozukluğu gibi semptomların yaygınlaştığı belirtiliyor.
Bakanlık verileri krizin boyutunu doğruladı: Vakalar yüzde 40 arttı
İsrail’de yürütülen çalışmalar, sahadaki yıkımın ve sivil kayıpların askerlerin ruh sağlığı üzerinde yıkıcı etkiler bıraktığını gösteriyor.
Savunma Bakanlığı, Eylül 2023’ten bu yana TSSB vakalarında yaklaşık yüzde 40 oranında artış kaydedildiğini bildirdi. Bakanlık projeksiyonlarına göre, bu oranın 2028 yılına kadar yüzde 180 seviyesine ulaşması bekleniyor.
Savaş yaraları nedeniyle tedavi altına alınan 22 bin 300 asker ve personelin verileri incelendiğinde, bu grubun yüzde 60’ının travma sonrası stres belirtileri gösterdiği tespit edildi.
Krizin büyümesi üzerine ruh sağlığı hizmetlerinin kapasitesi artırıldı ve bütçe genişletildi. Alternatif tedavi yöntemlerine başvuru oranlarında ise yaklaşık yüzde 50 artış gözlendi.
Ülkenin ikinci büyük sağlık kuruluşu Maccabi, 2025 raporunda tedavi sürecindeki askerlerin yüzde 39’unun ruh sağlığı desteği talep ettiğini, yüzde 26’sının ise depresyon şikâyetiyle başvurduğunu açıkladı.
HaGal Sheli gibi sivil toplum kuruluşları yüzlerce personeli rehabilitasyon programlarına dahil ederken, bazı eski askerlerin terapi köpekleriyle desteklendiği belirtiliyor.
Klinik psikolog Sidi: “Masumları öldürmenin vicdan yükü ağır”
İsrail’in kuzeyindeki Emek Tıp Merkezi’nde görevli Klinik Psikolog Ronen Sidi, askerlerin yaşadığı travmanın iki temel kaynağı olduğunu vurguluyor: Yoğun ölüm korkusu ve “ahlaki yaralanma”.
Sidi, özellikle sivil kayıpların askerler üzerindeki psikolojik etkisine dikkat çekiyor.
Ronen Sidi, askerlerin içinde bulunduğu durumu şu sözlerle anlattı: “Askerlerin çoğu saniyeler içinde kritik kararlar vermek zorunda kalıyor. Ancak bazı kararlar yanlış sonuçlanabiliyor. O anlarda kadınlar ve çocuklar kazara hedef olabiliyor. Masum insanları öldürdüğünü bilerek yaşamak çok ağır bir yük. Bunu geri alamazsınız.”
Sürecin bireysel etkilerini anlatan 28 yaşındaki yedek asker Paul, Gazze, Güney Lübnan ve Suriye’deki görevlerinin ardından küresel bir şirketteki işinden ayrılmak zorunda kaldığını ifade etti.
Üç çocuk babası Paul, “Kurşunların ıslığı eve döndükten sonra bile kulağımda çınlıyordu” diyerek, çatışmaların yoğunluğu azalsa dahi sürekli tetikte olma halinden kurtulamadığını belirtti.
İntihar girişimlerinde tablo: Sistem talebi karşılamakta zorlanıyor
Askerlerin devlet destekli rehabilitasyon hizmetlerine erişebilmesi için Savunma Bakanlığı’na bağlı bir değerlendirme komitesinden onay alması gerekiyor.
Ancak uzmanlar, aylar sürebilen bu bürokratik sürecin birçok askeri yardım aramaktan caydırdığı uyarısında bulunuyor.
İsrail Meclisi’ne (Knesset) bağlı bir komitenin hazırladığı rapora göre, Ocak 2024 ile Temmuz 2025 tarihleri arasında 279 asker intihar girişiminde bulundu.
İstatistikler, 2024 yılındaki intihar vakalarının yüzde 78’inin muharip askerlerden oluştuğunu ortaya koyuyor.
Psikolog Sidi, travmanın zamanında tedavi edilmemesi durumunda kendine zarar verme riskinin arttığını vurgulayarak mevcut sistemin yetersizliğine işaret etti.
Sidi, “7 Ekim’den ve Gazze’deki savaşın başlamasından sonra İsrail’deki ruh sağlığı sistemi tamamen doldu. Birçok kişi terapiye ulaşamıyor. Bazıları da yaşadığı sıkıntının, tanık olduğu yıkım ve şiddetle bağlantılı olduğunu fark etmiyor” ifadelerini kullandı.
Ortadoğu
ABD, Orta Doğu’ya üçüncü uçak gemisini gönderiyor

ABD ordusu, Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırıların ufukta olabileceği uyarısında bulunmasının ardından, Orta Doğu’ya üçüncü bir uçak gemisi saldırı grubunu sevk ediyor.
Özel bir amfibi saldırı grubunu da içeren bu sevkiyat, ABD’deki ara seçimlerin yaklaşmasıyla birlikte İran’a karşı Trump’ın savaşının hızla değişen dinamiklerini vurguluyor.
Trump, savaşın birkaç hafta süreceği yönündeki ilk vaatlerine rağmen, ara seçimlerden sonra gerginliğin tırmanmasının hâlâ geçerli bir seçenek olduğunu belirtti.
Şu anda Orta Doğu’ya doğru yol alan gemi grubu, toplamda 7.000’den fazla denizci ve 2.000 Deniz Piyadesi’ni taşıyor.
Bu gruba, USS Theodore Roosevelt uçak gemisi saldırı grubu ve iki amfibi çıkarma gemisinden oluşan USS Makin Island amfibi hazırlık grubu da dahil.
Hassas askeri operasyonlar hakkında konuşmak üzere isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir ABD’li yetkiliye göre, bu durum Ekim ayı sonuna kadar bölgede üç uçak gemisinin bulunacağı anlamına gelebilir.
Orta Doğu’da halihazırda bulunan personel de hesaba katıldığında, bu hamle ABD’nin deniz kuvvetleri varlığını 20.000’den fazla denizci ve deniz piyadesi ile yüzlerce uçağa ulaşacak şekilde alışılmadık derecede yüksek bir seviyeye çıkaracak.
Donanma, Nisan ayında 2003 yılından bu yana ilk kez Orta Doğu’da üç uçak gemisi saldırı grubu bulundurmuştu.
USS George HW Bush ve USS George Washington uçak gemileri, USS Boxer amfibi hazırlık grubu ile birlikte şu anda bölgede bulunuyor.
USS George Washington genellikle Pasifik Okyanusu’nda görevlendirilir fakat zorlu görev süresi boyunca mürettebatın 260 günden fazla süreyle aralıksız denizde kalmasına neden olan USS Abraham Lincoln’ün yerini almak üzere Orta Doğu’ya sevk edildi.
Theodore Roosevelt uçak gemisi saldırı grubu bölgeye ulaştığında, Washington’un Japonya açıklarına kaydırılması muhtemel.
Perşembe günü Time dergisinde yayınlanan bir röportajda Trump, yeni saldırı olasılıklarına değindi ve 3 Kasım ara seçimlerinden sonra İran’a yönelik bombardımanı yoğunlaştırmasının “mümkün” olduğunu söyledi.
Israrla sorulunca Trump, stratejisi hakkında daha fazla ayrıntıya giremeyeceğini söyledi.
Trump, “Bunu size söyleyemem çünkü bakın, siz ‘nereyi bombalayacaksınız?’ diye soruyorsunuz,” dedi.
Pazartesi günü yapılan röportajda, İran’dan gelen son ateşkes teklifini reddettiğini belirterek, “bir yıl önce onaylamayacağı şeyleri bugün de onaylamayacağını” söyledi.
Trump, örnek olarak İran’ın önemli bir enerji nakil koridoru olan Hürmüz Boğazı’nı “açma” teklifini gösterdi ama teklifin genel olarak “yeterince iyi olmadığını” belirtti.
Giderek daha fazla tepki çeken bu savaşın Kasım ayında Cumhuriyetçilerin şansını zora sokup sokmayacağu sorulduğunda Trump, ilk başta “Mümkün” diye yanıt verdi. Fakat ardından, “İran’ın nükleer silahı olmayacağı için bu durum yardımcı olmalı,” diye ekledi.
Başkan, “dünya çapında da dahil olmak üzere” “halkın %100’ünün” İran’ın nükleer saldırı kapasitesine sahip olmasına karşı olduğunu söyledi ve “Yani, bu şekilde ifade ederseniz, faydası olur. Bunu söylemezseniz, zararı olabilir,” diye konuştu.
Ortadoğu
Şam’dan yalanlama: Hizbullah ile Türkiye’de görüşmedik

Suriye Enformasyon Bakanlığı, Şam ile Hizbullah heyetlerinin gerilimi düşürmek için Türkiye’de gizlice görüştüğü yönündeki Reuters haberini yalanladı. Haberde yer alan iddiaya göre heyetler Türk istihbaratının davetiyle eylülde en az bir kez bir araya geldi ve Şam yönetimi örgüte Lübnan’a askeri müdahalede bulunmama güvencesi sundu.
Suriye Enformasyon Bakanlığı, Şam’daki yeni hükümet yetkilileri ile Lübnan merkezli Hizbullah temsilcilerinin Türkiye’de bir araya geldiği yönündeki iddiaları yalanladı.
Bakanlığa bağlı Dış Medya Dairesi, 1 Ekim’de yaptığı açıklamada, söz konusu haberlerin gerçek dışı ve dayanaksız olduğunu belirterek herhangi bir temasın gerçekleşmediğini duyurdu.
Reuters haber ajansı aynı gün yayımladığı haberde, iki tarafın aralarındaki gerilimi düşürmek amacıyla eylül ayında Türkiye’de en az bir kez gizli toplantı yaptığını aktarmıştı.
Ajans, haberini ikisi Suriyeli, biri ABD’li yetkili ve biri Hizbullah’a yakın üst düzey Lübnanlı güvenlik kaynağı olmak üzere altı kişiye dayandırdı.
Habere göre buluşma, Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının davetiyle düzenlendi. Toplantıda Hizbullah temsilcilerinin yanı sıra Suriye istihbaratından ve Dışişleri Bakanlığından yetkililer yer aldı.
Ajansa konuşan ABD’li kaynak, görüşmenin anlaşmazlıkları gidermeye odaklandığını ve iyi geçtiğini söyledi.
Görüşmeye katıldığı öne sürülen Suriyeli bir yetkili, tarafların birbirlerine karşı düşmanlık beslemedikleri hususunda uzlaştığını aktardı. Buna göre Şam yönetimi, Hizbullah’ı silahsızlandırma gerekçesiyle Lübnan topraklarına askeri müdahalede bulunmayacağına dair örgüte güvence verdi.
Washington ise Suriye’nin Hizbullah’a karşı harekete geçmesini istiyor. ABD Başkanı Donald Trump, Şam yönetiminin örgüte askeri saldırı düzenlemesi gerektiği yönündeki talebini kamuoyu önünde birden fazla kez paylaştı.
Haberde aktarılan uzlaşma arayışına karşın Suriyeli heyet, Hizbullah’ın sınır ötesi silah kaçakçılığını durdurmasını ve özellikle Suriye’nin güneyindeki uyuyan hücrelerini lağvetmesini talep etti.
Hizbullah ise eski Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinden bu yana ülke topraklarında hücreleri olduğu iddiasını reddediyor.
Şam yönetimi hafta başında roket saldırısı hazırlığı içindeki bir Hizbullah hücresinin yakalandığını ileri sürmüştü. Hizbullah bu iddia karşısında, “Suriye topraklarında hiçbir şekilde varlığımız yok ve orada herhangi bir güvenlik veya askeri faaliyette yer almıyoruz” açıklamasını yaptı.
Toplantı iddiasına ilişkin sorular karşısında Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Suriye Dışişleri Bakanlığı ve ABD Dışişleri Bakanlığı sessizliğini korurken Hizbullah’ın basın bürosu yorum yapmaktan kaçındı.
Suriye’deki yeni iktidar yapısı ile Hizbullah arasındaki temas iddiaları, tarafların geçmişteki yoğun çatışma geçmişine dayanıyor.
Hizbullah iç savaş boyunca Esad ordusu saflarında savaştı; Heyet Tahrir eş-Şam’ın (HTŞ) çekirdeğini oluşturan Nusra Cephesi ve Ahrar eş-Şam gibi gruplarla doğrudan karşı karşıya geldi.
Esad iktidarını Aralık 2024’te deviren HTŞ, mevcut Suriye Savunma Bakanlığında belirleyici konum taşıyor.
Nusra Cephesi, iç savaşın ilk evrelerinde Lübnan’ın kuzey ve doğu sınırlarını ele geçirmiş, ardından Lübnan ordusu ve Hizbullah birliklerince bu hatlardan püskürtülmüştü. Grup aynı dönemde Beyrut dahil Lübnan genelinde bombalı saldırılar ve suikastlar düzenledi.
Esad yönetiminin çöküşüyle Hizbullah’ın Suriye’deki etkinliği sona ererken, yeni Şam güçlerinin Lübnan sınırına askeri tahkimat yaptığı kaydediliyor.
Sınıra sevk edilen askeri birlikler arasında, geçmiş çatışma döneminde ülkeye giren yabancı savaşçıların da yer aldığı belirtiliyor.
Ortadoğu
Trump’ın damadının şirketi İsrail ordusunun tedarikçisine ortak çıktı

CNN’in haberine göre Jared Kushner’ın yatırım şirketi Affinity Partners, İsrail ordusuna silah ve teçhizat sağlayan firmalarda pay sahibi olan Phoenix Financial grubunun en büyük hissedarı kalmayı sürdürdü. Kushner’ın Gazze müzakerelerinde resmi kadro almadan gönüllü diplomat olarak yer alması, şirketteki 1 milyar doları aşan hisse değeri nedeniyle tartışma yarattı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Gazze’deki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde rol üstlenirken yatırım şirketi Affinity Partners üzerinden İsrailli finans grubu Phoenix Financial ile ticari bağlarını korudu.
CNN tarafından İsrail’deki mali kayıtlar incelenerek yapılan araştırma, Phoenix’in İsrail ordusuna silah, insansız hava aracı, savaş gemisi ve yıkım ekipmanı tedarik eden en az dokuz şirkette pay sahibi olduğunu ortaya koydu.
Bu şirketlerin tamamının hisse değeri geçen yıl artış kaydetti. Kuruluşların birçoğu, Gazze’deki çatışmaların ürünlerine yönelik talebi yükselttiğini açıkladı.
Affinity Partners, Trump’ın Ocak 2025’te başkanlık görevine başlamasından hemen önce Phoenix’teki payını neredeyse iki katına taşıdı.
Şirket, Temmuz 2026’da bu hisselerin dörtte birini 340 milyon doları aşkın bir bedelle elden çıkardı. Bu işlemden elde edilen gelir, satılan paylar için başlangıçta ödenen tutarın beş katını aştı.
Satışın ardından Phoenix’in en büyük hissedarı kalmayı sürdüren Affinity’nin elindeki yüzde 7,4’lük payın piyasa değeri temmuz ayı itibarıyla 1 milyar doların üzerine çıktı. Kushner, Phoenix’i daha önce şirketinin “en iyi yatırımı” olarak nitelendirmişti.
İncelenen belgelere göre Phoenix, İsrail’in en büyük savunma sanayisi şirketi Elbit Systems’e en az 265 milyon dolarlık yatırım yaptı. Elbit, İsrail ordusuna mühimmat, tank sistemleri ve askeri teçhizat temin ediyor.
İsrailli finans grubunun portföyünde İHA kameraları üreten NextVision, topçu mühimmatı tapası imal eden Reshef Technologies ve tank parçaları geliştiren Ashot Ashkelon da yer alıyor.
Phoenix ayrıca savaş gemisi üreticisi Israel Shipyards ile birlikte Boeing ve Caterpillar’da da hisse sahibi. İsrail ordusu operasyonlarda Boeing’in ürettiği uçak ve mühimmatları, Gazze’deki yıkımlarda ise Caterpillar üretimi iş makinelerini kullanıyor.
Kushner’ın şirketi Affinity doğrudan bu savunma kuruluşlarına ortak olmasa da Phoenix’in ana hissedarı sıfatıyla grubun mali kazancından pay alma imkanını koruyor.
Kushner, Trump yönetiminde resmi bir kadro almadan, gönüllü temsilci sıfatıyla diplomatik görüşmelere katılıyor. Bu konum, resmi bir kamu görevinde zorunlu tutulan mali bildirim ve çıkar çatışması yükümlülüklerine tabi olmamasını sağlıyor.
CNN, Kushner’ın yürüttüğü diplomatik temasların söz konusu yatırımları doğrudan etkilediğine dair somut bir veriye ulaşmadığını duyurdu.
Fakat Gazze müzakerelerinde görev üstlenen bir ismin, İsrail ordusunun tedarikçilerine sermaye aktaran bir grupta ana hissedar olması çıkar çatışması tartışmalarına yol açtı.
Kushner’ın avukatı, müvekkilinin Phoenix’in yönetim kurulunda yer almadığını, yatırım kararlarına müdahale etmediğini ve ticari girişimleriyle diplomatik temasları arasında bağ olmadığını savundu.
CNN ise Kushner’ın Eylül 2025’te Forbes dergisine verdiği mülakatta Phoenix yönetimiyle “çok aktif bir diyalog” sürdürdüğünü ve şirket yöneticileriyle birkaç haftada bir temas kurduğunu söylediğini aktardı.
Avukatı bu temasların tek tek yatırımlarla değil, genel piyasa eğilimleriyle sınırlı olduğunu öne sürerken diplomatik mesainin artmasıyla birlikte şirket yönetimiyle görüşmelerin seyreldiğini kaydetti.
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Kushner’ın şahsi ticari işlerinin gönüllü diplomatik vazifeleriyle bağlantısı bulunmadığını dile getirdi.
Phoenix ise hissedarlarına sunduğu değerin temel faaliyet performansından beslendiğini belirterek haberdeki ayrıntılı bulgular hakkında değerlendirme yapmadı.
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi4 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya1 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi1 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Asya1 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak












