Japonya’da muhalefet erken seçim için birleşerek yeni bir parti kuracak

Japonya’da ana muhalefet partisi Anayasal Demokratik Parti (CDP) ile Budist örgüt destekli Komeito’nun liderleri, perşembe günü şubat ayında yapılması beklenen erken parlamento seçimine karşı “merkezci güçleri” bir araya getirecek yeni bir parti kurma konusunda anlaştı.

CDP lideri Yoshihiko Noda, Komeito lideri ile yaptığı görüşmenin ardından gazetecilere, yeni partinin başlangıçta yalnızca alt meclis üyeleriyle sınırlı olacağını söyledi. Her bir milletvekilinin yeni partiye geçişine ilişkin prosedürlerin gelecek hafta yapılacağını belirten Noda, “mümkün olduğunca çok sayıda meslektaşımın bunu kabul etmesini ve bize katılmasını istiyorum” dedi.

Üst meclis üyeleri ve yerel meclis üyeleri CDP ve Komeito’ya bağlı kalmaya devam ederken, Noda partilerin “adım adım” daha geniş bir entegrasyonunu hedeflediğini ve yalnızca alt meclisle sınırlı partinin kurulmasının “başlangıç çizgisi” olacağını ifade etti.

Bu adım, Başbakan Sanae Takaichi’nin çarşamba günü beş günlük sessizliğini bozarak iktidar koalisyonu yöneticilerine 23 Ocak’ta açılacak Meclis oturumunda alt meclisi “erken” feshedeceğini söylemesinin ardından geldi. Geçen cuma böyle bir adım atacağına dair bir haberin ardından bilinçli bir sessizlik sergileyen Takaichi, seçim takvimini ve niyetlerini açıklamak üzere önümüzdeki pazartesi günü basın toplantısı düzenleyecek.

Alt meclisi 23 Ocak’ta feshederse, en erken 8 Şubat’ta oylama yapılacak ve meclisteki 465 sandalye için yarışılacak — bunların 289’u tek üyeli seçim bölgelerinden, 176’sı ise 11 bölgesel blokta orantılı temsil yoluyla belirlenecek.

Takaichi’nin ekim ayında başbakan olmasından bu yana zaman zaman dillendirilen erken seçim ihtimali, şimdi onun açık beyanıyla birlikte muhalefet partilerini, Takaichi’nin son derece yüksek kamuoyu desteğiyle güçlenen iktidar koalisyonuna karşı yarışma gerçeğiyle yüzleşmeye zorladı.

Noda, “Takaichi yönetiminin kurulmasının ardından siyasi yelpazede sağa doğru genel bir kayma ve güçlü söylemlerle çeşitli hamleler yaşanırken, Komeito’nun iktidar koalisyonundan ayrılmasıyla merkezci güçleri siyasetin merkezine yerleştirmek için bir fırsat doğdu” dedi. Merkezci güçlerin “insanların yaşam gerçeklerine gerçekçi biçimde karşılık veren politikalar üretebilecek kapasitede olduğunu” söyledi.

Noda, yeni partinin “ılımlı muhafazakârları bizimle işbirliği yapmayı düşünmeye ikna edecek” sonuçlar üretmeyi hedeflediğini belirtti. Bunu “siyasi manzaranın yeniden hizalanmasında bir dönüm noktası” haline getirmeyi umduğunu ifade eden Noda, Demokratik Halk Partisi (DPFP) ile ve benzer görüşteki bağımsız milletvekilleriyle de temas kurmayı planladığını ekledi.

Komeito, uzun yıllar iktidardaki Liberal Demokrat Parti’nin (LDP) koalisyon ortağıydı. Ancak ekim ayında Takaichi’yi başbakan olarak desteklememe kararı aldı ve koalisyon hükümetinden ayrıldı. Güçlü Budist örgüt Soka Gakkai tarafından desteklenen Komeito geleneksel olarak pasifisttir; Takaichi ise savunma yanlısı, “şahin” bir figür olarak bilinir.

Bir tahmine göre, güçlü bir seçmen mobilizasyonuna sahip olan Komeito’nun desteği olmadan LDP, şu anda elinde bulundurduğu tek sandalyeli seçim bölgesi koltuklarının %20’sini kaybedebilir.

Komeito lideri Tetsuo Saito, “Merkezci güçleri bir araya getirmenin, sağlam bir ekonomik temele sahip olarak dünyada güçlü biçimde yer alan, barışı tesis ederken ekonomisini geliştiren ve varlığını güvence altına alan barışçı bir ulus olarak Japonya’nın geleceği için hayati olduğuna inanıyorum. Bunu da bu yolda atılmış ilk adım olarak görüyorum” dedi.

Yeni parti, her iki partiden milletvekillerini orantılı temsil listesine dahil edecek ve tek sandalyeli seçim bölgelerinde adayları birlikte destekleyecek. Saito ayrıca partisinin tek sandalyeli seçim bölgelerinde kendi saflarından aday çıkarmayacağını söyledi.

Noda ve Saito’nun pazartesi günü “daha üst düzeyde işbirliği” konusunda anlaşmasının ardından, CDP ve Komeito ortak bir orantılı temsil listesiyle seçime girme seçeneğini değerlendirmişti. Ancak sonunda yeni bir parti kurma seçeneğini tercih ettiler.

CDP ve Komeito; Japonya’da ulusal güvenliğe ilişkin yasal çerçeveler, nükleer enerji politikası ve anayasa değişikliği gibi konularda farklı görüşlere sahip. Noda, gelecek haftanın başına kadar parti programını netleştireceklerini ve seçimde sunulacak politikaları rafine edeceklerini söyledi.

Noda, “Birbirimizle uygun bir uzlaşıya varabileceğimiz yönünde bir hisse sahibim” dedi.

Bu arada DPFP lideri Yuichiro Tamaki, iki partinin dile getirdiği merkezci ideolojiyi muğlak bularak yeni partiye katılmayı reddetti. “Güç oyunlarını ve seçimleri önceleyen siyaset Japonya’da durgunluğa yol açtı. Biz, her şeyden önce halkın yaşamını ve ekonomiyi önceleyen yeni bir siyaset inşa etmeyi hedefliyoruz” dedi.

Japonya’da erken seçim, alt meclis üyelerinin dört yıllık görev süresi dolmadan yapılan genel seçimdir. Alt meclisi feshetme yetkisi yalnızca başbakana aittir. Bu karar resmen kabine onayına tabi olsa da, geleneksel olarak başbakanın tek yetkisi kabul edilir ve nadiren karşı çıkılır.

Buna karşılık, üst meclis üyelerinin görev süresi altı yıldır; her üç yılda bir sandalyelerin yarısı için seçim yapılır ve üst meclis başbakan tarafından feshedilemez.