‘Kara Pazartesi’: Piyasalardaki tarife çöküşü derinleşiyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergileriyle tetiklenen piyasa çöküşü, Başkan’ın küresel resesyon korkularının artmasına rağmen agresif ticaret politikalarından geri adım atmayacağının sinyalini vermesinin ardından pazartesi günü derinleşti.

Hisse senetleri büyük ölçüde düşerken, para birimleri yükseldi ve tahvil getirileri geriledi. S&P 500’ü takip eden kontratlar yüzde 3,2 düşerken, Nasdaq için olanlar yüzde 4,1 düştü. Hong Kong’un Hang Seng endeksinin yüzde 10’dan fazla düşmesiyle Asya hisseleri sarsıldı.

Avrupa hisse senetleri Pazartesi günkü açılışta Stoxx Europe 600 endeksinin yüzde 6,2, Almanya’nın Dax endeksinin ise yüzde 10 düşmesiyle geriledi. Frankfurt’taki endeks ise yüzde 9 civarında gerilerken, Ukrayna savaşı ile birlikte hisseleri uçan Alman silah şirketi Rheinmetall’in hisse değeri yüzde 27 düşüş ile felakete doğru gidiyor.

Ağır düşüşler, Goldman Sachs’ın Trump’ın geçen hafta ABD’nin ticaret ortaklarına kapsamlı vergiler getirmesinin ardından “finansal koşullarda keskin bir sıkılaşma” sonrasında ABD’nin resesyona girme olasılığını yüzde 35’ten yüzde 45’e yükseltmesiyle gerçekleşti.

Trump pazar gecesi Truth Social’da, “Çin, Avrupa Birliği ve diğer birçok ülkeyle büyük mali açıklarımız var. Bu sorunu çözmenin tek yolu, şu anda ABD’ye On Milyarlarca Dolar kazandıran TARİFELER… Bunlar zaten yürürlükte ve görülmesi gereken güzel bir şey,” dedi.

Trump gazetecilerin piyasadaki düşüşlerle ilgili sorusu üzerine ise, “Bazen bir şeyi düzeltmek için ilaç almanız gerekir,” dedi. 

Perşembe ve cuma günleri S&P 500 endeksinden 5 trilyon dolardan fazla para silindi ve 2020’de koronavirüs pandemisinin başlamasından bu yana endeks için en kötü haftayı geride bıraktı.

Piyasalar düşerken, ABD Başkanının destekçileri bile Beyaz Saray’ın ticaret gündemiyle ilgili endişelerini dile getirdi. Pazar günü milyarder yatırımcı Bill Ackman, X’te “Hem dostlarımıza hem de düşmanlarımıza büyük ve orantısız gümrük vergileri koyarak … bir ticaret ortağı olarak ülkemize olan güveni yok etme sürecindeyiz,” diye yazdı.

Ackman ayrıca Ticaret Bakanı Howard Lutnick’e “borsanın ve ekonominin çöküşüne kayıtsız kaldığı” gerekçesiyle saldırdı ve Lutnick ile şirketi Cantor Fitzgerald’ın sabit gelirli varlıklara sahip olarak para kazandığını iddia etti.

ABD Hazine tahvilleri gibi güvenli liman tahvillerinin fiyatı, son birkaç gündeki hisse senedi düşüşü sırasında yükselmişti. Ackman, Lutnick’in “ekonomimiz çöktüğünde kâr ettiğini” söyledi.

Milyarder hedge fon yatırımcısı Stanley Druckenmiller da Trump’ın gümrük vergisi rejimine karşı olduğunu ifade ederek X’te, “Yüzde 10’u aşan gümrük vergilerini desteklemiyorum,” dedi.

Trump yönetimi yetkilileri tarafından yakından izlenen gösterge 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi, yatırımcıların küresel çapta tahvillere hücum etmesiyle Pazartesi günü 0,08 puan düşerek yüzde 3,91’e geriledi.

Japonya’nın 10 yıllık JGB getirisi 0,07 yüzde puanı düşüşle yüzde 1,11’e gerilerken, Çin’in 10 yıllık getirisi 0,09 yüzde puanı düşüşle yüzde 1,64’e geriledi.

Londra merkezli iki küresel banka ağır darbe aldı. HSBC ve Standard Chartered hisselerinin her ikisi de Hong Kong işlemlerinde yaklaşık %16 düştü.

Bloomberg Intelligence’a göre, gelişmekte olan piyasalara maruz kalmaları ve yakın zamanda Asya’ya stratejik olarak yönelmeleri, bu bankaları bir ticaret savaşına karşı özellikle savunmasız hale getiriyor.

Emtia da ağır kayıplar yaşamaya devam ederken, ABD petrol fiyatlarının göstergesi olan West Texas Intermediate yüzde 3,4 düşerek varil başına 59,80 dolara geriledi. Uluslararası gösterge Brent ham petrolü yüzde 3,4 düşüşle 63,35 dolara geriledi.

Endüstriyel kullanımı nedeniyle yaygın olarak büyümenin bir göstergesi olarak görülen LME bakır, yüzde 7’den fazla düşerek ton başına 8.690 dolara geriledi. Bitcoin yüzde 0,8 düşerek bir token başına 78.198 dolara geriledi.

ABD doları, en büyük ticaret ortağı para birimlerinden oluşan bir sepet karşısında yüzde 0,3 gerilerken, Japon yeni yüzde 0,8 artışla dolar başına 145,6 yene yükseldi. Çinli yetkililer kara renminbisini dolar başına 7,19 Rmb ile aralık başından bu yana en zayıf seviyesine getirdi.