Bizi Takip Edin

Diplomasi

‘Kara Pazartesi’: Piyasalardaki tarife çöküşü derinleşiyor

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergileriyle tetiklenen piyasa çöküşü, Başkan’ın küresel resesyon korkularının artmasına rağmen agresif ticaret politikalarından geri adım atmayacağının sinyalini vermesinin ardından pazartesi günü derinleşti.

Hisse senetleri büyük ölçüde düşerken, para birimleri yükseldi ve tahvil getirileri geriledi. S&P 500’ü takip eden kontratlar yüzde 3,2 düşerken, Nasdaq için olanlar yüzde 4,1 düştü. Hong Kong’un Hang Seng endeksinin yüzde 10’dan fazla düşmesiyle Asya hisseleri sarsıldı.

Avrupa hisse senetleri Pazartesi günkü açılışta Stoxx Europe 600 endeksinin yüzde 6,2, Almanya’nın Dax endeksinin ise yüzde 10 düşmesiyle geriledi. Frankfurt’taki endeks ise yüzde 9 civarında gerilerken, Ukrayna savaşı ile birlikte hisseleri uçan Alman silah şirketi Rheinmetall’in hisse değeri yüzde 27 düşüş ile felakete doğru gidiyor.

Ağır düşüşler, Goldman Sachs’ın Trump’ın geçen hafta ABD’nin ticaret ortaklarına kapsamlı vergiler getirmesinin ardından “finansal koşullarda keskin bir sıkılaşma” sonrasında ABD’nin resesyona girme olasılığını yüzde 35’ten yüzde 45’e yükseltmesiyle gerçekleşti.

Trump pazar gecesi Truth Social’da, “Çin, Avrupa Birliği ve diğer birçok ülkeyle büyük mali açıklarımız var. Bu sorunu çözmenin tek yolu, şu anda ABD’ye On Milyarlarca Dolar kazandıran TARİFELER… Bunlar zaten yürürlükte ve görülmesi gereken güzel bir şey,” dedi.

Trump gazetecilerin piyasadaki düşüşlerle ilgili sorusu üzerine ise, “Bazen bir şeyi düzeltmek için ilaç almanız gerekir,” dedi. 

Perşembe ve cuma günleri S&P 500 endeksinden 5 trilyon dolardan fazla para silindi ve 2020’de koronavirüs pandemisinin başlamasından bu yana endeks için en kötü haftayı geride bıraktı.

Piyasalar düşerken, ABD Başkanının destekçileri bile Beyaz Saray’ın ticaret gündemiyle ilgili endişelerini dile getirdi. Pazar günü milyarder yatırımcı Bill Ackman, X’te “Hem dostlarımıza hem de düşmanlarımıza büyük ve orantısız gümrük vergileri koyarak … bir ticaret ortağı olarak ülkemize olan güveni yok etme sürecindeyiz,” diye yazdı.

Ackman ayrıca Ticaret Bakanı Howard Lutnick’e “borsanın ve ekonominin çöküşüne kayıtsız kaldığı” gerekçesiyle saldırdı ve Lutnick ile şirketi Cantor Fitzgerald’ın sabit gelirli varlıklara sahip olarak para kazandığını iddia etti.

ABD Hazine tahvilleri gibi güvenli liman tahvillerinin fiyatı, son birkaç gündeki hisse senedi düşüşü sırasında yükselmişti. Ackman, Lutnick’in “ekonomimiz çöktüğünde kâr ettiğini” söyledi.

Milyarder hedge fon yatırımcısı Stanley Druckenmiller da Trump’ın gümrük vergisi rejimine karşı olduğunu ifade ederek X’te, “Yüzde 10’u aşan gümrük vergilerini desteklemiyorum,” dedi.

Trump yönetimi yetkilileri tarafından yakından izlenen gösterge 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi, yatırımcıların küresel çapta tahvillere hücum etmesiyle Pazartesi günü 0,08 puan düşerek yüzde 3,91’e geriledi.

Japonya’nın 10 yıllık JGB getirisi 0,07 yüzde puanı düşüşle yüzde 1,11’e gerilerken, Çin’in 10 yıllık getirisi 0,09 yüzde puanı düşüşle yüzde 1,64’e geriledi.

Londra merkezli iki küresel banka ağır darbe aldı. HSBC ve Standard Chartered hisselerinin her ikisi de Hong Kong işlemlerinde yaklaşık %16 düştü.

Bloomberg Intelligence’a göre, gelişmekte olan piyasalara maruz kalmaları ve yakın zamanda Asya’ya stratejik olarak yönelmeleri, bu bankaları bir ticaret savaşına karşı özellikle savunmasız hale getiriyor.

Emtia da ağır kayıplar yaşamaya devam ederken, ABD petrol fiyatlarının göstergesi olan West Texas Intermediate yüzde 3,4 düşerek varil başına 59,80 dolara geriledi. Uluslararası gösterge Brent ham petrolü yüzde 3,4 düşüşle 63,35 dolara geriledi.

Endüstriyel kullanımı nedeniyle yaygın olarak büyümenin bir göstergesi olarak görülen LME bakır, yüzde 7’den fazla düşerek ton başına 8.690 dolara geriledi. Bitcoin yüzde 0,8 düşerek bir token başına 78.198 dolara geriledi.

ABD doları, en büyük ticaret ortağı para birimlerinden oluşan bir sepet karşısında yüzde 0,3 gerilerken, Japon yeni yüzde 0,8 artışla dolar başına 145,6 yene yükseldi. Çinli yetkililer kara renminbisini dolar başına 7,19 Rmb ile aralık başından bu yana en zayıf seviyesine getirdi.

Diplomasi

Ukrayna, İngiliz L119 obüslerini lisansla üretecek

Yayınlanma

Ukrayna ile Birleşik Krallık, L119 obüslerinin Ukrayna’da lisans altında üretilmesi konusunda anlaşmaya vardı. The Wall Street Journal’a göre proje, ülkenin Patriot sistemlerine ait füzeler gibi daha karmaşık Batı silahlarını üretme kabiliyetini de ortaya koyabilir. Üretim süreci test modeliyle başlayacak; namlu, sürgü mekanizması ve hidrolik sistemler gibi parçaların önemli bölümü Ukrayna’da imal edilecek.

Ukrayna, Birleşik Krallık ile L119 tipi hafif obüslerin ülke içinde üretilmesi konusunda anlaşma sağladı.

The Wall Street Journal haberinde, bu projenin Ukrayna sanayisinin Patriot sistemlerine ait füzeler dahil olmak üzere daha karmaşık Batı silahlarını üretmeye hazır olup olmadığını ortaya koyacağını belirtti.

İngiliz savunma şirketi BAE Systems lisansı altında gerçekleştirilecek üretim Ukraynalı bir işletme tarafından yürütülecek.

BAE Systems Temsilcisi Giles Ambrose, üretim sürecini denetlemek ve düzene koymak amacıyla fabrikanın öncelikle obüsün test modelini imal edeceğini bildirdi.

L119, nakliyesi çekici araçlar ya da helikopterlerle sağlanan hafif bir obüs modeli olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 17 kilometre mesafedeki hedefleri vurabilen sistemin M119 adını taşıyan benzer bir versiyonu ABD ordusu tarafından da kullanılıyor.

The Wall Street Journal haberinde obüs imalatının insansız hava araçlarına kıyasla daha karmaşık bir süreç gerektirdiğine dikkat çekildi. Bu üretim için namlu, kama mekanizması, hidrolik sistemler ve diğer metal parçaların imalatı gerekiyor.

Ukraynalı işletme bu bileşenlerin birçoğunu kendi imkanlarıyla üretecek. BAE Systems Temsilcisi Ambrose konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Bu durum malzemeler, parçaların imalatı ve mekanik işleme süreçleriyle ilgili ciddi zorluklar barındırıyor” dedi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile BAE Systems temsilcileri obüslerin üretimini ilk olarak Ağustos 2023’te ele aldı ve taraflar bir anlaşma imzaladı. Bir ay sonra şirketin Kiev yönetimine obüs yedek parçalarının üretimini kurmayı teklif ettiği açıklandı.

O dönemde İngiliz savunma şirketinin planlarını değerlendiren Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Ukrayna topraklarında silah üretim tesislerinin kurulmasının çatışmaların gidişatını esasta değiştirmeyeceğini beyan etti. Peskov, Moskova’nın bir ofis açılmasını olumsuz karşılayacağını ve bu yapının ordunun hedefi haline geleceğini dile getirdi.

Ayrıca bu yılın ilkbahar döneminde Ukraynalı yetkililer Patriot füzelerinde kritik bir eksiklik yaşandığını duyurdu.

Bu gelişmenin ardından Zelenski, ABD’den bu füzelerin üretimi için lisans verilmesini talep etti. Temmuz ayı başında ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın Ukrayna’ya söz konusu lisansı sağlayacağını açıkladı.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Hürmüz Boğazı krizinin ardından doğalgazda dört ayın zirvesi

Yayınlanma

Savaş ve lojistik kaygılar nedeniyle Avrupa’da gösterge doğalgaz fiyatları megavatsaat başına 60 avroyu aşarak son dört ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Analistler ve sektör uzmanları, azalan Avrupa rezervleri ile Asya’daki yüksek sıcaklıkların yanı sıra jeopolitik risklerin enerji piyasalarında kalıcı bir unsur haline geldiğine dikkat çekiyor.

Hürmüz Boğazı’nda yeniden tırmanan şiddet olayları, dünyanın en kritik enerji geçiş noktasından sevkiyat yapılabilirliğine dair endişeleri tetikledi.

Bu gelişmelerin ardından Avrupa’da doğalgaz fiyatları son dört ayın en yüksek seviyesine çıktı.

Politico’nun haberine göre Dutch TTF olarak bilinen gösterge niteliğindeki Avrupa doğalgaz fiyatı, pazartesi günü kısa süreliğine megavatsaat başına 60 avro eşiğini aşarak mart ortasından bu yana kaydedilen en yüksek seviyeyi gördü.

ABD’nin İran’a yönelik üst üste 10’uncu gecesinde de düzenlediği hava saldırılarına Tahran yönetiminin bölgedeki ABD müttefiklerini ve Basra Körfezi’ndeki tankerleri hedef alarak yanıt vermesinin ardından fiyatlar salı günü megavatsaat başına 59 avro seviyesinde dengelendi.

Haziran ayında sağlanan ateşkesten önce doğalgaz fiyatları megavatsaat başına 50 avronun altında seyrediyordu. Öngörülmesi imkânsız hale gelen bir savaş sürecinde piyasa aktörleri büyük riskler almaktan kaçınıyordu.

Salı günü kaydedilen rakamlar, bir önceki aya kıyasla yüzde 50’lik bir artışa işaret ediyor.

Bu tablo aynı zamanda, tükenen Avrupa rezervleri ile Asya’da mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıkların birleşmesi sonucu doğalgaz arzının daha da daralacağı yönündeki kaygıları yansıtıyor.

Analistler, Asya’daki yüksek sıcaklıkların klima kullanımını artırarak talebi yukarı çekeceğini öngörüyor.

Son fiyat sıçramaları, Ortadoğu’daki huzursuzluğun enerji piyasalarında kalıcı bir unsur olarak fiyatlandırılacağı yönündeki endişeleri artırdı.

Bu durum, Washington ve Tahran’ın deniz trafiğine geçiş ücreti veya “hizmet bedeli” uygulama tehditlerinin yanı sıra Yemen’deki Ensarullah’ın bölgedeki bir diğer kritik su yolu olan Babilmendep Boğazı’nı ambargo altına alacağını duyurmasıyla daha da pekişti.

Montel Energy kıdemli analisti Tobias Federico sürece ilişkin değerlendirmesinde, “Hürmüz Boğazı’nın sürekli olarak rastgele biçimde trafiğe açılıp kapanması, buranın artık dünya LNG sevkiyatı için güvenilir bir teslimat rotası olmadığını gösteriyor” dedi.

Madrid merkezli enerji şirketi Moeve’nin Ticaret ve Ticari Entegrasyondan Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Alice Acuña ise “TTF’de son dönemde yaşanan yükseliş, jeopolitik riskin enerji piyasaları için yapısal bir gerçeklik haline geldiğini kanıtlıyor” ifadesini kullandı.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Britanya Başbakanı Burnham, ABD’ye üs izni verdi

Yayınlanma

Yeni Britanya Başbakanı Andy Burnham, Birleşik Krallık’ın İran’a karşı “savunma amaçlı saldırılar” olarak adlandırdığı operasyonlar için ABD’nin İngiliz askeri üslerini kullanmasına onay verdi.

Bir önceki Başbakan Keir Starmer, ABD operasyonlarının yeniden başlamasının ardından ve çatışmanın tırmanacağına dair endişeler sürerken, Birleşik Krallık’ın izleyeceği politikayı görüşmek üzere geçen cuma günü bir toplantısıya başkanlık etti.

Bloomberg’e bilgi veren kaynaklara göre, toplantıya katılan bakanlar, Diego Garcia ve RAF Fairford’daki üslerin İran’ın füze tehdidine karşı koyan ABD uçakları tarafından kullanılabileceği ve bu tesislerin Hürmüz Boğazı’nı hedef almak için kullanılabileceği yönündeki mevcut politikayı sürdürme kararı aldı.

Kaynaklara göre, pazartesi günü başbakan olan Burnham, görüşme hakkında bilgilendirildi ve alınan karara onay verdi.

Kaynaklar, “savunma amaçlı” ABD saldırıları için Birleşik Krallık üslerinin kullanımına izin verme konusunda önceki hükümetin politikasını sürdüreceğini belirtiyor. 

Bu, İngiliz üslerinin şu anki ABD operasyonlarının bir kısmında kullanılması muhtemel olduğu anlamına geliyor.

Karar, ABD’nin yeniden başlattığı operasyonların 10. gününün ardından ortaya çıktı. ABD Merkez Komutanlığı, gece boyunca İran’ın askeri komuta merkezlerini, füze fırlatma üslerini ve hava savunma sistemlerini hedef aldığını açıkladı.

Bununla birlikte, İngiliz yetkililer, Trump’ın köprüleri ve elektrik santrallerini vurma tehditlerinden endişe duyuyor.

ABD Başkanı Donald Trump salı günü, diplomatik bir çözüme ulaşılamaması halinde Kazma Dağı’ndaki İran nükleer tesisinin hedef haline gelebileceği uyarısında bulundu.

Bu durum, üslerin kullanılmasının Birleşik Krallık’ı savaş suçlarına ortak yaptığını savunan sol kanattaki İşçi Partisi milletvekilleri, Yeşil Parti ve Liberal Demokratlar’dan eleştiri alması muhtemel.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English