Diplomasi
Kiev’den AB yönetimine mektup: Yarım önlemleri kabul etmeyeceğiz
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Avrupa Birliği yönetimine gönderdiği mektupta, Almanya Başbakanı Friedrich Merz tarafından gündeme getirilen “oy hakkı olmaksızın kısmi üyelik” önerisini reddederek, genişleme konusundaki kararsızlığın Rusya tarafından zayıflık olarak algılanacağı uyarısında bulundu. Zelenskiy, Ukrayna’nın hedefinin tam üyelik olduğunu vurgulayarak, Avrupa’nın güvenliğine askeri katkı sağlayan bir ülkenin bekleme odasında tutulmasının kabul edilemez olduğunu belirtti.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Avrupa Birliği (AB) liderliğine gönderdiği resmi mektupta, Almanya Başbakanı Friedrich Merz tarafından önerilen kısmi üyelik modelini reddetti.
Zelenskiy, birliğin genişleme konusundaki tereddütlerinin Moskova tarafından bir zayıflık işareti olarak değerlendirileceğini vurguladı.
Bloomberg ajansının ulaştığı dört sayfalık mektuba dayandırdığı habere göre Kiev, AB’ye entegrasyon sürecinde ara formüllere karşı net bir duruş sergiledi.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB dönem başkanlığını yürüten Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis’e hitaben yazılan mektupta Zelenskiy, Ukrayna’nın tam üyelik hedefinin değişmediğini kaydetti. Ukrayna lideri, süreçte “yarım önlemler” alınmaması gerektiği konusunda uyarılarda bulundu.
Zelenskiy mektubunda, “Üyeliği hiçbir zaman bir ‘yarım Avrupa’ya’ katılım olarak değerlendirmedik” ifadelerini kullandı.
Merz’in “ortak üyelik” planına Kiev’den doğrudan yanıt
Bloomberg’in değerlendirmesine göre bu mektup, Almanya Başbakanı Merz’in Ukrayna’ya tam üyelik öncesinde bir geçiş aşaması olarak “ortak üyelik” statüsü verilmesi yönündeki önerisine karşı Kiev’in verdiği doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor.
Almanya tarafından sunulan taslak plana göre Kiev’in, karar alma mekanizmalarının dışında tutulması, ancak AB bütçesine kısmi erişim sağlaması ve birlik toplantılarına katılması öngörülüyordu.
Ukrayna, 23 Haziran 2022 tarihinde elde ettiği AB aday ülke statüsünü koruyor. Zelenskiy, ülkesinin 2027 yılına kadar tam üyelik için teknik açıdan hazır hale geleceğini öngördüğünü açıklamıştı.
Buna karşın, AB’nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, mevcut prosedürler çerçevesinde Ukrayna’nın 2027 yılında birliğe üye olmasının mümkün olmadığını dile getirmişti.
Almanya Başbakanı Merz de Zelenskiy’nin 2027 hedefine ulaşmasının gerçekçi olmadığını, hatta 1 Ocak 2028 tarihinin bile bu süreç için iyimser bir tahmin olduğunu ifade etmişti.
“Avrupa’yı tehdit eden gücü durdururken kapıda bekletilmemiz tutarsızlık olur”
Zelenskiy mektubunda, Ukrayna’nın yalnızca yardım alan bir ülke konumunda bulunmadığını, aynı zamanda muharebe tecrübesini müttefikleriyle paylaşarak tüm Avrupa’nın güvenliğini sağlayan askeri bir güç olduğunu belirtti.
Ukrayna lideri, “Avrupa karşıtı en büyük gücü durdururken, kendimizin tam üyelik sürecinin bekleme odasında tutulması tutarsız bir durum oluşturur” değerlendirmesinde bulundu.
Avrupa’nın kararlı adımlar atmaması ve geride “yarım önlemler ile belirsizlikler” bırakması halinde Rusya’nın bunu bir fırsat olarak göreceğini kaydeden Zelenskiy, Ukrayna’nın AB içinde yer alıp karar mekanizmalarında oy hakkından mahrum bırakılmasının adil olmayacağını ifade etti.
Financial Times gazetesinin aktardığı bilgilere göre Fransa da Kiev için “entegre devlet statüsü” adı altında alternatif bir geçiş modeli öneriyor.
Bu öneri kapsamında, resmi üyelik gerçekleşene kadar Ukrayna’nın tarımsal sübvansiyonlara ve birlik fonlarına erişiminin sınırlandırılması planlanıyor.
Hem Fransa hem de Almanya, sundukları bu ara formüllerin Ukrayna’nın tam üyeliğine bir alternatif teşkil etmediğini savunuyor.
Avrupa Komisyonu ise Ukrayna’nın entegrasyonunu hızlandırmak amacıyla “tersine genişleme” olarak adlandırılan bir yöntem önermişti.
Bu model, Kiev’in öncelikle birliğe tam üye olarak kabul edilmesini, hakların genişletilmesi ve entegrasyonun derinleştirilmesi süreçlerinin ise üyelik sonrasına yayılmasını öngörüyor.