Kommersant: Putin, Zaporojye santralinde ABD ile ortak kripto madenciliğini kabul etti

Rusya Devlet Başkanı Putin, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için ABD ile yürütülen görüşmelerde Zaporojye Nükleer Santrali’nin Kiev’in katılımı olmaksızın ortaklaşa yönetilmesinin ele alındığını açıkladı. ABD tarafının santralde kripto para madenciliği yapılmasıyla ilgilendiğini belirten Putin, Washington’un aynı zamanda Ukrayna’ya elektrik tedariki konusunda ısrarcı olduğunu bildirdi.

Rusya ve ABD, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek amacıyla yürüttükleri müzakerelerde, Zaporojye Nükleer Santrali’nin Kiev yönetiminin katılımı olmadan ortaklaşa yönetilmesi seçeneğini değerlendiriyor.

Kommersant gazetesinin haberine göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 24 Aralık’ta iş dünyası temsilcileriyle yaptığı toplantıda konuya ilişkin açıklamalarda bulundu.

Putin, Amerikan tarafının santralde kripto para madenciliği organizasyonuyla ilgilendiğini ancak aynı zamanda Ukrayna’ya elektrik tedarikinin sağlanması konusunda da ısrarcı olduğunu belirtti.

Barış planında anlaşmazlık noktası: Santralin kontrolü

ABD, Ukrayna konusundaki barış planını kasım ayı ortasında taraflara sunmuştu. Başlangıçta 28 maddeden oluşan belge, Washington ve Kiev arasında yapılan istişarelerin ardından 20 maddeye düşürüldü ve Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy tarafından resmen açıklandı.

Zelenskiy, toprak bütünlüğü ve Zaporojye Nükleer Santrali’nin aidiyeti konularında henüz bir uzlaşı sağlanamadığını ifade etti.

Ukrayna lideri, ABD’nin santral için Amerikan tarafının kilit rol oynayacağı üçlü bir yönetim modeli önerdiğini duyurdu. Kiev yönetimi ise Rusya’nın tamamen dışlandığı ve santralin ABD ile Ukrayna arasında eşit şartlarda yönetildiği bir yapıyı savunuyor.

Mevcut barış planı, Zaporojye oblastındaki cephe hattının dondurulmasını öngörüyor. Bu durum, barış anlaşmasının imzalanması halinde santralin Rusya ordusunun kontrolünde kalmaya devam edeceği anlamına geliyor.

Avrupa’nın en büyük nükleer santrali

Savaş öncesinde Ukrayna’nın elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 20’sini karşılayan Zaporojye Nükleer Santrali, Avrupa’nın en büyük nükleer santrali olma özelliğini taşıyor.

Dinyeper Nehri’nin sol yakasında, Energodar kenti yakınlarında bulunan tesis, Rusya’nın topyekûn işgalinin başladığı Mart 2022’de Rus ordusu tarafından ele geçirildi.

Eylül 2022’de tüm reaktörleri “soğuk durdurma” moduna alınan santralin yönetimi, Putin’in talimatıyla Rus devlet nükleer enerji kurumu Rosatom’a bağlı Rosenergoatom şirketine devredildi. Santralde görev yapmaya devam eden Ukraynalı uzmanlara ise Rusya pasaportu verildi.

UAEA’dan güvenlik uyarısı

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), daha önce yaptığı açıklamalarda santraldeki nükleer güvenlik prensiplerinin neredeyse tamamının ihlal edildiğine dikkat çekmişti.

Ajans, mevcut koşullar altında durdurulmuş haldeki altı reaktörün güvenli bir şekilde yeniden devreye alınmasının mümkün olmadığını vurguluyor.