Asya
Kuzey Kore ilk kez uranyum zenginleştirme tesisinin fotoğraflarını yayınladı

Kuzey Kore (Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti), uranyum zenginleştirme tesisinin ilk fotoğraflarını yayınladı.
Yasaklı silah programlarını sürdürdüğü için bir dizi Birleşmiş Milletler yaptırımıyla karşı karşıya olan Pyongyang, 2006’daki ilk nükleer denemesinden bu yana uranyum zenginleştirme tesisinin ayrıntılarını daha önce hiç kamuoyuna açıklamamıştı.
Devlet tarafından işletilen Kore Merkezi Haber Ajansı’nın (KCNA) cuma günü bildirdiğine göre lider Kim Jong-un, Nükleer Silahlar Enstitüsü’nü ve “silah sınıfı nükleer malzemelerin üretim üssünü” gezdi.
Fotoğraflarda Kim’in uzun metal santrifüj sıraları arasında yürüdüğü görülüyor ancak tam tarih belli değil.
Bu tür tesisler nükleer savaş başlığı üretmek için gerekli olan yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu santrifüjlerde yüksek hızlarda döndürerek üretiyor.
Tesisin nerede olduğu belli değil ancak Kuzey Kore’nin Yongbyon nükleer sahası da dahil olmak üzere çok sayıda uranyum zenginleştirme tesisi işlettiği düşünülüyor.
Ziyaret sırasında KCNA, Kuzey Kore liderinin “kendini savunmak için nükleer silahları katlanarak artırmak amacıyla santrifüj sayısını daha da artırma ihtiyacını vurguladığını” bildirdi.
Uzmanlar, Pyongyang’ın ilk kez “uranyum zenginleştirme tesisinin iç işleyişini” bu kadar ayrıntılı olarak açıkladığını söyledi.
ABD merkezli Stimson Center düşünce kuruluşunda çalışan Kuzey Kore uzmanı Jenny Town Reuters haber ajansına yaptığı açıklamada, görüntülerin “zenginleştirme kapasitelerinin ne kadar gelişmiş olduğunu gösterdiğini, bunun da hem yeteneklerine hem de nükleer silah cephaneliklerini artırma konusundaki kararlılıklarına daha fazla güvenilirlik kazandırdığını” söyledi.
Güney Kore’den ‘ABD’ hatırlatması
Güney Kore, uranyum zenginleştirme tesisi nedeniyle Kuzey’i “bir dizi BM Güvenlik Konseyi kararının açık bir ihlali” olarak eleştirdi.
Yonhap haber ajansı tarafından yayınlanan bir açıklamada Birleşme Bakanlığı, “Kuzey Kore’nin herhangi bir nükleer tehdidi ya da provokasyonu, Güney Kore-ABD ittifakının sağlam ve genişletilmiş caydırıcılığına dayalı olarak hükümetimiz ve ordumuz tarafından ezici ve güçlü bir yanıtla karşılanacaktır” dedi.
Uzmanlar uranyum zenginleştirme tesisinin aniden kamuoyuna açıklanmasının kasım ayındaki ABD başkanlık seçimleri öncesi bir mesaj olabileceğini söyledi.
Kore Ulusal Birleşme Enstitüsü’nde kıdemli bir analist olan Hong Min AFP haber ajansına yaptığı açıklamada, görüntülerin “bir sonraki yönetime Kuzey Kore’nin nükleer silahlardan arındırılmasının imkansız olacağına dair bir mesaj” olduğunu söyledi.
“Bu aynı zamanda diğer ülkelerin Kuzey Kore’yi nükleer bir devlet olarak kabul etmelerini talep eden bir mesajdır” diye ekledi.
Asya
Yen dolar karşısında 40 yılın en düşük seviyesine gerileyerek 162 yen eşiğini aştı

Yen, gece saatlerinde dolar karşısında 161,96 seviyesini aşarak Aralık 1986’dan bu yana görülmeyen seviyelerde işlem gördü.
Pazartesi günü New York’ta kısa süreliğine 161,97 seviyesine dokundu ve salı günü Tokyo piyasası açılırken yaklaşık 161,92 seviyesine geri çekildi.
Yaklaşık bir haftadır Japon para birimi, kırk yılın en düşük seviyelerinin eşiğinde seyrediyor ve bu dip seviyeleri tekrar tekrar test ediyor.
Yen aynı zamanda analistlerin müdahale beklediği aralığın da oldukça içinde bulunuyor.
Maliye Bakanı Satsuki Katayama, hükümetin “kararlı adım” atmaya hazır olduğu uyarısında bulundu.
Piyasa, hükümetin yeni destekleme çabalarının yen üzerindeki etkisine kuşkuyla bakmayı sürdürüyor ve para birimi üzerindeki baskı istikrarlı biçimde devam ediyor.
Herhangi bir müdahalenin kısa vadede yeni bir ölçüde güçlendirmesi beklense de bazı yatırımcılar, para biriminin değer kaybını durdurmanın zor olacağına bahis oynuyor.
Endişeler büyük ölçüde maliye ve para politikasına odaklanıyor.
Japonya’nın politika faizi şu anda yüzde 1 seviyesinde bulunurken, ABD federal fonlama faizi yüzde 3,50 ile yüzde 3,75 aralığında belirlenmiş durumda. ABD’de faiz artışı beklentileri güçlenirken, Japonya Merkez Bankası’nın faiz patikasının ise hâlihazırda fiyatlandığı düşünülüyor.
Yen, 3 Temmuz 2024’te 161,96 seviyesini görmüştü. Bunu müdahale izlemiş, Japon hükümeti para birimini desteklemek için yaklaşık 37 milyar dolar harcamıştı. Yen daha sonra dolar karşısında yaklaşık 140 seviyesine dönmüştü.
Nisan ayında Japon para birimi dolar karşısında 160,72 seviyesine ulaştı ve hükümet yeni destekleyici müdahalede bulundu; bildirildiğine göre yaklaşık 73 milyar dolar harcadı. Bu müdahalenin ardından para birimi dolar karşısında yaklaşık 155 seviyesine kadar geldi, ancak sonrasında yeniden zayıflayarak mevcut seviyelere geriledi.
Asya
Çin Komünist Partisi üye sayısı 101 milyonu aştı ancak üyeleri yaşlanmaya devam ediyor

Resmi veriler, dünyanın en büyük ikinci siyasi partisi olan Çin Komünist Partisi (ÇKP)’nin yaşlandığını gösteriyor; üyelerin neredeyse yüzde 30’u 61 yaş ve üzerinde.
Dünyanın en büyük ikinci siyasi partisine ilişkin resmi verilere göre, Çin Komünist Partisi’nin üye sayısı geçen yıl daha yavaş bir hızla arttı ve üyelerin ortalama yaşı yükselmeye devam etti.
Gelenek gereği veriler, partinin 1921’deki kuruluş tarihi olan 1 Temmuz’dan bir gün önce yayımlandı.
Partinin en üst düzey personel birimi olan Merkez Komitesi Örgüt Departmanı’nın salı günü yayımladığı rapora göre, partinin 2025 yılı sonu itibarıyla 101 milyon üyesi vardı. Bu, bir önceki yıla göre yüzde 1’lik artış anlamına geliyor.
Bu, en az beş yılın en düşük büyüme oranı oldu. Üye sayısındaki yıllık artış, üyeliğin yüzde 3,7 genişlediği 2021’den bu yana her yıl geriledi.
Rapora göre, üyelerin neredeyse yüzde 30’u 61 yaş ve üzerindeydi. Bu oran, en az beş yılın en yüksek seviyesi olurken, 2024’te yüzde 29’un biraz altındaydı.
Yaşlanma hızı da arttı. 2022’de kısa süreli bir düşüşün ardından, 60 yaş üstü üyelerin oranı istikrarlı biçimde yükseldi ve yalnızca 2023 ile 2025 arasında 1,43 puan arttı.
Aynı dönemde, 35 yaş ve altındaki üyelerin oranı geriledi. Bu yaş grubu 2025’te partinin yaklaşık yüzde 22’sini oluştururken, 2021’de bu oran neredeyse dörtte bire yakındı.
Bu eğilim, partinin gençleri üye yapmaya odaklanmasına rağmen devam ediyor. Nitekim 2025’te kabul edilen yeni üyelerin beşte dördünden fazlası 35 yaş ve altındaydı.
Partinin yaşlanması, Çin genelinde yaşanan daha geniş kapsamlı demografik krizle eş zamanlı ilerliyor. Ülkede doğum oranı düşük seyrediyor ve nüfus dört yıl üst üste azaldı. Bu durum, partinin Çin nüfusu içindeki payının da kademeli olarak artması anlamına geliyor: Parti üyeleri 2025 sonunda nüfusun yüzde 7,21’ini oluştururken, bu oran 2021’de yüzde 6,85’ti.
Kadınlar parti içinde hâlâ yeterince temsil edilmezken, 2025’te sınırlı artış kaydedildi. Kadınlar artık partinin yüzde 31,5’ini oluşturuyor; bu oran 2024’te yüzde 30,9’du.
Parti üyeleri aynı zamanda giderek daha eğitimli hale geliyor. Üniversite diploması veya daha yüksek eğitim derecesine sahip üyelerin oranı, 2024’teki yüzde 57,6 seviyesinden yüzde 59’a yükseldi.
Parti ayrıca geçen yıl iç ödül ve takdir uygulamalarını azalttı. 2024’te 175 bin taban örgütüne verilen takdir sayısı 108 bine düşerken, “seçkin” üye olarak ödüllendirilenlerin sayısı da bir önceki yılki 728 binden 583 bine geriledi.
Parti liderliği, “formalizm” olarak adlandırılan aşırı bürokrasiye karşı yıllardır süren bir kampanya yürütüyor. Bu kampanya 2025 boyunca yoğunlaştı ve bu yıl yetkililerin “doğru siyasi performans anlayışını” benimsemelerini hedefleyen yeni bir hamleyle devam etti. Bu kampanyanın gelecek ay sonunda tamamlanması bekleniyor.
Çin Komünist Partisi uzun süredir üye sayısı bakımından dünyanın en büyük siyasi partisi olarak görülüyordu. Ancak Hindistan’ın iktidardaki Bharatiya Janata Partisi, geçen eylül ayında 140 milyon üyeye ulaşarak Çin Komünist Partisi’ni geride bıraktığını ileri sürdü.
Çin Komünist Partisi’ne katılmak, mevcut üyelerin onayını, geçmiş ve siyasi incelemeleri ve kabul öncesinde deneme süreci kapsamında gözlemi gerektiriyor.
Parti üyeliği, Çin’in devlet kurumlarında ve kamu iktisadi teşebbüslerinde yükselmek için neredeyse bir ön koşul niteliği taşıyor. Büyük özel şirketlerdeki yöneticiler arasında da giderek daha yaygın hale geliyor.
Üyeler ileri yaşlara ulaşsa bile parti onları izlemeyi sürdürüyor. Çin Komünist Partisi 2022’de, “emekli yetkililer için parti inşası çalışmalarının güçlendirilmesine” ilişkin bir dizi yönerge yayımladı ve “emekli kadroların yeni katkılar sunmaları için örgütlenmesi ve yönlendirilmesi” çağrısında bulundu.
Asya
Hindistan’da Hamamböceği Partisi’nin protestoları sürüyor

Hindistan’da kendilerini “tembeller, işsizler ve kronik olarak haklılar” şeklinde tanımlayan Cockroach Janta Party (CJP) öncülüğündeki protestolar ikinci haftasını geride bırakırken, ünlü aktivist Sonam Wangchuk destek için açlık grevine başladı. Tıp fakültesi giriş sınavı sorularının sızdırılması nedeniyle Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifasını talep eden göstericiler, kabine revizyonuna odaklandı.
Hindistan’da gençlik hareketi olarak öne çıkan Cockroach Janta Party (CJP) liderlerinin başkent Yeni Delhi’de yürüttüğü oturma eylemi salı günü itibarıyla ikinci haftasına yaklaşırken, tanınmış aktivist Sonam Wangchuk de eğitim bakanının istifa etmesi talebiyle açlık grevine başladı.
Yeni Delhi’deki protestolar sürerken, hükümete yakın kaynaklar kabinede önemli değişikliklerin değerlendirildiğini aktarıyor.
Hindistan medyasında yer alan haberlerde ise Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın görevden alınabileceği ya da başka bir bakanlığa kaydırılabileceği belirtiliyor.
Geçen ay kurulmasının ardından birkaç gün içinde Instagram’da 22 milyon takipçiye ulaşan CJP, ulusal tıp fakültesi giriş sınavı sorularının sızdırılması gerekçesiyle Pradhan’ın istifasını talep ediyor.
Yeni Delhi’nin merkezindeki protesto alanında her gün yaklaşık 100 CJP destekçisi bir araya geliyor.
Bakan Pradhan’ın görevden alınması çağrısı içeren bir pankartın altında, toplumsal aktivist Sonam Wangchuk ile 30 yaşındaki parti kurucusu Abhijeet Dipke, Reuters ajansına yaptıkları açıklamada “Her geçen gün Hindistan’ın farklı bölgelerinden daha fazla insan buraya geliyor” ifadelerini kullandı.
Dipke, hükümetin kararını beklediklerini belirterek “Kabine revizyonu yapılacağına dair haberler var. Bu açıklama geldikten sonra bir sonraki adımımıza karar vereceğiz” dedi.
Eyleme destek veren Wangchuk, memleketi olan Himalayalar’daki Ladakh federal bölgesine eyalet statüsü verilmesi talebiyle geçen yıl düzenlenen ve şiddet olaylarına sahne olan protestoların ardından gözaltına alınmıştı.
“Altı haftalık açlık grevi ya da ölüm”
Platformdaki bir yatakta uzanan Wangchuk, yaşamını yitirmediği sürece altı hafta boyunca oruç tutacağını açıkladı.
Wangchuk “Ancak umarım işlerin bu noktaya varmasına gerek kalmaz. Demokrasilerde duyarlı bir hükümet halkın acılarını dinler ve umarım harekete geçerler” ifadelerini kullandı.
CJP, kendisini “tembellerin, işsizlerin ve kronik olarak haklıların” temsilcisi olarak tanımlıyor. Partinin internet ortamındaki hızlı yükselişi, 1,42 milyarlık nüfusunun yarısından fazlasını gençlerin oluşturduğu Hindistan’da, genç kuşak arasındaki huzursuzluğu yansıtıyor.
Resmi verilere göre Hindistan’da 15 yaş ve üzeri nüfusta işsizlik oranı 2025 yılında yüzde 3,1 olarak kaydedilse de bu oran 15-29 yaş grubunda yaklaşık yüzde 10’a ulaşıyor.
Kentlerde ise söz konusu oran yüzde 13,6’ya kadar yükseliyor.
Gençlerin tepkisini çeken bir diğer unsur ise 2,3 milyon adayın girdiği tıp fakültesi sınavının iptal edilmesine yol açan soru sızıntısı oldu.
Bu ay ikinci kez düzenlenen sınavda hükümet, soru kitapçıklarını taşımak için askeri uçakları görevlendirmiş ve sızıntının yayıldığını belirttiği mesajlaşma platformu Telegram’a erişimi geçici olarak engellemişti.
CJP’nin faaliyetleri, Başbakan Narendra Modi’nin liderliğindeki iktidar partisi BJP bünyesinde de tepkiyle karşılanıyor. BJP Genel Başkanı Nitin Nabin bu hafta yaptığı bir konuşmada, bu tür yapıların ülkeye zarar verdiğini ifade etti.
Nabin, konuşmasında “Bu virüs ve hamamböceği partileri ülkenin içini boşaltabilir. Bu tür insanlar Hindistan karşıtı bir çetenin parçasıdır ve onlara dersini yalnızca BJP kadroları verebilir” dedi.
Amerika2 hafta öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Avrupa7 gün önceKuzey Akım sabotajında ‘porno filmi kılıfı’ iddiası
Asya2 hafta önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceHeidegger’in kulübesindeki Avrupa solu
Dünya Basını2 hafta önceİngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak
Dünya Basını2 hafta önceForeign Policy: İran, Vietnam’dan Daha Ağır Bir Yenilgi
Rusya2 gün önce“Planlarımızda Kiev rejimini kurtarmak yok”
Dünya Basını2 hafta önceİran savaşı küresel güç dengelerini nasıl yeniden şekillendirdi?












