Lukaşenko, cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki eski rakibini serbest bıraktı

Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, 2010’daki cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki rakibi Nikolay Statkeviç’in de aralarında bulunduğu 52 mahkumu affetti. Karar, Lukaşenko’nun ABD’li bir temsilciyle görüşmesinin ardından geldi. Serbest bırakılanlar arasında 14 yabancı uyruklu da bulunuyor.

Belarus’ta yayımlanan Naşa Niva gazetesinin haberine göre Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, muhalif siyasetçi Nikolay Statkeviç ve düşünür Vladimir Matskeviç’i serbest bıraktı. Statkeviç Mayıs 2020’de gözaltına alınmıştı.

Gomel Mahkemesi, Aralık 2021’de Statkeviç’i toplumsal olayları organize etme suçlamasıyla 14 yıl hapis cezasına çarptırmıştı.

69 yaşındaki Nikolay Statkeviç, 2010 yılında Belarus’ta düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmuştu. Merkezi Seçim Komisyonu verilerine göre Statkeviç, oyların yüzde 1,05’ini almış, seçimi Aleksandr Lukaşenko kazanmıştı.

2020’deki protestolar sonrası tutuklanmıştı

Statkeviç, 2020’de yeniden cumhurbaşkanlığına aday olmayı planlamış ancak Merkezi Seçim Komisyonu başvurusunu reddetmişti.

Bunun üzerine Statkeviç, Svetlana Tihanovskaya’nın adaylığını desteklemişti. Seçimlerin resmi sonuçlarının açıklanmasının ardından Belarus’ta binlerce kişinin katıldığı protesto gösterileri düzenlenmişti.

Kitlesel gösteriler, protestocular ile kolluk kuvvetleri arasında çatışmalara dönüşmüş, birkaç kişi hayatını kaybetmiş ve ülkedeki fabrikalarda sivil itaatsizlik eylemleri düzenlenmişti.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisinin raporunda, Belarus makamlarının protestolara kitlesel baskılarla karşılık verdiği iddia edilmişti.

Naşa Niva‘nın haberine göre, Statkeviç ve Matskeviç ile birlikte, daha önce Druskininkai kentindeki sanatoryumda çalışan Litvanya vatandaşı Elena Ramanauskene de serbest bırakıldı. Ramanauskene, 2024’te casuslukla suçlanarak altı yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

Serbest bırakılanlar arasında, beş yıl hapis cezası alan Belaruslu aktivist ve gazeteci Nikolay Dedok ile 15 yıl hapis cezasına mahkum edilen Belarus Golovnogo Mozga adlı Telegram kanalının kurucusu İgor Losik de yer alıyor.

Karar, ABD’li temsilciyle görüşmenin ardından geldi

Lukaşenko, toplamda 52 mahkumu affetti. Belarus Devlet Başkanlığı Sözcüsü Natalya Eysmont, kararın “hümanizm ilkelerinden hareketle” alındığını belirtti.

Affedilenler arasında 14 yabancı uyruklu bulunuyor. Bu kişilerden altısının Litvanya, ikişer kişinin Letonya, Polonya ve Almanya, birer kişinin ise Fransa ve İngiltere vatandaşı olduğu açıklandı.

Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda, affedilen tüm mahkumların Belarus’tan ayrılarak Litvanya topraklarına ulaştığını bildirdi.

Mahkumların serbest bırakıldığı haberinden önce Lukaşenko, ABD lideri Donald Trump’ın temsilcisi John Cole ile bir araya gelmişti.

Görüşmede Belarus lideri, mahkumların serbest bırakılması konusunda ABD ile “büyük bir anlaşmaya” karşı olmadığını söylemişti.

Daha önce, Trump’ın özel temsilcisi Keith Kellogg ile haziran ayında yapılan görüşmenin ardından, aralarında muhalif Sergey Tihanovskiy’nin de bulunduğu 14 mahkum serbest bırakılmıştı.