Trump’tan Lukaşenko’ya ‘özel dostluk nişanesi’

ABD, Belarus’un ulusal havayolu şirketi Belavia’ya yönelik yaptırımları kaldırdığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcisi aracılığıyla Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko’ya ‘özel dostluk nişanesi’ olarak nitelenen kişisel bir mektup ve hediye gönderdiği bildirildi.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Belarus’un ulusal havayolu şirketi Belavia’ya yönelik yaptırımları kaldırdığını açıkladı. Karar, ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcisi John Coale tarafından Minsk’te Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko ile yapılan görüşmede duyuruldu.

Görüşmede Coale, ABD Başkanı Trump adına Lukaşenko’ya kişisel bir mektup ve hediye de takdim etti.

Trump: Derhal yapın

Belarus devlet haber ajansı BELTA‘nın aktardığına göre, Coale görüşmede, “Tamamen resmi olarak belirtmek isterim ki Belavia’ya yönelik yaptırımları kaldırdık. Bu resmidir. Karar, ‘Bunu derhal yapın’ diyen Başkan Trump tarafından alındı,” diye konuştu.

CoCoalele, kararın Dışişleri Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve Hazine Bakanlığı dahil olmak üzere ilgili tüm ABD kurumları tarafından onaylandığını ve üzerinde anlaşıldığını vurguladı.

Özel dostluk nişanesi

Görüşme esnasında Coale, ABD Başkanı Trump’ın Lukaşenko’ya gönderdiği bir mektubu ve üzerinde Beyaz Saray’ın resmedildiği kol düğmelerini de hediye olarak sundu.

Belarus heyetinden bir üyenin okuduğu mektupta, “Sayın Lukaşenko, Melania ve ben doğum gününüz vesilesiyle en iyi dileklerimizi iletiyoruz,” ifadeleri yer aldı.

Lukaşenko’nun bu sözler üzerine gülerek, “Fırsat bulunca kutlarız! Gerçi Belarus’ta böyle bir adetimiz pek yoktur,” dediği aktarıldı.

Mektupta Trump’ın, Belaruslu tenisçi Arina Sabalenka’nın New York’taki ABD Açık’ta kazandığı zafere de değinerek, “O, ülkenizin sahip olduğu en iyi değerleri temsil ediyor. Onun başarılarıyla ne kadar gurur duyduğunuzu biliyoruz,” diye yazdığı belirtildi.

Lukaşenko’nun bu nota, “Takip ediyor, aferin ona,” şeklinde karşılık verdiği kaydedildi.

Coale, Trump’ın mektubu sadece ilk adı olan “Donald” ile imzalamasının “özel bir dostluk nişanesi” olduğunu belirtti.

Hediyeyi alan Lukaşenko’nun ise kol düğmelerini “ilginç” bulduğunu ve “borçlu kalmamaya çalışacağını” ifade ettiği bildirildi.

Yaptırımların geçmişi

Washington, Nisan 2022’de Belarus’a veya Rusya’ya ait, kontrol edilen veya işletilen ABD yapımı uçakların uçuşlarını yasaklamıştı.

Haziran ayında ise ABD Ticaret Bakanlığı, Belavia’nın ihracat kontrol tedbirlerini ihlal ettiği gerekçesiyle yaptırımları sıkılaştırmıştı.

Bu kısıtlamalar uyarınca, dünya genelindeki şirketlerin Belavia filosuna bakım yapmak için Amerikan parçalarını veya ekipmanlarını kullanması yasaklanmıştı.

Avrupa Birliği (AB) ise Aralık 2021’de, devlete ait havayolu şirketini yasa dışı göç organize etmek amacıyla Orta Doğu ve Kuzey Afrika’dan kasıtlı olarak yolcu taşımakla suçlayarak Belavia’ya yaptırım uygulamıştı. Şirket ise bu iddiaları reddetmişti.

Mayıs 2024’te Avrupa Birliği Adalet Divanı, Belarus havayolu şirketinin yaptırımların iptali için açtığı davayı reddetmişti.

Lukaşenko, ağustos ayında yaptığı bir açıklamada, Belarus’un ABD ile her zaman iyi ilişkilere sahip olduğunu ancak Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı askeri harekâtın ardından bu ilişkilerin “ciddi ölçüde kötüleştiğini” belirtmişti.

Belarus Dışişleri Bakanlığı, Washington’ın benzeri görülmemiş yaptırımlarına karşılık Minsk’in de bir dizi karşı tedbir almak zorunda kaldığını açıklamıştı.