Macron, Fransız nükleer şemsiyesini genişletmeye hazır

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “Rusya’ya karşı savunmayı güçlendirmek” gerekçesiyle, Avrupa’daki müttefikleriyle Fransa’nın nükleer silahlarının kendi topraklarında konuşlandırılması konusunda “görüşmeye hazır” olduğunu söyledi.

Macron’un salı günü TF1 televizyonuna verdiği röportajda yaptığı açıklamalar, Fransa’nın nükleer caydırıcılığının kıtaya yayılıp yayılmayacağı ve nasıl yayılabileceğini araştırmak için Almanya, Polonya ve diğer Avrupa ülkeleriyle görüşmelerde bulunduğu bir dönemde geldi.

Bu adım, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’daki Amerikan askeri varlığını azaltmak ve Avrupa ülkelerini kendi güvenlikleri için daha fazla sorumluluk almaya zorlamak istediğine dair işaretlere yanıt olarak değerlendiriliyor.

Macron, “Önümüzdeki haftalarda ve aylarda [Fransız nükleer silahları hakkında görüşmelerin] çerçevesini çok resmi bir şekilde belirleyeceğim, fakat bahsettiğim şartlarla işlere başladık bile,” dedi.

Macron, Fransa’nın nükleer korumasını Avrupalı müttefiklerine genişletmek için üç koşul ortaya koydu: Paris, diğer ülkelerin güvenliği için ödeme yapmayacak; Fransa’nın nükleer silahlarının konuşlandırılması, ülkenin kendini savunma kabiliyetini azaltmayacak; ve bombaların kullanılmasına ilişkin her türlü karar, yalnızca Fransa cumhurbaşkanının yetkisinde olacak.

On yıllardır ABD, büyük ölçüde Avrupa’daki askeri üslerinde atom bombaları ve savaş uçakları bulundurması nedeniyle, Avrupa’nın güvenliğinin en önemli “garantörü” olmuştu.

NATO ile yapılan nükleer paylaşım anlaşması uyarınca, nükleer bombalar ABD’nin kontrolü altında olmakla birlikte, Belçika, Almanya, Yunanistan, İtalya, Hollanda ve Türkiye’ye ait jetler tarafından taşınacak ve atılmak üzere tasarlanmıştı.

“Avrupa’da yaşadığımız an, jeopolitik olarak uyanış anıdır,” diyen Macron, Avrupa’nın ilk olarak “barış için” ve ekonomileri ve ticareti birbirine bağlamak için kurulduğunu, ama “şimdi meselenin güç olduğunu” savundu.

Avrupa’da ABD’nin nükleer garantilerini geri çekmesini isteyen çok az kişi var fakat endişe o kadar büyük ki, iki sadık Atlantikçi ülkenin liderleri (Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve Polonya Başbakanı Donald Tusk) kısa süre önce bu senaryo için hazırlıklara başlanması gerektiğini söyledi.

Öte yandan Fransa’nın nükleer silah cephanesi ABD’ninkinden çok daha küçük, bu nedenle Avrupa’ya aynı düzeyde güvenlik sunması mümkün değil.

Fransa, on yıllardır atom silahlarının kullanımını belirleyen “hayati çıkarların” bir “Avrupa boyutu” olduğunu söylüyor fakat Paris, Fransız cumhurbaşkanının seçeneklerini açık tutmak ve düşmanlarını tahminde zorlamak için bu terimi hiçbir zaman tanımlamadı. Bu, nükleer caydırıcılığın anahtarı.

Macron için, nükleer korumanın uzatılması konusunda Avrupalı müttefiklerle konuşmak, bu silahların Fransa’nın kendi savunması ve egemenlik vizyonu için ne kadar önemli olduğu düşünüldüğünde hassas bir konu.

Bu ayın başlarında bir Fransız yetkili, görüşmelerin devam ettiğini fakat Fransa’nın nükleer doktrininin revize edilmesinin olası olmadığını söylemişti.

Merz geçen hafta Paris’i ziyaret ettiğinde, Macron ile yaptığı görüşmede, Fransa’nın nükleer korumasının genişletilmesine ilişkin her türlü görüşmenin, ABD’nin NATO’ya sağladığı güvenlik garantilerini tamamlayıcı nitelikte olacağını söylemişti.