Merz’den Fransa’ya soğuk duş: FCAS projesi ihtiyacımızı karşılamıyor

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Fransa ve İspanya ile yürütülen 100 milyar avroluk ortak savaş uçağı projesi (FCAS) için, “artık Almanya’nın askeri ihtiyaçlarını karşılamadığını” söyleyerek soğuk duş etkisi yarattı.

Merz çarşamba günü (18 Şubat) yaptığı açıklamada, Geleceğin Muharebe Hava Sistemi’nin (Future Combat Air System – FCAS) merkezinde yer alan yeni nesil jetin, Bundeswehr’in (Alman Silahlı Kuvvetleri) ihtiyaçlarından çok Fransız ordusunun ihtiyaçlarına daha uygun olduğunu söyledi.

Alman ordusunun “şu anda” nükleer kapasiteli bir savaş uçağına ihtiyacı olmadığını belirten Merz, bunun Paris ve Berlin arasında “siyasi bir anlaşmazlık” değil, teknik bir anlaşmazlık olduğunu vurguladı.

Şansölye, Alman siyasi podcast’i Machtwechsel’e verdiği demeçte şunları söyledi:

“Fransızlar, yeni nesil savaş uçaklarında nükleer kapasiteli bir uçağa ihtiyaç duyuyor, fakat Alman Bundeswehr’in şu anda buna ihtiyacı yok. Şimdi soru şu: Bu iki farklı hedef gereksinim profili için iki uçak mı, yoksa sadece bir uçak mı inşa etme gücümüz ve irademiz var? Fransa sadece bir şey inşa etmek istiyor ve bunu Fransa’nın ihtiyaç duyduğu özelliklere pratik olarak uydurmak istiyor. Ama bizim ihtiyacımız olan bu değil. Bu nedenle bu siyasi bir anlaşmazlık değil, gereksinim profilinde gerçek bir sorunumuz var. Bunu çözemezsek, projeyi sürdüremeyiz.”

Merz’in yorumları, Avrupa savunma işbirliğinin amiral gemisi örneği olarak lanse edilen projenin ciddi sıkıntılar yaşadığının bir başka işareti olup, Paris ve Berlin arasında bir sonraki AB bütçesi ve savunma finansmanı gibi konularda gerginliklerin artmasıyla birlikte geldi.

Almanya, Fransa ve İspanya, planlandığı gibi bir sonraki aşamaya geçip geçmeyeceklerine veya ortak jet unsurunu bırakarak FCAS projesini küçültüp küçültmeyeceklerine karar vermek zorunda.

Proje, jet üzerinde çalışan savunma şirketleri arasındaki güç mücadeleleri nedeniyle de zorda.

Fransız Dassault Aviation ve Almanya merkezli Airbus’ın savunma birimi, karar verme liderliğinin kimde olduğu konusunda tartışıyor.

Berlin büyük ölçüde Airbus’ı desteklerken, Paris Dassault’u orijinal iş paylaşımına sadık kalmaya ikna edemedi.

Cuma günü, Angela Merkel ile birlikte FCAS projesini başlatan Macron, Almanya’ya projeyi olduğu gibi sürdürmesi için çağrıda bulundu.

Macron, Münih Güvenlik Konferansında, “Elimizdeki az sayıdaki ortak çözümü yok edersek, nasıl yeni ortak çözümler oluşturacağımızı anlamakta zorlanıyorum,” demişti.

Merz, FCAS’taki anlaşmazlığı uçak özelliklerindeki farklılıklar nedeniyle pratik bir sorun olarak göstermeye çalışsa da, bu faktörler proje 2017’de duyurulduğunda zaten belliydi.

Fransa her zaman, uçak gemisine inebilecek kadar hafif ve nükleer silahlarını taşıyabilecek çok rollü bir jete ihtiyaç duydu.

Élysée Sarayı, Merz’in yorumlarına yanıt olarak yaptığı açıklamada, “Katılımcı üç ülkenin askeri gereksinimleri değişmedi ve başından beri Fransız caydırıcılığı ve gelecekteki uçağın diğer görevleri de bu gereksinimlerin içinde yer alıyordu,” dedi.

Financial Times ve diğer Avrupa medya kuruluşlarıyla yakın zamanda yaptığı röportajda Macron, jet özellikleri konusunda uzlaşmaz farklılıklar olduğu fikrine de karşı çıkarak, ülkelerin hava kuvvetlerinin bu konuyu çözmek için birlikte çalıştığını söyledi.

Macron, “Bize geri dönüp, evet, yeni nesil bir jete ihtiyacımız var ve evet, aynı ihtiyaçlarımız var dediler,” diyerek, 15 tonluk bir boyut ve ağırlıkta karar kılındığını ekledi:

“Alman ordusu, bu projeye ihtiyaç duyduğunu ve [Fransa ile] aynı formatta bir jete ihtiyaç duyduğunu doğruladı.”

Almanya hava kuvvetlerinin belkemiği şu anda İngiltere, İtalya ve İspanya ile ortak bir girişimle üretilen Eurofighter Typhoon jetlerinden oluşuyor, fakat bunların yerine ABD yapımı F-35’leri satın almayı taahhüt etti.

Teslimatları bu yıl başlaması beklenen F-35’ler muhtemelen onlarca yıl hizmet verecek.

Fransa ise Dassault’un Rafale jetine güveniyor. İşlevselliği artırmak ve rakiplerinin gerisinde kalmamak için güncellenmiş bir versiyon üzerinde çalışılıyor.