Avrupa
NATO komutanı: Avrupa’nın Palantir’e alternatifi yok

NATO komutanlarından Pierre Vandier, ittifakın Palantir’in savaş alanı yapay zeka teknolojisine karşı geçerli bir alternatifi olmadığını savundu.
POLITICO’ya konuşan NATO Müttefik Dönüşüm Yüksek Komutanı, Avrupa’nın ABD savunma teknolojisine olan bağımlılığını azaltmak istiyorsa çok daha hızlı hareket etmesi gerektiği uyarısında bulundu.
İttifak, istihbarat, hedef belirleme, savaş alanı farkındalığı ve planlamayı iyileştirmek ve yapay zeka uygulamalarıyla karar alma sürecini hızlandırmak amacıyla, Mart 2025’te ABD’li veri analizi ve savunma devi Palantir’den Maven Akıllı Sistemi satın alırken hızlı hareket etmek istemişti.
Aynı zamanda NATO’nun İnovasyon ve Savaşın Geleceğine Hazırlık Sorumlusu olan Vandier, “Bu yüzden dediler ki: ABD’nin kullandığı hazır bir ürünü alacağız. Bildiğim kadarıyla, bugün Palantir’in gerçek bir rakibi yok,” dedi.
Anlaşma, NATO tarihindeki en hızlı anlaşmalardan biriydi; gereksinimin tanımlanmasından sistemin satın alınmasına kadar sadece altı ay sürdü.
Sistem, Hollanda’daki Brunssum Müttefik Müşterek Kuvvet Komutanlığı’na ve Belçika’daki Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargahı’na kuruldu.
Bu satın alma, Trump yönetiminin Grönland’ı ele geçirme ve İran’a karşı kendisine yardım etmeyen NATO üyelerini cezalandırma tehditlerinin Washington’un ittifaka olan bağlılığını sorgulanır hale getirdiği bir dönemde, Avrupa’da ABD savunma teknolojisine bağımlılık konusundaki endişeleri artırdı.
NATO, sistemin ittifakı Palantir’e bağlamadığını belirtse de, şirket, platformlarından vazgeçmenin maliyetli ve zaman alıcı olabileceğini savunan hükümetler ve sivil toplum tarafından eleştirilere maruz kalıyor.
Bu ayın başlarında, Almanya’nın iç istihbarat teşkilatı, ülkenin dijital bakanı Karsten Wildberger’in ABD’li şirkete olan bağımlılığı azaltmak için bir Avrupa alternatifi talep etmesinin ardından, Palantir yerine Fransız yapay zeka firması ChapsVision’ı tercih etti.
Palantir’in CEO’su Alex Karp, bakanın çağrısını reddederek, “Almanya’nın bunu nasıl karşılayabileceğini anlayamadığını” söylemişti.
Fransız donanma amirali Vandier, alternatif arayan Avrupa şirketleri ve hükümetlerinin, bu alternatiflerin hızlı bir şekilde sunulabileceğini kanıtlama yükümlülüğü altında olduğunu söyledi:
“İttifak için asıl mesele, eşdeğer çözümler sunabilmek. Bu bir yarış. Avrupalıların, on yıl değil, birkaç ay veya yıl içinde ilgili bir şey sunabileceklerini gösterebilme yeteneği.”
NATO komutanı, Avrupa’nın dijital “egemenlik” konusundaki tartışmasının genellikle birkaç ayrı sorunu bulanıklaştırdığı konusunda uyarıda bulundu: tek tedarikçiye bağımlılık, Avrupa dışı altyapıya güvenme ve veriler üzerindeki kontrol.
NATO için en acil mesele, tek bir tedarikçiye bağımlılıktan kaçınmak. Vandier, şirketleri birbiriyle uyumlu sistemlere yönlendirerek bu riskin azaltılabileceğini, böylece NATO ülkelerinin memnun olmadıkları takdirde tedarikçiler arasında geçiş yapabilmelerine veya tedarikçileri dönüşümlü olarak kullanabilmelerine olanak tanınabileceğini söyledi.
Vandier, NATO’nun birden fazla şirketin ittifak ağlarına bağlanmasına izin veren açık dijital sistemler kurarak bu riski azaltmaya çalıştığını söyledi.
Bu modelin, yapay zeka ve robotik askeri operasyonlara girdikçe daha da önemli hale geleceğini belirtti.
Daha derin bir zorluk ise, on yıllardır süren yetersiz yatırımın ardından Avrupa’nın yabancı teknolojiye olan uzun vadeli bağımlılığı.
Vandier, Avrupa’nın ihtiyaç duyduğu çiplerin çoğunu üretmediğini, yeterli bulut altyapısından yoksun olduğunu ve hala başka yerlerde kurulan ağ ve sistemlere bağımlı olduğunu söyledi.
Vandier, kısa vadede, Avrupa için en gerçekçi hedefin tam teknolojik özerklik değil, veriler üzerinde kontrol sahibi olmak olduğunu savundu.
Bu, Avrupalıların işlenmiş verilerin ve bunlara bağlı fikri mülkiyet haklarının sahibi ve kontrolörü olmalarını ve neyi kiminle paylaşacaklarına kendilerinin karar verebilmelerini sağlamak anlamına geliyor.
Vandier, “Ben bunu dijital egemenlik olarak tanımlarım,” dedi.
Avrupa
AB’den Grönland için 200 milyon euroluk yatırım

Avrupa Birliği, Grönland ile yürüttüğü ortaklık programları kapsamında adanın altyapısına 200 milyon euro yatırım yapacağını duyurdu. Kaynak iletişim, temiz enerji projeleri ve kritik ham madde sahalarının geliştirilmesine aktarılacak. Taraflar, 2034 yılına kadar mali desteği 530 milyon euroya çıkarmayı hedefliyor.
Avrupa Birliği, Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’ın altyapısına ortaklık programları kapsamında 200 milyon euro yatırım yapacak.
Kararı, Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ile bir araya gelen Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen açıkladı.
Görüşmede AB ile Grönland arasında Ortak İşbirliği Bildirisi imzalandı. Von der Leyen, bu belgenin yalnızca Grönland’ın “AB ile bağlarını güçlendirme tercihini” ortaya koymakla kalmadığını, aynı zamanda Avrupa’nın “Grönland ve Arktika meselelerinde daha fazla yer alma” arzusunu yansıttığını vurguladı.
Açıklanan ortaklık paketi bu yıl ve gelecek yıl adaya aktarılacak 200 milyon euroluk yeni yatırımları kapsıyor. Von der Leyen, kaynakların özellikle iletişim, temiz enerji ve kritik ham maddeler olmak üzere üç stratejik önceliğe yoğunlaşacağını kaydetti.
Bu kapsamda Grönland’da uydu iletişimini geliştirmeye dönük ortak bir proje yürütülüyor.
Proje sayesinde adanın kuzeyindeki yerleşimler yakında hızlı internete erişecek; ekim ayına kadar ise doğudaki uzak yerleşim birimlerine hızlı ve kaliteli internet ulaştırılacak.
Yatırım paketinin bir diğer ayağı adada yeni hidroelektrik santralleri inşasına odaklanıyor. Bunun yanı sıra Brüksel ile Nuuk, Malmbjerg sahasında molibden çıkarılması projesi üzerinde birlikte çalışıyor.
Von der Leyen, söz konusu girişimin Grönland’a yılda 90 milyon euroya kadar ek gelir sağlayabileceğini belirtti ve şu ifadeleri kullandı: “Ayrıca kritik ham maddeler alanında çok mühim bir diğer girişim niteliğindeki Amitsoq grafit madenciliği GreenRoc projesinin hazırlık çalışmalarını finanse ediyoruz.”
Avrupa Komisyonu Başkanı, 2034 yılına kadar AB’nin Grönland’a ayırdığı fonun iki katından fazla artırılarak 530 milyon euroya çıkarılmasının önerildiğini söyledi.
Von der Leyen, ortaklığın uzun vadeli temeller üzerine kurulmasını istediklerini dile getirdi.
Reuters haber ajansı da von der Leyen’in mesajlarının ABD, Rusya, Çin ve Avrupa gibi büyük güçler açısından Arktika’nın artan jeopolitik ağırlığını yansıttığına dikkat çekti.
Bölgede buzulların erimesi yeni deniz ticareti yolları açarken zengin maden kaynaklarını da daha erişilebilir kılıyor.
Avrupa
Alman polisi elektrik iletim hatlarını hedef alan sabotajcıyı arıyor

Almanya’nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde elektrik iletim hatlarının yakınında yeni fırlatma düzenekleri tespit edildi. Olay sebebiyle A4 otoyolu geçici olarak trafiğe kapatılırken, yetkililer bölgede 60 kişilik özel soruşturma ekibi oluşturdu. Şebekede kısa devre oluşturmaya çalıştığı belirtilen 48 yaşındaki bir Alman vatandaşı aranıyor.
Almanya’nın batısındaki Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde, elektrik iletim hatlarının yakınında yeni fırlatma düzenekleri ele geçirildi.
Köln polisinin açıklamasına dayanan Dülmener Zeitung gazetesi ve Alman haber ajansı dpa’nın haberine göre, enerji şebekesini hedef alan sabotaj girişimlerinin ardından güvenlik güçleri geniş çaplı arama başlattı.
Yetkililer, Aachen kenti yakınlarındaki Weisweiler Santrali çevresinde şüpheli bir kişinin görüldüğüne dair ihbar aldı. Bu gelişme üzerine bölge güvenlik çemberine alındı; A4 otoyolu Eschweiler-Ost ile Langerwehe kavşakları arasında çift yönlü olarak trafiğe kapatıldı.
Güvenlik önlemleri sebebiyle durdurulan trafik akışı 7 Eylül akşam saatlerinde yeniden sağlandı.
Polis, bölge sakinlerine ve görgü tanıklarına çağrıda bulunarak fırlatma rampalarının kurulmasıyla bağlantılı şüpheli durumların bildirilmesini istedi.
Yapılan resmi duyuruda, alanda çekilmiş güvenlik kamerası veya fotokapan kayıtlarına sahip kişilerin emniyet birimleriyle irtibata geçmesi talep edildi. Soruşturmanın selameti gerekçesiyle operasyonun operasyonel ayrıntıları gizli tutuluyor.
Eş zamanlı olarak Wesel kenti civarındaki bir trafo merkezinin çitlerine verilen hasar da inceleniyor.
Enerji tesisinin çevresinde şüpheli bir şahsın dolaştığı bilgisini alan güvenlik birimleri, 60 kişilik özel bir soruşturma ekibi kurdu.
Ekipler, şüphelinin ülke genelinde farklı suçlarla bağlantısını tespit etmek amacıyla üzerinden çıkan belgeleri incelemeye aldı.
Almanya’da eylül ayı başından itibaren elektrik şebekelerine yönelik peş peşe sabotaj girişimleri kayda geçti. 1 ile 4 Eylül tarihleri arasında Bergheim, Dormagen ve Weisweiler’da elektrik iletim hatlarına hasar veren el yapımı fırlatma düzenekleri tespit edildi.
Benzer patlayıcı ve yakıcı düzeneklerin Saksonya eyaletinde de yer aldığı aktarılırken; polis ekipleri Hamm ve Ganderkesee’deki trafo merkezlerinde de güvenlik kontrolleri gerçekleştirdi.
Söz konusu saldırıların zanlısı olarak Kuzey Ren-Vestfalya eyaletine bağlı Schwelm kenti nüfusuna kayıtlı 48 yaşındaki bir Alman vatandaşı aranıyor.
Şüphelinin farklı noktalarda el yapımı roket düzenekleri kullanarak yüksek gerilim hatlarının üzerinden ince tel geçirmeye çalıştığı, bu yöntemle hatlarda kısa devre oluşturmayı hedeflediği belirtiliyor.
Almanya ise trafo merkezlerine yönelik eylemlerde yabancı güçlerin dahli olup olmadığı ihtimaline şüpheyle yaklaşıyor.
Avrupa
Almanya’nın ihracatı Temmuz ayında düştü

Almanya’nın ihracatı, AB ülkelerine yapılan sevkiyatların azalmasıyla birlikte Temmuz ayında beklenmedik bir şekilde düşüş gösterdi.
Avrupa’nın en büyük ekonomisinde ihracat Şubat ayından bu yana aylık artış eğilimindeydi.
Federal İstatistik Dairesi’nin açıkladığı verilere göre, ihracat Temmuz ayında bir önceki aya kıyasla %0,8 oranında azaldı.
AB ülkelerine yapılan ihracat aylık bazda %1,6 oranında düşerken, AB dışı ülkelere yapılan ihracat ise %0,2 oranında arttı.
İthalat da bir önceki aya göre %5,7 oranında düştü; bu da ticaret fazlasının Haziran ayındaki 15,4 milyar avrodan Temmuz ayında 21,3 milyar avroya (24,8 milyar dolar) yükseldiği anlamına geliyor.
Ticaret rakamları ve Haziran ayında Fransa’nın ticaret açığının genişlediğini gösteren ayrı veriler yüksek teknoloji ve yapay zeka ile ilgili ürünlerin desteğiyle Ağustos ayında Çin’in ihracatının yıllık bazda %25 artış kaydettiğini gösteren yeni rakamlarla keskin bir tezat oluşturuyor.
Dünya Basını2 hafta önceMilanovic uyardı: Dünya 1914 öncesine benzer bir uçurumun kenarında
Amerika2 hafta önceKıyamete beş kala – 1: Thiel, Deccal’i arıyor
Görüş1 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa2 hafta önceAlman tarihçi Kittel, savaştan Hitler’i değil Stalin’i sorumlu tuttu
Dünya Basını2 hafta önce“Yapay zeka devasa bir aldatmaca”
Ortadoğu2 hafta önceSDG’nin feshi için yapılan anlaşmanın ayrıntıları
Dünya Basını2 hafta önceİktisatçı Pettifor: Tarihte görülmemiş borç seviyeleri nedeniyle sistem çökecek
Rusya2 hafta önceRusya’da İHA üreticisi TulaDron’un yöneticisi Grigoryev tutuklandı








