Diplomasi
NATO komutanı: Savunma sanayiinde startup-geleneksel yüklenici gerilimi artıyor

NATO Müttefik Kuvvetler Dönüşüm Komutanı Amiral Pierre Vandier, savunma sanayii ile ilgili olarak, “Eski oyuncular ile yeni girenler arasında bir tür rekabet yaşanıyor,” dedi.
POLITICO’da yer alan habere göre yeni nesil savunma sektöründeki girişimler, kıyasıya bir rekabet içinde dünyanın en büyük silah üreticileriyle boy ölçüşüyor ve giderek güçleniyor.
Batı ittifakının savunma sanayii uzun süredir Lockheed Martin, Boeing, Thales ve BAE Systems gibi devler tarafından domine ediliyordu.
Şimdi ise, sadece birkaç yıl önce kurulan şirketler, bazen mevcut oyuncuların aleyhine olmak üzere, savunma bakanlığı sözleşmelerini kapıyor.
Geçen ay, Amerikan savunma teknolojisi firması Anduril, donanım, yazılım ve altyapı için ABD ordusu ile değeri 20 milyar dolara ulaşabilecek 10 yıllık bir sözleşme imzaladı.
Almanya’da ise hükümet, sırasıyla 2024 ve 2021’de kurulan Alman şirketleri Stark ve Helsing ile milyarlarca avroluk bir drone anlaşması imzaladı.
Avrupa ve ABD, Rusya’ya ve Orta Doğu’daki savaşa karşı koymak için acele ederken, yeni firmalardan gelen rekabet, halihazırda üretimi artırmak için çabalayan askeri devler için bir başka sınav oluşturuyor.
İnovasyon ve NATO’yu savaşın geleceğine hazırlamaktan sorumlu Vandier şöyle devam etti:
“Bir yandan, köklü şirketler değişeceklerini söylüyor. Öte yandan, startup dünyası, her zaman tekrar deneyebileceklerini bildikleri için başarısız olmaktan korkmayan gençlerle birlikte, şiddetli bir enerji ve risk sermayesi getiriyor. Bu, iki dünyanın çatışması.”
Bu çatışma, geçen ay Rheinmetall CEO’su Armin Papperger’in Ukrayna’nın drone endüstrisini “Lego ile oynamak gibi” olarak nitelendirmesiyle tam anlamıyla su yüzüne çıktı.
Öte yandan İran’ın karşı saldırılarını savuşturmak isteyen Körfez ülkeleri, daha ucuz ve dronları düşürmede daha etkili olan Ukrayna sistemlerini satın almak için Kiev ile anlaşmalar imzalamaya çalışıyor.
“İki olası sonuç” olduğunu öne süren Vandier, “Ya girişimler sonunda hızlanmaya karar veren geleneksel dünyaya dahil olacaklar. Ya da çatışma daha şiddetli hale gelecek ve yeni girenler, büyükleri alt edebileceklerini düşünecek kadar hızlı büyüyecekler. Bu yüzden Darwinist bir an yaşıyoruz. Hangi tür bir hesaplaşmanın geleceğini söylemek için henüz çok erken,” diye ekledi.
Üst düzey komutan, Amerikan geleneksel silah firmalarının Avrupalı rakiplerinden daha fazla baskı altında olduğunu savundu.
Bunun nedeni, Avrupa’da kullanılabilir risk sermayesi fonunun daha az olması ve bazı Avrupa hükümetlerinin yeni gelenlere şans verme konusunda ABD’den daha isteksiz olması.
Düşük Dünya yörüngesindeki tehditlerle savaşmak için bir robot geliştiren ve 2021’de kurulan Fransız uzay savunma girişimi Dark, geçen yıl faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldı ve bunun kısmen Fransız yetkililerin desteğinin eksikliğinden kaynaklandığını belirtti.
Vandier, “Temel fark, Avrupa’da risk alma isteğinin ABD’den çok daha düşük olması,” dedi.
Vandier, Ukrayna savaşının başlamasından dört yıl sonra, askeri yüklenicilerin hâlâ yeterli miktarda silah üretmediğini vurguladı.
Bu gözlem, Fransa ve ABD dahil olmak üzere birçok NATO ülkesinde de yankı buluyor. Washington, İran’a karşı başlattığı savaşın ortasında kalırken, Pentagon üretimi artırmak için Amerikan askeri şirketleriyle bir anlaşma imzaladı.
Vandier şöyle devam etti:
“Savunma sanayimizin yapısı hâlâ Soğuk Savaş sonrası zihniyetini yansıtıyor. Ürünleri nasıl geliştireceğini biliyor, fakat bunları büyük ölçekte üretmekte zorlanıyor. Sivil ve askeri sanayi dünyalarının yeniden birleşmesi gerekiyor; bu, tarih boyunca daha önce de yaşanan bir şey.”
Komutan, geçmişten bir örnek olarak, İkinci Dünya Savaşındaki Sherman tankını gösterdi. Bu, piyasadaki en iyi ekipman değildi, fakat Ford ve Chrysler gibi Amerikan otomobil üreticilerinin seri üretimine uygundu.
Vandier, “Buradan çıkarılacak ders basit: Biraz daha az mükemmel, ancak büyük miktarlarda üretilebilen bir sistem, büyük ölçekte üretilemeyen mükemmel bir sistemden daha fazla askeri değere sahip olabilir,” dedi.
Bazı NATO ülkeleri, sivil ve savunma sektörleri arasında işbirliği olanaklarını araştırmaya başladı.
Fransız otomobil üreticisi Renault, askeri insansız hava araçları üretmeyi planlarken, Alman Volkswagen’in ise sistemin füzelerini, fırlatıcılarını ve elektrik jeneratörlerini taşıyacak ağır hizmet kamyonları üretmek üzere İsrail’in Rafael şirketiyle görüşmelerde bulunduğu söyleniyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’











