NATO’dan temmuz ayına kadar Hürmüz için misyon planı

İran’ın temmuz ayı başına kadar Hürmüz Boğazı’ndaki ablukayı kaldırmaması durumunda NATO, su yolundaki deniz trafiğinin güvenliğini sağlamak üzere muhtemel bir misyona katılım seçeneğini değerlendiriyor. ABD Başkanı Trump’ın rotanın açılması yönündeki taleplerine rağmen ittifak üyeleri arasında henüz bir uzlaşı sağlanamazken, konunun 7 ve 8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek liderler zirvesinde ele alınması bekleniyor.

İran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı ablukayı temmuz ayının başına kadar kaldırmaması halinde Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, bölgedeki deniz taşımacılığının ve gemi geçişlerinin güvenliğini sağlama sürecine dahil olma olasılığını değerlendiriyor.

Bloomberg, ittifak bünyesindeki üst düzey bir kaynağa ve bir üye ülke diplomatına dayandırdığı haberinde söz konusu planlamayı aktardı.

Ajans tarafından paylaşılan verilere göre, bu yöndeki girişim ittifak üyesi birkaç devlet tarafından desteklenmekle birlikte müttefiklerin tamamı arasında henüz bir mutabakat sağlanamadı.

Gelişmelerin, 7 ve 8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek olan ittifak liderleri zirvesinde müzakere edilmesi ihtimali bulunuyor.

İttifakın bu doğrultuda atacağı muhtemel bir adım, İran eksenindeki çatışmalara yönelik sergilediği kurumsal yaklaşımda köklü bir strateji değişikliği anlamına geliyor.

İttifak üyeleri daha önceki süreçlerde Hürmüz Boğazı’nda gerçekleştirilecek bir misyonu ancak askeri çatışmaların tamamen sona ermesi ve geniş kapsamlı uluslararası bir koalisyonun kurulması şartıyla gündeme alabileceklerini açıklamışlardı.

İran, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in şubat ayının sonunda kendi topraklarına yönelik başlattığı askeri harekat ve hava saldırılarının ardından stratejik su yolunu deniz trafiğine kapatarak abluka altına almıştı.

Küresel ölçekteki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’si Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor.

Su yolunun kapatılmasıyla ortaya çıkan tablo, ABD ile Avrupalı müttefikleri arasındaki siyasi görüş ayrılıklarının daha da derinleşmesine yol açtı.

ABD Başkanı Donald Trump, deniz rotasının ablukadan kurtarılması amacıyla yürütülen operasyonlara askeri destek verilmesini talep ederken, bazı Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü üyesi ülkeler bu askeri eylemlerin içinde yer almayı reddetti.

Bu kapsamda İspanya, düzenlenen askeri operasyona karşı bir tutum sergileyerek ABD’nin İran topraklarına yönelik saldırılarda kendi hava sahasını ve askeri üslerini kullanmasına izin vermedi.

Buna karşılık ittifak üyelerinin büyük bir bölümü, yürütülen faaliyetlere lojistik destek sağlamak amacıyla kendi altyapı tesislerini kullanıma açtı.

Nisan ayı içinde Financial Times gazetesinde yer alan ve belirli kaynaklara dayandırılan bir haber, Fransa ve İngiltere’nin askeri çatışmaların nihayete ermesinin ardından bölgedeki deniz trafiğinin güvenliğini tesis etmek üzere ayrı bir plan hazırlığı içinde olduğunu göstermişti.

Mayıs ayının ortasında ise Avustralya Savunma Bakanlığı bir açıklama yaparak, Paris ve Londra yönetimlerinin Hürmüz Boğazı’nda hayata geçirmeyi planladığı bu güvenlik misyonuna destek vereceğini bildirdi.