Norveç, Avrupa’daki elektrik şebekesinden çıkabilir

Norveç Enerji Bakanı Terje Aasland, Berlin’in Almanya genelinde tek tip elektrik fiyatı konusunda ısrarcı tutumunun Oslo’da faturaları artırdığını ve ülkesini Avrupa elektrik piyasasından dışarı ittiğini söyledi.

Kısa vadeli piyasalarda elektrik fiyatları yükseldiğinde, çoğunlukla sabit fiyatlı sözleşmelere sahip olan Almanlar neredeyse hiç etkilenmiyor.

Fakat on haneden dokuzu gerçek zamanlı fatura alan Norveçliler bu durumdan olumsuz etkileniyor. Talebin en yoğun olduğu saatlerde, duş almak 4 avrodan fazla elektrik faturasına mal olabilir.

AB karşıtı duyguların artmasıyla, fiyatların yükselmesinden Brüksel sorumlu tutuluyor.

Bu, ülkeyi Danimarka’ya bağlayan ve bu yıl yenilenmesi planlanan iki dev kablonun aleyhine bir durum. Bu kablolar, Avrupa’nın enerji sistemini saran siyasi zorlukların simgesi haline geldi ve artık komşu ülkelerle şebeke bağlantıları kolay kazançlar olarak görülmüyor.

Aasland, Brüksel’de Euractiv’e verdiği özel röportajda, “Skagerak 1 ve 2’nin 1975’te inşa edildiği zamanki durum çok değişti” diyerek önceden döşenen iki kabloya atıfta bulundu.

Danimarka’nın elektrik şebekesi rüzgâr değil kömürle çalıştığı dönemde inşa edildiğinden Oslo, gündüzleri fazla hidroelektrik enerjisini güneye gönderirdi. Aasland, geceleri ise elektriğin kuzeye aktığını anlattı.

Bakan, “Simetri çok önemli,” dedi ama bugünlerde Norveçliler, bu durumun karşılıklı olarak faydalı olup olmadığını sorguluyor.

Ülkeler şebekeye giderek daha fazla yenilenebilir enerji ekledikçe (istikrarlı hidroelektrik değil, değişken rüzgar ve güneş enerjisi) Norveç’in AB’ye elektrik ihracatı 2000’li yıllardan bu yana yaklaşık üç katına çıktı ve bu İskandinav ülkesini büyük bir net elektrik ihracatçısı haline getirdi.

Bu durum Norveç’in elektrik sektörü için iyi bir haber olsa da, tüketiciler şirketlerin kârının kendilerinin zararına olduğunu düşünüyor.

Aasland, ülkenin şebeke operatörü Statnett’ten gelecek raporu aldıktan sonra kablolarla ne yapılacağına karar vereceğini söyledi.

Almanya, Norveç’in enerji şebekesi için sorun haline geldi

Norveç’in mücadelesi Almanya’ya kadar uzanıyor. Almanya, aşırı talebi ve önemli elektrik üretim ihtiyacı ile coğrafi konumu nedeniyle AB’nin elektrik sisteminin ve tek tip elektrik fiyatlandırma bölgesinin merkezi haline gelmiş durumda.

İskandinav ülkeleri uzun zaman önce şebekelerini ayrı “teklif bölgeleri”ne ayırdılar; bu nedenle elektrik fiyatları bölgeden bölgeye değişiyor. Bu sistem, tüketimi üretime mümkün olduğunca yakın tutmayı amaçlıyor.

Fakat kuzeydeki Volkswagen ve güneydeki BMW’nin farklı elektrik fiyatları ödemesi durumunu kabul edemeyen Berlin, devasa tek fiyatlandırma bölgesini bölme çağrılarına direnmeye devam ediyor ve bu durum, ülkeye ve komşularına şebeke yönetim ücretleri olarak milyarlarca dolara mal oluyor.

Aasland, “Bu [bölgesel fiyatlandırma], Alman politikacıların yapacağı bir şey, fakat biz bunu beş fiyat bölgesinde organize ediyoruz. Yatırımların teknik kullanımı söz konusu olduğunda, bu en iyi yoldur ve farklı fiyat bölgeleri olmalıdır, evet,” dedi.

Bol hidroelektrik kaynaklarına sahip Norveç, yıllar içinde AB’ye bağlayan altı kablo inşa etti. %25’lik bağlantı oranıyla daha geniş Avrupa şebekesine Hollanda, Fransa veya İspanya’dan çok daha iyi bağlı.

İskandinavya’ya yayılmış dev barajlar ve bunların ürettiği hidroelektrik, Avrupa anakarasındaki fiyatları düşük tutmak için vazgeçilmez hale geldi. Burada, fosil yakıtlarda olduğu gibi, Oslo, AB’ye katılmamış olmasına rağmen Brüksel’de önemli bir etkiye sahip.

Norveç enerji bakanı, Oslo’nun Stockholm ve Helsinki ile birlikte, rüzgar kesildiğinde veya güneş parlamadığında Avrupa anakarasının kuzeye yardım için başvurmasından “bıkmış olabileceğini” öne sürdü.

Aasland, “İsveç ve Finlandiya ile birlikte Avrupa’da daha fazla baz yük kapasitesi için baskı yapıyoruz. Norveç’in hidroelektrik sistemi, Avrupa’daki baz yük eksikliğini tek başına karşılayamaz,” dedi.