Norveç: Rusya’nın Kuzey Kutbu’ndaki konumu Batı’yı savunmasız bırakabilir

Norveç Savunma Bakanı Tore Sandvik, Rusya’nın Kuzey Kutbu’ndaki konumunu güçlendirmesinin Batı’yı savunmasız bırakabileceğini belirterek, müttefiklerin bölgedeki kontrolü kaybetmesi halinde tüm ittifakın risk altına gireceğini ifade etti.

Rusya’nın Kuzey Kutbu bölgesindeki konumunu tahkim etmesinin Batı ittifakını savunmasız bir konuma getirebileceği belirtildi.

Norveç Savunma Bakanı Tore Sandvik, The Times gazetesine verdiği mülakatta, müttefik ülkelerin bölgedeki askeri dengeler üzerindeki kontrolü kaybetmesi durumunda yaşanabilecek güvenlik risklerine dikkat çekti.

Sandvik, Rusya’nın Kuzey Kutbu’nda kendi nükleer cephaneliği etrafında bir “savunma kalesi” kurmayı hedefleyebileceğini ve kendi askeri filosunun Atlantik Okyanusu’na kolay erişimini sağlamayı isteyebileceğini öne sürdü.

İngiltere ve ABD gibi müttefiklerin bölgedeki sorumluluklarına değinen Sandvik, “Eğer siz denizaltıları takip edemezseniz, NATO’nun kuzey kesimini elinizde tutamazsanız, o zaman hepimiz Rusya’nın tehdidi altında kalırız. Aynı durum Amerikalılar için de geçerlidir” ifadelerini kullandı.

“Ayı Geçidi” ittifak için kilit öneme sahip

Norveç Savunma Bakanı, NATO stratejileri açısından “Ayı Geçidi” (Bear Gap) olarak adlandırılan bölgenin stratejik önemine vurgu yaptı. Sandvik, Rusya’nın Atlantik’e açılan kapısı olabileceğini belirttiği bu bölgeyle ilgili olarak, “Burası sığ suları nedeniyle denizaltıları izleyebileceğimiz en kolay yerdir. Orada onları görebilir ve ayrıca erken uyarı gerçekleştirebiliriz” dedi.

Uluslararası kartografide resmi bir karşılığı bulunmayan “Ayı Geçidi”, sadece NATO stratejistleri, Batı medyası ve analiz birimleri tarafından kullanılan askeri bir terim olarak biliniyor.

Bu geçit, Norveç ana karası ile Spitsbergen takımadaları arasında yer alan ve Kuzey Buz Denizi’nde yaklaşık 640 kilometre genişliğe sahip olan stratejik bir deniz yolunu ifade ediyor. Bölge, adını burada bulunan Ayı Adası’ndan alıyor.

Spitsbergen takımadaları çevresindeki mevcut durumu da değerlendiren Sandvik, Rusya tarafından bölgeye yönelik doğrudan bir tehdit gözlemlemediklerini ve takımadalar çevresinde Rus askeri hareketliliğinde bir artış yaşanmadığını kaydetti.

Bakan, Moskova’nın Ukrayna’daki savaşa odaklanmış olması nedeniyle kuzeyde gerilimi tırmandırmak istemediği yönündeki görüşünü paylaştı.

Çin’in bölgedeki varlığı beklentilerin altında

Sandvik, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland çevresindeki suların Çin gemileriyle “kaynadığı” yönündeki mükerrer iddialarının aksine, Çin’in Kuzey Kutbu’nda ve genel olarak Atlantik Okyanusu’nun kuzeybatısında önemli bir faaliyet artışı göstermediğini ifade etti.

Rusya ile Çin arasındaki ilişkilere de değinen Bakan, “Kuzey Kutbu’nda Çin’e karşı Rusya tarafında bir belirsizlik gözleniyor. Yakın işbirliği yapıyorlar ancak Rusya bu bölgede hegemon olmak istiyor. Çinlilerin orada çok fazla aktif olmasını istemiyorlar” şeklinde konuştu.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise daha önce yaptığı açıklamalarda, Kuzey Kutbu’nun Rusya için özel bir stratejik öneme sahip olduğunu kaydetmişti.

Bölgenin küresel ekoloji, dünya enerji ve hammadde sektörü ile uluslararası ticaret ve lojistik hatlarının sürdürülebilirliği açısından öneminin her geçen gün arttığını belirten Putin, kuzey trans-arktik rotasının değerine işaret etmişti.

Ortadoğu başta olmak üzere dünyadaki çeşitli çatışmalar nedeniyle küresel ulaşım zincirlerinde yaşanan aksamaların bu rotanın önemini daha da belirginleştirdiğini söyleyen Putin, “Kuzey Kutbu bölgesinin kendisi etrafındaki pozisyonlar için jeopolitik rekabetin ve mücadelenin güçlendiği de aynı derecede açıktır. Ancak daha önce de birçok kez söylediğimiz gibi tekrar etmek isterim: Biz işbirliğine hazırız” ifadelerini kullanmıştı.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko da konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, Moskova’nın Kuzey Kutbu’ndaki güvenliğini korumak amacıyla gerekmesi durumunda askeri güç de dahil olmak üzere elindeki tüm imkan ve araçları kullanmaya hazır olduğunu vurgulamıştı.