Norveç, Trump’ın vereceği Nobel tepkisine hazırlanıyor

Bu yılki Nobel Barış Ödülü’nün açıklanmasına saatler kala, Norveçli politikacılar, ödülün Donald Trump’a verilmediği takdirde ABD-Norveç ilişkilerinin maruz kalabileceği olası tepkilere karşı kendilerini hazırlıyorlar.

Norveç Nobel Komitesi perşembe günü, İsrail ve Hamas’ın ABD başkanının Gazze planı kapsamında ateşkes üzerinde anlaşmaya varmadan birkaç gün önce, pazartesi günü 2025 ödülünün kime verileceğine dair bir karara vardığını açıkça belirtti.

Zaman çizelgesi ve bağımsız beş kişilik komitenin yapısı göz önüne alındığında, çoğu Nobel uzmanı ve Norveçli gözlemci, Trump’ın ödülü almasının çok olası olmadığını düşünüyor ve bu durum, Trump’ın bu kadar alenen göz ardı edilmesine nasıl tepki vereceği konusunda ülkede endişelere yol açıyor.

Norveç Sosyalist Sol Partisi lideri ve dış politika sözcüsü Kirsti Bergstø, Oslo’nun “her şeye hazırlıklı olması” gerektiğini söyledi.

Bergstø, Guardian gazetesine verdiği demeçte, “Donald Trump, ABD’yi aşırı bir yöne götürüyor, ifade özgürlüğüne saldırıyor, maskeli gizli polislerin güpegündüz insanları kaçırmasına izin veriyor ve kurumlara ve mahkemelere baskı uyguluyor. Başkan bu kadar değişken ve otoriter olduğunda, elbette her şeye hazırlıklı olmalıyız,” dedi.

Nobel Komitesinin “bağımsız bir kurum” olduğunu savunan ve Norveç hükümetinin ödüllerin belirlenmesinde “hiçbir rol oynamadığını” söyleyen Bergstø, Trump’ın bunu bildiğinden emin olmadığını, bu nedenle “her şeye hazırlıklı olmak gerektiğini” kaydetti.

Trump, uzun süredir barış ödülünü alması gerektiğine dair inancını açıkça dile getiriyor. Bu ödül, 2009 yılında “uluslararası diplomasiyi ve halklar arası işbirliğini güçlendirmek için olağanüstü çabaları” nedeniyle önceki başkanlarından Barack Obama’ya verilmişti.

Temmuz ayında Trump’ın, Norveç maliye bakanı ve eski NATO genel sekreteri Jens Stoltenberg’i arayarak Nobel ödülü hakkında bilgi aldığı bildirildi.

Geçen ay BM Genel Kurulunda Trump, yedi “bitmeyen savaşı” durdurduğunu iddia ederek dünya liderlerine “Herkes Nobel barış ödülünü almam gerektiğini söylüyor,” demişti.

Norveç Yeşil Partisi lideri Arild Hermstad, Nobel komitesinin bağımsızlığının ödüle güvenilirlik kattığını söyledi.

Hermstad, “Barış ödülleri, sosyal medyada öfke patlamalarıyla veya sindirmeyle değil, sürekli bağlılıkla kazanılır. Trump’ın İsrail ile Hamas arasında yapılan son ateşkes anlaşmasını desteklemesi iyi bir şey. Gazze’deki acıları sona erdirmek için atılan her adım memnuniyetle karşılanır. Ancak geç kalınmış bir katkı, yıllarca süren şiddeti ve bölünmeyi ortadan kaldırmaz,” diye konuştu.

Norveç Nobel Enstitüsü direktörü Kristian Berg Harpviken, kararın pazartesi günü Nobel komitesinin son toplantısında kesinleştiğini söyledi.

Harpviken, kararların “apolitik” olduğunu söyledi, fakat Norveç parlamentosunun, kendi adını taşıyan ödülleri finanse etmek için parayı miras bırakan Alfred Nobel’in vasiyetine uygun olarak komite üyelerini ataması, bu iddianın gücünü zayıflatıyor.