Paşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülke topraklarından geçen Güney Kafkasya Demiryolu altyapısının Ermenistan’ın mülkiyeti olduğunu ve Erivan’ın kararları doğrultusunda kullanılması gerektiğini söyledi. Konuyu Rusya ile “dostane” bir şekilde çözmeyi hedeflediklerini belirten Paşinyan, hukuki anlaşmazlık halinde tahkime gidilebileceğini ve Rus tarafına 2 milyar dolarlık talep yöneltilebileceğini ifade etti.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, gazetecilere yaptığı açıklamada, ülke topraklarından geçen Güney Kafkasya Demiryolları’nı Ermenistan’ın kendi mülkü olarak gördüğünü belirtti. Açıklamalarını News.am‘in YouTube üzerinden gerçekleştirdiği canlı yayında yapan Paşinyan, “Ermenistan bu demiryolunu kendisi için uygun gördüğü şekilde kullanma imkanına sahip olmalıdır. Bu konuda çok net olmak istiyorum, bunun başka bir alternatifi yoktur” dedi.

Paşinyan, bu meseleyi “dostane biçimde” çözmek niyetinde olduğunu vurgularken, hukuki anlaşmazlıkların ortaya çıkması halinde tahkime başvurulmasının da olası olduğunu ifade etti.

Sözlerini sürdüren Paşinyan, “Şu anda esas olarak muhalefet tarafından şunun ya da bunun fiyatının artabileceğine dair çok şey söyleniyor. Ancak Ermenistan’da 30 yıldır ücretsiz olan şeyler için Ermenistan’ın 2 milyar dolar talep etmeye başlayabileceği ortaya çıkabilir. Ben demiryolunu ima etmiyorum, bunun doğrudan Ermenistan Cumhuriyeti’nin mülkiyeti olduğunu ve başka bir seçeneğin bulunmadığını açıkça söylüyorum” ifadelerini kullandı.

Rusya Demiryolları (RJD) ise konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçındı.

Ermenistan’daki demiryolu altyapısı hukuki olarak Ermenistan hükümetinin mülkiyetinde bulunuyor; ancak bu altyapı, RJD’nin yüzde 100 iştiraki olan Güney Kafkasya Demiryolları (YKJD) şirketinin yönetimine devredilmiş durumda. Söz konusu yönetim süreci imtiyaz sözleşmesine dayanıyor. Sözleşme 2008 yılında imzalanmış olup 30 yıllık bir süreyi kapsıyor.

Nisan ayında Paşinyan, Erivan’ın cumhuriyetteki demiryollarının yönetimine ilişkin Rus imtiyazının satılması konusunu Kazakistan heyetiyle görüşmeye hazır olduğunu açıklamış, ancak bu tür konuların Moskova’nın katılımı olmadan gündeme getirilemeyeceğini vurgulamıştı. Paşinyan, “Rusya’nın arkasından hiçbir görüşmenin yapılamayacağını vurgulamak istiyorum” demişti.

Paşinyan, bu konuda Rusya ile diyalog imkanlarının “geniş ve açık” olduğunu, bu doğrultudaki çalışmaların devam edeceğini belirtmişti.

Daha önce, şubat ayında Paşinyan, Ermenistan’ın stratejik konumunu ve rekabet avantajlarını kaybettiğini belirterek Rusya’ya Ermenistan demiryollarının imtiyazını satmayı teklif etmişti.

2025 yılının sonlarında Paşinyan, Rusya’nın demiryolu altyapısının onarımına acil olarak başlayamaması halinde, Erivan’ın bu hatları imtiyaz yönetiminden çıkararak kendi bütçesinden tamir etmeye hazır olduğu hususunda da uyarıda bulunmuştu.

Ancak kısa bir süre sonra Paşinyan, Ermenistan’dan Türkiye ve Azerbaycan’a uzanan demiryolunun onarımının hızlandırılması talebiyle Moskova’ya başvurmuştu.

Bu süreçte Paşinyan, mayıs ayında Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile demiryolu bağlantısı kurduğunu duyurmuş; bu sayede ülkenin Gürcistan’ın Ahılkelek kentinden Türkiye’nin Kars kentine kadar demiryolu üzerinden mal ihracatı ve ithalatı için erişim sağladığını bildirmişti.

Paşinyan bunu ülke ekonomisi için “büyük bir olay” olarak nitelendirmiş ve gelecekte “Trump Rotası” (TRIPP) projesi kapsamında Ermenistan’ın Türkiye, Azerbaycan ve ardından Nahçıvan üzerinden İran ile demiryolu bağlantısının açılmasının beklendiğini kaydetmişti.

Bu gelişmenin öncesinde AB Dış İlişkiler Servisi, Ermenistan ile Türkiye arasındaki demiryolu bağlantısının yeniden kurulması yönündeki çalışmaları desteklediğini bildirmiş ve her iki ülkenin Güney Kafkasya’daki ulaşım altyapısının geliştirilmesindeki önemli rolüne dikkati çekmişti.