Pekin yeniden kullanılabilir roketlerle uzayda ABD’ye yaklaşıyor

Çin, yörünge fırlatmalarının ardından roketlerin ilk aşamalarını başarıyla dünyaya indirerek yeniden kullanılabilir taşıyıcı sistemler geliştirmede kritik adımlar attı. South China Morning Post gazetesi, fırlatma maliyetlerini düşürecek bu kabiliyetin Çin ordusunun uzay altyapısını ve operasyonel zincirini daha dayanıklı hale getireceğini vurguladı.

South China Morning Post gazetesinin uzman değerlendirmelerine dayandırdığı haberine göre Çin, yeniden kullanılabilir roket fırlatma sistemleri geliştirmeye yaklaşarak Çin Halk Kurtuluş Ordusunun (ÇHKO) askeri uydu altyapısının ve “ölüm zinciri” olarak adlandırılan operasyonel hedefleme ağının dayanıklılığını artırma potansiyeli elde etti.

Çinli havacılık ve uzay kuruluşları, son haftalarda gerçekleştirdikleri yörünge fırlatmalarının ardından roketlerin birinci kademelerini iki kez başarıyla Dünya’ya döndürdü.

Çin’in devlete ait uzay ve havacılık şirketi CASC, temmuz ayında ilk kez bir yörünge roket kademesini deniz platformuna bir ağ yakalama sistemi vasıtasıyla indirdi.

Ticari uzay şirketi LandSpace ise ağustos ayında, Çin’de bir ilke imza atarak bu tür bir roket kademesini iniş ayakları kullanarak karaya dikey olarak indirmeyi başardı.

Uzmanlar, yeniden kullanılabilir roket teknolojisinin geliştirilmesinin fırlatma maliyetlerini azaltacağını ve sefer sıklığını artıracağını belirtiyor.

Araştırma şirketi Perceptum’un direktörü Timothy Heath konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Yeniden kullanılabilir fırlatma kabiliyeti, Çin ordusunun uzay platformlarındaki kayıpları hızla ikame etmesine veya uzay kapasitesini daha da genişletmesine olanak tanıyacak” ifadelerini kullandı.

Johns Hopkins Üniversitesinden Profesör Namrata Goswami, yeniden kullanılabilir taşıyıcı roketlerin seri uydu üretimiyle bir araya gelmesinin özellikle Tayvan etrafında patlak verebilecek olası bir çatışmada kritik önem taşıyacağını kaydetti.

Goswami, “Hasar gören keşif veya haberleşme düğüm noktaları hızla yenilenebilirse, uzay katmanındaki bir kesinti ölüm zincirinin tamamen kopmasına değil, yalnızca askeri kabiliyetlerin geçici olarak zayıflamasına yol açacaktır” dedi.

Temmuz ayında ABD Uzay Kuvvetleri Komutanlığı görevine atanan Korgeneral Douglas Schiess de Çin’den kaynaklanan tehdidin gerçek olduğunu ifade etmişti.

Schiess, Çin Halk Kurtuluş Ordusunun, Amerikan uçak gemisi görev gruplarını ve bombardıman uçaklarını uzun mesafelerden takip etmeyi mümkün kılan keşif ve gözetleme kabiliyetlerini genişlettiğini dile getirmişti.

Pekin yönetiminin yeniden kullanılabilir fırlatma sistemleri alanında henüz ABD’nin gerisinde olduğu, ancak uzmanlara göre LandSpace gibi şirketlerin kaydettiği ilerlemenin aradaki farkı kapatmaya yardımcı olacağı kaydediliyor.

Secure World Foundation Uzay Güvenliği Programı Direktörü Victoria Samson, “Fırlatma maliyetlerinin gerilemesi Çin’in uzay sektörünü büyütecek, ulusal güvenliğe doğrudan katkı sağlayabilecek yeni uzay teknolojilerinin gelişimini ve inovasyonunu teşvik edecektir” görüşünü paylaştı.

South China Morning Post’un Pekin merkezli araştırma şirketi Hello Space’in verilerine dayandırdığı bilgilere göre, Çin’de Nisan 2026 itibarıyla 55 adet uydu üretim tesisi kayıtlara geçmiş durumda.