Pentagon yetkilisinin Pekin ziyareti, Tayvan’a 14 milyar dolarlık silah paketi nedeniyle sallantıda

Çin hükümeti, ABD’nin Tayvan’a yönelik yeni silah paketi konusunda Trump’a baskı yapmak için Elbridge Colby ile görüşmelere yeşil ışık yakmayı geciktiriyor.

Pekin, Donald Trump’a Tayvan’a yönelik 14 milyar dolarlık silah paketi konusunda baskı yaparken, Pentagon’un en üst düzey politika yetkilisinin önerilen ziyaretini bekletiyor.

Görüşmelere aşina kişilerin Financial Times’a aktardığına göre, savunma politikalarından sorumlu müsteşar Elbridge Colby, Çinli yetkililerle yaz aylarında Pekin’e bir ziyaret gerçekleştirmeyi görüştü. Ancak Çin, Trump silah paketi konusunda nasıl ilerleyeceğine karar verene kadar bir ziyareti onaylayamayacağının sinyalini verdi.

FT, şubat ayında, yönetimin aralık ayında rekor düzeyde 11,1 milyar dolarlık silah satışını açıklamasının ardından silah paketini hazırladığını bildirmişti. Pekin bu pakete öfkeyle tepki gösterdi ve Colby ile Çin ziyareti konusunda yapılacak daha önceki bir müzakere turunu iptal etti.

Geçen hafta Devlet Başkanı Xi Jinping ile yaptığı zirvenin ardından Fox News’e verdiği röportajda Trump, silahları “askıda” tuttuğunu söyledi ve bunun “çok iyi bir pazarlık kozu” olduğunu ekledi.

Daha sonra paketi onaylayıp onaylamayacağını söylemeyi reddetti; bu da Tayvan’da kaygıya yol açtı. Yönetim silah satışları konusunda Kongre’ye şubat ayında bildirimde bulunmayı planlamıştı, ancak Pekin’den gelen eleştirilerin ardından kararı erteledi.

Çarşamba günü konu sorulduğunda Trump, Tayvan lideri Lai Ching-te ile de konuşacağını ima etti.

Trump, başkan seçilmişken 2016’da dönemin devlet başkanı Tsai Ing-wen ile konuşmuştu, ancak Washington’un 1979’da Çin’e yönelik diplomatik tanımasını Taipei’den Pekin’e kaydırmasından bu yana hiçbir Amerikan başkanı Tayvanlı bir liderle konuşmadı.

American Enterprise Institute’ta Asya güvenliği uzmanı Zack Cooper, “Pekin’in, Bridge Colby ya da Savunma Bakanı Pete Hegseth’in gelecekteki herhangi bir ziyaretini, Trump yönetimini Tayvan’a yönelik muhtemel bir silah satış paketini geciktirmeye, bölmeye ya da seviyesini düşürmeye zorlamak için kaldıraç olarak kullanacağından şüpheleniyorum,” dedi.

Hegseth, geçen hafta Trump ile birlikte Pekin’e gittiğinde 2018’den bu yana Çin’i ziyaret eden ilk savunma bakanı oldu. Bu, bir Pentagon şefinin bir başkanla birlikte Çin’i ziyaret ettiği ilk seferdi.

Pentagon, yetkililerin “olası seyahatleri” hakkında yorum yapmadığını söyledi. Ancak bir savunma yetkilisi FT’ye, Pentagon’un “Başkan Trump ve Bakan Hegseth’in Pekin’e tarihi ziyaretinin üzerine inşa etmeye kararlı” olduğunu söyledi.

Yetkili, “Bakan Hegseth, Müsteşar Colby ve bakanlığın diğer kilit yetkilileri hâlihazırda ÇHC [Çin Halk Cumhuriyeti] muhataplarıyla düzenli olarak temas halindeler ve bunu saygı, gerçekçilik ve açıklık ruhu içinde sürdürmeyi sabırsızlıkla bekliyorlar,” dedi.

Duruma aşina bir kişi, Colby’nin Çin ziyaretini Hegseth’in Pekin’e dönüşünü görüşmek için kullanacağını söyledi.

German Marshall Fund’da Çin uzmanı Bonnie Glaser, “Colby’nin Çin ziyareti, ABD’nin, Çin’in ABD ortakları ve müttefikleri üzerindeki baskıları ve zorlamaları, nükleer modernizasyonu ile siber ve uzay faaliyetleri hakkındaki kaygılarını iletmesi için bir fırsat sağlayacaktır,” dedi.

Glaser, Colby’nin ayrıca hazırlanmasına yardımcı olduğu ABD ulusal savunma stratejisini ayrıntılandırabileceğini ve askeri yapay zekâ uygulamaları ile kriz iletişimini görüşebileceğini ekledi.

Trump, Patriot önleme füzeleri ve gelişmiş karadan havaya füzeler olan Nasams’ı içeren 14 milyar dolarlık paket konusunda nasıl ilerleyeceğine karar verirken bir açmazla karşı karşıya. Xi’nin eylül ayında Washington’a yapması beklenen karşılıklı ziyaret üzerindeki olası etkiyi tartmak zorunda.

Eski üst düzey CIA Çin uzmanı Dennis Wilder, “Çinliler Başkan Trump’ın Tayvan’a silah satışlarını sona erdirmeyeceğinin gayet farkında, ancak nihai hedefleri, Xi Jinping’in eylül sonundaki Washington devlet ziyaretinden sonrasına kadar bir başka büyük silah paketinin duyurulmasını geciktirmek,” dedi.

Çin’in Washington Büyükelçiliği, Colby ile ilgili durumdan “haberdar olmadığını” söyledi. Ancak Çin’in “ABD’nin Çin’in Tayvan bölgesine silah satışlarına kesinlikle karşı olduğunu” belirtti.