Avrupa
Polonya Anayasa Mahkemesi Başkanı’nın dokunulmazlığı kaldırıldı
Polonya Anayasa Mahkemesi yargıçları genel kurulu, başkan Bogdan Święczkowski ile yardımcısı Bartłomiej Sochański’nin yargı dokunulmazlığını kaldırarak savcılığın suçlama yöneltmesinin önünü açtı. İki yargıcın maaşlarında kesintiye gidilirken, gözaltı ve tutuklama talebi reddedildi.
Polonya Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Święczkowski’nin, hakkında ceza davası açılabilmesi için yargı dokunulmazlığı kaldırıldı.
Kararı, Anayasa Mahkemesi yargıçları genel kurulu aldı.
Aynı karar, mahkeme başkan yardımcısı Bartłomiej Sochański için de uygulandı.
Święczkowski’nin maaşı yüzde 50, Sochański’nin maaşı ise yüzde 25 kesildi.
Genel kurul, Święczkowski’nin gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına izin vermedi.
Polonya Adalet Bakanı ve Başsavcı Waldemar Żurek, X hesabından yargıçların kararını şöyle değerlendirdi:
“Anayasa Mahkemesi kararını verdi. Artık savcılık suçlama yöneltebilir. Hiç kimse yasaların üstünde değildir.”
Święczkowski ve Sochański, suçlamaları saçma olarak niteleyerek reddediyor.
İkili, yargıç Anna Korwin-Piotrowska’nın 30 Ekim’de kendilerini görevden uzaklaştırma kararının yasallığını tanımıyor ve onun çağrısıyla toplanan yargıçlar genel kurulunun yetkisine itiraz ediyor.
Savcılık iki yargıca görevi kötüye kullanma suçlaması yöneltiyor
Ülke savcılığı, iki yargıcın ceza sorumluluğuna tabi tutulması için kasım ayı başında dokunulmazlıkların kaldırılması talebinde bulundu.
Artık Święczkowski’ye birden fazla olayla ilgili suçlama yöneltilebilecek.
Savcılık, Święczkowski’nin Polonya Ulusal Savcısı olarak görev yaptığı 2016-2022 döneminde yetkisini aştığından ve dokuz savcının çalışma haklarını ihlal ettiğinden şüpheleniyor.
Ayrıca operasyonel soruşturma faaliyetlerinin denetiminde görevi kötüye kullanma ve avukatlık sırrını ifşa etme iddiaları da yer alıyor.
Święczkowski’ye, Sejm’in 2026 yılında seçtiği Anayasa Mahkemesi yargıçlarının çalışmasını engelleme, çalışma haklarını ihlal etme ve yargıçlardan birinin fiziksel dokunulmazlığını çiğneme suçlamaları da yöneltiliyor.
Sochański hakkında ise yeni yargıçların davalara bakmasını engellemesiyle bağlantılı olarak görevini ihmal etme şüphesi var.
Polonya’daki yargı krizi 2015 yılından bu yana sürüyor
Polonya Anayasa Mahkemesi etrafındaki anlaşmazlık 2015 yılından beri devam ediyor.
Kriz, iktidara gelen Hukuk ve Adalet (PiS) partisinin önceki parlamentonun yaptığı yargıç atamalarına itiraz edip yerlerine yeni adaylar seçmesiyle başladı.
Avrupa Birliği, PiS döneminde yapılan yargı reformlarını ülkenin yargı bağımsızlığına dair kuşkularını dile getirerek defalarca eleştirdi.
2023 yılında iktidara gelen Donald Tusk hükümeti bu reformları gözden geçirmeye başladı.
Gerilim, PiS’e siyasi olarak yakın duran Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin Ekim 2026’da Sejm’in seçtiği altı yeni Anayasa Mahkemesi yargıcından dördünün yeminini kabul etmemesiyle arttı.
Yargıçlar cumhurbaşkanı olmadan yemin etti, ancak Święczkowski onların yetkisini tanımayı ve davalara bakmalarına izin vermeyi reddetti.
Yeni yargıçlardan Anna Korwin-Piotrowska, 30 Ekim’de Święczkowski ile Sochański’yi geçici olarak görevden uzaklaştırdı ve en kıdemli yargıç sıfatıyla mahkemenin yönetimini üstlendiğini açıkladı.
Korwin-Piotrowska, bu kararını mahkemenin işleyişini yeniden sağlamak ve parlamentonun seçtiği yargıçların çalışmalara katılımını güvence altına almak için aldığını belirtti.
Yaşananları darbe olarak niteleyen Święczkowski, Korwin-Piotrowska’nın yetkisini tanımadı.
Anlaşmazlık sürerken Varşova’daki mahkeme binası önünde protesto gösterileri düzenlendi.
Cumhurbaşkanı Nawrocki, anayasal düzenin ihlal edildiğini belirterek yurt dışı gezisini yarıda kesti ve Polonya’ya döndü.