Diplomasi
Polonya-Belarus sınırının kapanması Rusya’nın ithalatını vurdu

Polonya’nın Belarus ile sınırını kapatması, Rusya’ya yönelik sevkiyatları ciddi şekilde aksattı. Çin’den gelen transit trenler Kazakistan’da mahsur kalırken, karayolunda da Rusya ve Kazakistan’ın karşılıklı denetimleri nedeniyle uzun TIR kuyrukları oluştu.
Polonya ile Belarus arasındaki sınırın kapatılması, özellikle Çin’den gelen ürünlerin Rusya’ya ulaştırıldığı tedarik zincirinde büyük bir krize yol açtı.
Demiryolu sevkiyatları durma noktasına gelirken, karayolunda da karşılıklı denetimler nedeniyle uzun TIR kuyrukları oluştu.
Demiryolu sevkiyatları durma noktasına geldi
Polonya’nın aldığı karar uyarınca, yük trenlerinin sınırdan geçişi en az 30 Eylül’e kadar durduruldu. Bu durum, Çin’den Avrupa’ya transit geçen ve bir kısmı Rusya’ya yük taşıyan trenlerin Kazakistan’da mahsur kalmasına neden oldu.
Üç Rus lojistik uzmanına göre, Çin tarafı, Polonya sınırının kapatılması nedeniyle 16 Eylül’den itibaren tüm transit tren seferlerinin aksadığını bildirdi.
Polonya Karayolu Taşımacılığı Enstitüsü (PITD) Vakfı Başkanı Anna Mayoviç, özellikle Brest ve Malaşeviçe üzerinden geçen demiryolu hatlarının Yeni İpek Yolu’ndaki konteyner taşımacılığı için hayati önem taşıdığını belirtti.
Rusya Demiryollarının (RJD) verilerine göre, ocak-ağustos döneminde Rusya üzerinden demiryoluyla 30,7 milyon ton transit yük taşındı. Kazakistan Demiryollarının 20 Ağustos tarihli talimatına göre ise 90 tren seferi durduruldu. Bu nedenle 21-30 Eylül arasında gıda, gaz ve kimyasal madde dışındaki tüm dış yük alımları geçici olarak askıya alındı.
Polonya’nın Belarus sınırını kapatması Çin ticaretini bozabilir
Karayolunda kaos yaşanıyor
Demiryoluna alternatif olarak karayoluna yönelen şirketler de büyük zorluklarla karşılaşıyor. Nakliye sektöründen kaynaklar, Rusya-Kazakistan sınırındaki TIR kuyruklarının günlerce sürdüğünü belirtiyor.
Büyük bir taşımacılık şirketi çalışanı, durumu, “Orada tam bir kaos var; bizim gümrükçüler belge yığını istiyor, Kazak TIR’ları didik didik arıyor. Kazakistan gümrük yetkilileri de 19 Eylül’den bu yana Rus TIR şoförlerini, içinde çoğu zaman bozulabilecek mallar bulunan araçlarla birlikte geçici depolara yönlendiriyor; tam denetim bitene kadar beklemelerini istiyor,” sözleriyle anlattı.
Kazakistan Ulaştırma Bakanlığı, “Rusya Federasyonu’nun kontrol önlemlerini sıkılaştırması, özellikle yük denetimlerinin artırılması, araçların kontrol süresinin uzatılması ve belge ile sağlık/bitki sağlığı denetimlerine dair yeni adımlar atılması nedeniyle, Rusya yönündeki sınır geçişlerinde büyük yoğunluk yaşanıyor,” açıklamasını yaptı.
İthalatçılar ek maliyetlerle karşı karşıya
Aksamalar nedeniyle ilk mağdurlar ortaya çıkmaya başladı. Demiryoluyla zamanında gönderilemeyen malların sahipleri, fazladan depo ücretlerini ödemek zorunda kalıyor.
Bir lojistik şirketinin yöneticisi, “Şimdilik bu ek maliyetler görece düşük; bizim ithalatçılar sürekli aksamalara alışkın. Bir haftalık gecikme onlar için can sıkıcı ama olağan. Ama Kazakistan taşımalara izin vermemeye devam ederse, zarar daha da büyür,” diye konuştu.
Bir Rus lojistik firması çalışanı ise bekleme sürelerinin ciddi ölçüde arttığını, “Eylül başında sınırda 3-4 gün beklemeyi hesaplıyorduk, artık bir haftadan az sürmüyor,” sözleriyle ifade etti.
Bu yüzden nakliyeciler Kazakistan’ı dolaşmak zorunda kalıyor. Ancak büyük bir taşımacılık şirketinden bir çalışana göre bu da bazı durumlarda taşıma maliyetini yüzde 50 artırıyor.
Alternatif güzergâhlar da tıkandı
Bazı transit yükler Litvanya üzerinden sevk edilse de Mayoviç’e göre orada da sınırda uzun kuyruklar oluştu ve bu durum teslimat süresini uzatıp maliyeti artırıyor. Lojistikçilere göre, pek çok tren Rusya-Kazakistan sınırında yığıldı ve bütün hatlar dolmuş durumda.
Çin tarafı, yüklerin Zabajkalsk ya da Erlan gümrük kapılarından sevk edilmesini tavsiye etse de bunun kalıcı bir çözüm olmayacağı belirtiliyor. Bir lojistik uzmanı, “Yakında orada da kuyruklar başlar,” dedi.
Lukaşenko: Polonya’nın sınır kararı Çin’e karşı atılmış bir adımdır
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’










