Polonya-Belarus sınırının kapanması Rusya’nın ithalatını vurdu

Polonya’nın Belarus ile sınırını kapatması, Rusya’ya yönelik sevkiyatları ciddi şekilde aksattı. Çin’den gelen transit trenler Kazakistan’da mahsur kalırken, karayolunda da Rusya ve Kazakistan’ın karşılıklı denetimleri nedeniyle uzun TIR kuyrukları oluştu.

Polonya ile Belarus arasındaki sınırın kapatılması, özellikle Çin’den gelen ürünlerin Rusya’ya ulaştırıldığı tedarik zincirinde büyük bir krize yol açtı.

Demiryolu sevkiyatları durma noktasına gelirken, karayolunda da karşılıklı denetimler nedeniyle uzun TIR kuyrukları oluştu.

Demiryolu sevkiyatları durma noktasına geldi

Polonya’nın aldığı karar uyarınca, yük trenlerinin sınırdan geçişi en az 30 Eylül’e kadar durduruldu. Bu durum, Çin’den Avrupa’ya transit geçen ve bir kısmı Rusya’ya yük taşıyan trenlerin Kazakistan’da mahsur kalmasına neden oldu.

Üç Rus lojistik uzmanına göre, Çin tarafı, Polonya sınırının kapatılması nedeniyle 16 Eylül’den itibaren tüm transit tren seferlerinin aksadığını bildirdi.

Polonya Karayolu Taşımacılığı Enstitüsü (PITD) Vakfı Başkanı Anna Mayoviç, özellikle Brest ve Malaşeviçe üzerinden geçen demiryolu hatlarının Yeni İpek Yolu’ndaki konteyner taşımacılığı için hayati önem taşıdığını belirtti.

Rusya Demiryollarının (RJD) verilerine göre, ocak-ağustos döneminde Rusya üzerinden demiryoluyla 30,7 milyon ton transit yük taşındı. Kazakistan Demiryollarının 20 Ağustos tarihli talimatına göre ise 90 tren seferi durduruldu. Bu nedenle 21-30 Eylül arasında gıda, gaz ve kimyasal madde dışındaki tüm dış yük alımları geçici olarak askıya alındı.

Karayolunda kaos yaşanıyor

Demiryoluna alternatif olarak karayoluna yönelen şirketler de büyük zorluklarla karşılaşıyor. Nakliye sektöründen kaynaklar, Rusya-Kazakistan sınırındaki TIR kuyruklarının günlerce sürdüğünü belirtiyor.

Büyük bir taşımacılık şirketi çalışanı, durumu, “Orada tam bir kaos var; bizim gümrükçüler belge yığını istiyor, Kazak TIR’ları didik didik arıyor. Kazakistan gümrük yetkilileri de 19 Eylül’den bu yana Rus TIR şoförlerini, içinde çoğu zaman bozulabilecek mallar bulunan araçlarla birlikte geçici depolara yönlendiriyor; tam denetim bitene kadar beklemelerini istiyor,” sözleriyle anlattı.

Kazakistan Ulaştırma Bakanlığı, “Rusya Federasyonu’nun kontrol önlemlerini sıkılaştırması, özellikle yük denetimlerinin artırılması, araçların kontrol süresinin uzatılması ve belge ile sağlık/bitki sağlığı denetimlerine dair yeni adımlar atılması nedeniyle, Rusya yönündeki sınır geçişlerinde büyük yoğunluk yaşanıyor,” açıklamasını yaptı.

İthalatçılar ek maliyetlerle karşı karşıya

Aksamalar nedeniyle ilk mağdurlar ortaya çıkmaya başladı. Demiryoluyla zamanında gönderilemeyen malların sahipleri, fazladan depo ücretlerini ödemek zorunda kalıyor.

Bir lojistik şirketinin yöneticisi, “Şimdilik bu ek maliyetler görece düşük; bizim ithalatçılar sürekli aksamalara alışkın. Bir haftalık gecikme onlar için can sıkıcı ama olağan. Ama Kazakistan taşımalara izin vermemeye devam ederse, zarar daha da büyür,” diye konuştu.

Bir Rus lojistik firması çalışanı ise bekleme sürelerinin ciddi ölçüde arttığını, “Eylül başında sınırda 3-4 gün beklemeyi hesaplıyorduk, artık bir haftadan az sürmüyor,” sözleriyle ifade etti.

Bu yüzden nakliyeciler Kazakistan’ı dolaşmak zorunda kalıyor. Ancak büyük bir taşımacılık şirketinden bir çalışana göre bu da bazı durumlarda taşıma maliyetini yüzde 50 artırıyor.

Alternatif güzergâhlar da tıkandı

Bazı transit yükler Litvanya üzerinden sevk edilse de Mayoviç’e göre orada da sınırda uzun kuyruklar oluştu ve bu durum teslimat süresini uzatıp maliyeti artırıyor. Lojistikçilere göre, pek çok tren Rusya-Kazakistan sınırında yığıldı ve bütün hatlar dolmuş durumda.

Çin tarafı, yüklerin Zabajkalsk ya da Erlan gümrük kapılarından sevk edilmesini tavsiye etse de bunun kalıcı bir çözüm olmayacağı belirtiliyor. Bir lojistik uzmanı, “Yakında orada da kuyruklar başlar,” dedi.