Putin, uçak kazası sonrası Aliyev ile ilk kez görüştü ve tazminat sözü verdi

Rusya Devlet Başkanı Putin, Aralık 2024’te Azerbaycan Havayollarına ait yolcu uçağının düşürülmesinin ardından Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ile ilk kez yüz yüze görüştü. Putin, olaydan dolayı özür dilediğini yineleyerek hayatını kaybedenlerin ailelerine tazminat ödeneceğini ve sorumluların eylemlerinin hukuki olarak değerlendirileceğini açıkladı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Aralık 2024’te Azerbaycan Havayollarına (AZAL) ait yolcu uçağının düşürülmesinin ardından bozulan ilişkiler sonrası Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile ilk kapsamlı yüz yüze görüşmesini gerçekleştirdi.

Yaklaşık bir saat süren görüşmede Putin, kazada hayatını kaybedenlerin ailelerine tazminat ödeneceğini ve sorumluların eylemlerinin hukuki olarak değerlendirileceğini bildirdi.

Görüşmenin başında konuyu uçak kazasına getiren Putin, Rusya hava sahasında yaşanan olay nedeniyle Aliyev’den özür dilediğini hatırlattı ve hayatını kaybedenlerin ailelerine bir kez daha taziyelerini iletti.

Putin, “Bu sözler elbette trajediyle ilgilidir ve ailelere manevi destek vermeyi amaçlıyor. Ancak böyle durumlarda hayatını kaybedenleri geri getirmek mümkün değil. Yine de görevimiz –bunu baştan beri konuşmuştuk– yaşananları nesnel biçimde değerlendirmek ve gerçek nedeni ortaya koymaktır” diye konuştu.

Aliyev ise Putin’e görüşme ve kaza hakkında verdiği detaylı bilgi için teşekkür etti. Azerbaycan lideri, Putin’in süreci bizzat takip etmesinden dolayı da ayrıca teşekkürlerini sundu.

Rusya’nın kazaya ilişkin açıklaması

Vladimir Putin, Rusya’nın kazayla ilgili soruşturmaya her türlü desteği sağladığını belirtti. Putin, kazanın nedenlerinden biri olarak o sırada hava sahasında bir Ukrayna insansız hava aracının (İHA) bulunduğunu söyledi.

Rus liderin aktardığına göre, Rusya o gün sınırı geçen üç İHA’yı takip ediyordu ve hava savunma sisteminden fırlatılan iki füze uçağı doğrudan vurmadı, birkaç metre mesafede patladı.

Putin, uçağın büyük olasılıkla füze parçalarıyla değil, patlamanın yarattığı enkazla hasar gördüğünü ifade etti.

Putin ayrıca, mürettebata Mahaçkale’ye acil iniş önerildiğini ancak ekibin üs havaalanına dönmeye karar verdiğini kaydetti.

İlişkiler neden gerilmişti?

İki ülke arasındaki ilişkiler, Aralık 2024’te Bakü’den Grozni’ye uçan Azerbaycan Havayollarına ait uçağın Kazakistan’da düşmesiyle gerilmişti. Uçaktaki 67 kişiden 29’u hayatta kalmıştı.

Grozni Havalimanı, kötü hava koşulları nedeniyle uçağı kabul etmediğini açıklamıştı.

Aynı zamanda Çeçenistan’ın başkentine Ukrayna ordusunun İHA’larla saldırı düzenlediği bildirilmişti.

Kazadan üç gün sonra Putin, Aliyev’i arayarak özür dilemişti. Fakat ertesi gün Aliyev, Rusya’nın sorumluluğu üstlenmesi, resmi olarak özür dilemesi, suçluları cezalandırması ve tazminat ödemesi gerektiğini açıklamıştı.

Karşılıklı gözaltılar yaşandı

Kriz, Haziran sonunda Ekaterinburg’da Azerbaycan diasporasından birkaç kişinin eski cinayetlerle bağlantılı olarak gözaltına alınmasıyla yeni bir boyut kazandı.

Gözaltı sırasında Guseyn ve Ziyaddin Seferov kardeşlerin hayatını kaybetmesi üzerine Azerbaycan Başsavcılığı “işkence ve özel bir zalimlikle kasten öldürme” suçlamasıyla soruşturma başlattı.

Bu olayın ardından Bakü’de, aralarında Sputnik Azerbaycan muhabirlerinin de bulunduğu on Rusya vatandaşı çeşitli suçlamalarla gözaltına alındı.

Buna karşılık Rusya’da Ural bölgesi Azerbaycan diasporası başkanı Şahin Şıhlinski’nin de aralarında bulunduğu yeni gözaltılar yaşandı.

Kiev’in temasları

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, kaza sonrası Aliyev’i arayarak kaza yerindeki fotoğraflarda “hava savunma füzesiyle vurulmayı andıran hasarların görüldüğünü” söyledi ve Kiev’in desteğini sundu.

Temmuz ayında ise Aliyev, Azerbaycan’ın Karabağ’ı askeri yolla geri alma tecrübesinin Ukrayna için örnek olabileceğini belirterek ülkeye “işgali kabul etmemesi” çağrısı yapmıştı.

Aliyev, uçak kazası nedeniyle Rusya’ya karşı uluslararası mahkemelere dava açacaklarını da duyurmuştu.