QUAD ülkeleri kritik mineral ortaklığını başlatıyor

Dörtlü Güvenlik Diyaloğu üyesi ABD, Hindistan, Japonya ve Avustralya, kritik madenlerin çıkarılması, işlenmesi ve geri dönüştürülmesine yönelik ortak yatırım adımlarını içeren yeni bir çerçeve programı hayata geçiriyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hindistan’da gerçekleştirilen dışişleri bakanları toplantısının ardından ittifakın enerji güvenliği, deniz gözlemciliği ve liman altyapısı alanlarında da yeni girişimler başlatacağını açıkladı.

Dörtlü Güvenlik Diyaloğu (QUAD) üyeleri ABD, Hindistan, Japonya ve Avustralya, kritik mineraller alanında yeni bir çerçeve programı başlatma kararı aldı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hindistan’da düzenlenen QUAD Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından düzenlenen basın toplantısında konuya ilişkin açıklamalarda bulundu.

ANI kanalının canlı yayınladığı toplantıda konuşan Rubio, kurulacak yapının kritik madenlerin tedarik zincirini güçlendireceğini belirtti.

Rubio, açıklamasında ekonomik politika araçlarının koordinasyonunu ve yatırımları sağlayacak QUAD Kritik Mineraller Çerçevesi’ni ilan edeceklerini bildirdi.

Dışişleri Bakanı, bu adımların kritik öneme sahip minerallerin çıkarılması, işlenmesi ve ikincil ham maddelerin geri dönüştürülmesi süreçlerini kapsayacağını ifade etti.

ABD, Hindistan, Japonya ve Avustralya’nın oluşturduğu gayriresmi bir ortaklık olan QUAD, üye ülkeler tarafından Hint-Pasifik bölgesindeki politikaların koordine edildiği bir platform olarak değerlendiriliyor.

Katılımcı devletler, son yıllarda tedarik zincirlerinin sürdürülebilirliği ile enerji güvenliği konularına odaklanırken, kritik mineraller sektöründe Çin’e olan bağımlılığın azaltılması hedefini öncelikli tutuyor.

Bakan Rubio, üye ülkelerin Hint-Pasifik bölgesinde enerji güvenliğini sağlamak adına da bir girişim başlattığını duyurdu. Girişim kapsamında ABD Enerji Bakanlığı, bu yılın ilerleyen dönemlerinde QUAD ortaklarının katılımıyla bir yakıt güvenliği forumu düzenleyecek.

Hindu gazetesinin aktardığı habere göre, söz konusu girişimin uygulama sürecinde teknoloji, yönetim, politika, uluslararası pazar analizi ve acil durumlara müdahale tatbikatları gibi alanlarda iş birliği imkanlarının belirlenmesi için çalışmalar yürütülecek.

Açıklanan planlar uyarınca, üye ülkeler deniz gözlemciliği ve liman altyapısı konularında da ortak çalışmalar geliştirecek. Rubio, Pasifik adalarındaki limanların mevcut kapasitelerinin yetersiz kalması sebebiyle bu adımın güncel bir ihtiyaç olduğunu açıkladı.

Projenin ilk olarak Fiji’de başlayacağını kaydeden Rubio, çalışmanın bu devletin liman altyapısını geliştirmeye odaklanacağını sözlerine ekledi.

Ziyaret kapsamında ev sahibi ülkeye teşekkür eden Rubio, Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar’a hitaben, bölgede dört gün geçirdiklerini ve bunun olağanüstü bir ziyaret olduğunu belirtti.

Yüksek teknoloji ürünlerinin imalatında kullanılan nadir toprak elementleri, elektronik, batarya, elektrikli araçlar, askeri teçhizat ve enerji ekipmanlarının üretiminde temel bileşen olan 17 kimyasal elementten oluşan bir grubu temsil ediyor.

Bu grupta neodim, lantan, seryum ve disprozyum gibi elementler yer alıyor. Söz konusu elementlerin birçoğu doğada nispeten sık bulunmasına karşın, madenlerin çıkarılması ve işlenmesi süreçlerinin karmaşık ve yüksek maliyetli olmasıyla biliniyor.

Mıknatıs, mikroçip, güneş paneli, rüzgar türbini ve silah yönlendirme sistemlerinin üretimindeki rolleri nedeniyle bu elementler stratejik ham madde olarak kabul ediliyor.

Çin, küresel ölçekte nadir toprak metallerinin en büyük üreticisi ve işleyicisi konumunu sürdürüyor. Bu durum, Çin kaynaklı sevkiyatlara olan bağımlılığı ABD, Avrupa Birliği ve müttefikleri için temel gündem maddelerinden biri haline getiriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 2025 yılının şubat ayında Amerikan endüstrisi için kritik minerallerin stratejik rezervini oluşturmayı amaçlayan Project Vault girişimini başlattığını duyurmuştu.

Ülkenin nadir toprak metalleri tedarikinde Çin’e olan bağımlılığını azaltmayı hedefleyen proje, otomotiv üreticileri, teknoloji şirketleri ve diğer sanayi kolları için maden satın alınması ve depolanması amacıyla 1,67 milyar dolarlık özel sermaye ile ABD İhracat-İthalat Bankası’ndan sağlanacak 10 milyar dolarlık krediyi bir araya getirmeyi öngörüyor.

Çin yönetimi ise Trump tarafından yürürlüğe konulan gümrük vergilerine misilleme olarak, 2025 yılının bahar döneminde bazı nadir toprak metallerinin ve bu metaller kullanılarak üretilen daimi mıknatısların ihracatına yönelik kısıtlamalar getirmişti.

Düzenlemeyle birlikte nadir toprak metallerinin herhangi bir ülkeye ihraç edilebilmesi için özel lisans alınması zorunlu kılınırken, Çin’den ABD’ye yapılan nadir toprak metali sevkiyatları fiili olarak durma noktasına gelmişti.