Ruble bu yılın en kârlı para birimi oldu

Rus rublesi, bu yıl dolar karşısında yüzde 38’lik artışla en güçlü performansı sergileyen para birimi oldu ve altını dahi geride bıraktı. Bu yükselişte Rusya’ya özgü iç faktörler, Donald Trump’ın ticaret savaşlarıyla zayıflayan dolar ve Ukrayna’da barış umutları etkili olurken, sermaye kontrolleri de rubleyi dış şoklardan korudu. Ancak güçlü ruble, petrol ihracatı gelirlerini düşürerek bütçe üzerinde baskı yaratıyor.

Rus rublesi bu yıl dolar karşısında en güçlü yükselişi sergileyerek sadece diğer para birimlerini değil, piyasa çalkantıları sırasında geleneksel güvenli liman olarak görülen altını da geride bıraktı.

Bu durumun nedenleri arasında Rusya’ya özgü bazı iç faktörler, Donald Trump’ın başlattığı ticaret savaşı nedeniyle zayıflayan dolar ve Ukrayna’da barış anlaşması umutları yer alıyor.

Bloomberg‘in hesaplamalarına göre, ruble yılbaşından bu yana tezgah üstü piyasada dolar karşısında yüzde 38 değer kazandı.

Ancak ruble, yüzde 23 değer kazanan altın gibi uluslararası yatırımcılar için bir sığınak hâline gelmedi.

Dubai merkezli Istar Capital’in Analitik ve Portföy Yönetimi Direktörü İskender Lutsko, yatırımcıların daha ziyade ruble ve ruble bağlantılı varlıklarla, özellikle de Rusya’ya “dost” ülkeler aracılığıyla daha aktif işlem yapmaya başladığını belirtiyor.

Rublenin güçlenmesinde, Vladimir Putin ile Trump arasında şubat ayında yapılan telefon görüşmesinin ardından savaşın sona ereceğine dair umutların artması etkili oldu.

Bu durum, Maliye Bakan Yardımcısı İvan Çebeskov’un “kovboy parası” olarak tanımladığı (yaptırımların hafifletilmesi üzerine oynamaya çalışan yabancı yatırımcıları kastettiği) sermaye akışını tetikledi.

Ayrıca, talebi (ve dolayısıyla ithalatı) sınırlayan yüksek politika faizi de rubleyi destekledi; nitekim ithalat şubat ayında yıllık bazda yüzde 10 düşüş gösterdi.

Raiffeisenbank analistleri, mart ayında yaptırımlara ve petrol fiyatlarındaki düşüşe rağmen ihracatın arttığını, ithalatın ise artsa da düşük seviyelerde kaldığını belirtiyor.

Ödemeler dengesi iyileşerek döviz girişini artırıyor ve bu da rubleyi destekliyor.

Rusya Merkez Bankası verilerine göre, mart ayında cari işlemler fazlası 10,7 milyar dolara yükselirken, dış ticaret fazlası 15 milyar dolara ulaştı (Şubat ayında bu rakamlar sırasıyla 6,7 milyar dolar ve 11 milyar dolardı).

Fakat güçlü ruble, petrol ihracatından elde edilen bütçe gelirlerini olumsuz etkiliyor: Varil başına elde edilen aynı dolar tutarı karşılığında daha az ruble alınıyor.

Bunun yanı sıra nisan ayında petrol fiyatlarında yaşanan sert düşüş nedeniyle dolar bazında elde edilen gelirler de önemli ölçüde azaldı.

Bu yılki bütçede ortalama ruble kuru 96,5 ruble/dolar olarak hedeflenmişti; bu seviye mevcut kurdan yüzde 14 daha düşük.

SberCIB analistleri, Trump’ın gümrük vergileri nedeniyle artan küresel ekonomide yavaşlama risklerinin ham madde fiyatlarında daha fazla düşüşe yol açmasını bekliyor.

Bunun orta vadede ruble üzerinde baskı oluşturacağı öngörülüyor.

T-Investments Baş Ekonomisti Sofya Donets, “Petrol fiyatının varil başına 55 dolara düşmesi hâlinde ruble dolar karşısında 108 seviyesine kadar zayıflayabilir (bu bizim uzun vadeli eğilimler ve ham madde fiyatlarıyla olan ilişkiye dayalı tahminimizdir),” diye yazdı.

Ancak Donets, son dönemdeki çeşitli faktörlerin birleşimi nedeniyle ruble kurunun normal eğilimlerden saptığını da belirtiyor ve bu nedenle sonraki düşüşün daha yavaş ve daha sınırlı olabileceğini ekliyor.

Donets, Bloomberg‘e yaptığı açıklamada, Rusya’nın izolasyon nedeniyle, ticaret savaşı riskleri ve yatırımcıların riskli varlıklardan çıkışı yüzünden değer kaybeden pek çok gelişmekte olan piyasa para biriminin aksine, sermaye çıkışlarından olumsuz etkilenmediğini de sözlerine ekledi.

Donets, “‘Sermaye hareketleri üzerindeki kontroller Rusya’yı büyük ölçüde bundan korudu,’ dedi ve yüksek borçlanma maliyetlerinin de para birimini desteklediğini ifade etti.

Lutsko ise, Rus şirketlerinin aşırı pahalı ruble kredilerini çok daha ucuz yuan cinsinden borçlanarak yeniden finanse etmeye çalıştığını ve bunun da ek dövizin rubleye çevrilmesine yol açtığını ekledi.