Rus milyarder Deripaska’dan hükümete: Özel sektörü engellerseniz dördüncü sanayi devrimini kaçırırız

Rus milyarder Oleg Deripaska, devletin özel sektöre yönelik müdahalelerinin inovasyonu engellediği uyarısında bulundu.

Forbes verilerine göre 4,1 milyar dolarlık servete sahip olan Deripaska, Telegram kanalından yaptığı açıklamada, özel sektör üzerindeki baskının hafifletilmemesi durumunda Rusya’nın küresel teknoloji yarışında geride kalacağını savundu.

Deripaska, mevcut politikaların devam etmesi halindeki risklere dikkat çekerek, “Eğer Rusya’da özel sektörün bu kritik alanda çalışmasına izin verilmez ve işletmeler ‘kâbusa sürüklenmekten’ vazgeçilmezse, dördüncü teknoloji devrimini de uykuda geçireceğiz” dedi.

Deripaska, bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda “izole edilmiş bir internet mağarasında egemenlikle övünmek zorunda kalınacağını” belirterek, “Ancak bu Platon’un mağarası bile olmayacak” ifadesini kullandı.

ABD ile Çin arasındaki rekabetin sadece ChatGPT ve DeepSeek gibi sohbet botları üzerinden okunmaması gerektiğini vurgulayan Deripaska, asıl mücadelenin enerji, yarı iletkenler, altyapı ve yapay zekanın endüstriyel uygulamaları alanında yaşandığını kaydetti.

Mali izleme servisi yapay zekayı devreye aldı

Deripaska’nın özel sektörün önünün açılması çağrıları sürerken, devlet kurumu Federal Mali İzleme Servisi (Rosfinmonitoring), kara para aklama ve terör finansmanıyla mücadele kapsamında kendi yapay zeka sistemlerini operasyonel hale getirdi.

Rosfinmonitoring Direktör Yardımcısı Anton Lisitsın, Rusya Bilimler Akademisi Sistem Programlama Enstitüsü’nün düzenlediği konferansta yaptığı konuşmada, modern tehditler karşısında teknolojinin gerisinde kalamayacaklarını belirtti.

Reuters ajansının aktardığına göre Lisitsın, “Mevcut tehdit ortamında ve bilgi-iletişim teknolojilerinin kullanımıyla artan riskler karşısında yapay zeka kullanımının dışında kalamayız” diye konuştu.

Kurumun, Rusya Bilimler Akademisi ve ülkenin en büyük bankası Sberbank işbirliğiyle geliştirdiği yeni sistem, şüpheli işlemleri tespit etmekle kalmıyor, aynı zamanda analistlere ve kolluk kuvvetlerine sistemin neden alarm verdiğini de raporluyor.

Lisitsın, devreye alınan dil modelinin vatandaşlarla iletişimi güçlendirdiğini ve yasa dışı unsurların tespitinde başarı oranını artırdığını ifade etti.

Teknoloji ayrıca mekânsal-zamansal analizlerde ve tüzel kişiliklerin risk kategorilerine ayrılmasında kullanılıyor.

Bu yıl Rusya’da banka müşterilerinin hesaplarının ve işlemlerinin kitlesel olarak bloke edilmesi şikayet konusu olmuş, Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina da dolandırıcılarla mücadele kapsamında alınan tedbirlerde “dozun kaçırıldığını” kabul etmişti.

Kritik altyapılarda yerli teknoloji zorunluluğu

Konferansta söz alan Rusya Dijital Kalkınma, İletişim ve Kitle İletişim Bakan Yardımcısı Aleksandr Şoytov, devlet kurumlarında “güvenilir yapay zeka” kullanılması gerektiğini vurguladı.

Şoytov, güvenilirliğin belirli dil modelleriyle değil, veri güvenliği, dayanıklılık ve etik standartları kapsayan devlet standartları (GOST) ile ölçüldüğünü belirtti.

Sberbank Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Aleksandr Vedyakhin ise Reuters’a verdiği mülakatta, devlet kurumlarının yabancı modellere veri yüklemesinin yasak olduğunu hatırlattı.

Vedyakhin, “DeepSeek veya başka bir yabancı modele gizli bilgileri yükleyemezsiniz. Bu kesinlikle yasaktır ve çok nahoş sonuçlara yol açar” dedi.